{"id":59626,"date":"2024-03-12T14:13:14","date_gmt":"2024-03-12T13:13:14","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=59626"},"modified":"2024-10-14T02:45:42","modified_gmt":"2024-10-14T00:45:42","slug":"jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/","title":{"rendered":"Jak ustalono kanon polskich \u015bpiew\u00f3w historycznych"},"content":{"rendered":"
W\u015br\u00f3d inicjatyw Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk w Warszawie zamierzaj\u0105cych do utrwalenia kulturalnego dziedzictwa narodu polskiego znalaz\u0142a si\u0119 sprawa kanonu \u015bpiew\u00f3w historycznych Polak\u00f3w. Pierwszy z tak\u0105 inicjatyw\u0105 na jego forum w 1803 r. wyst\u0105pi\u0142 jezuita Jan Pawe\u0142 Woronicz.<\/strong><\/h5>\n

Pocz\u0105tkowo cz\u0142onkowie Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk (TPN) s\u0105dzili, \u017ce zbi\u00f3r pie\u015bni historycznych powinien powsta\u0107 na wz\u00f3r dost\u0119pnych dla spo\u0142ecze\u0144stwa pie\u015bni religijnych. Jak podobne tego typu przedsi\u0119wzi\u0119cia podejmowane w dobie utraty niepodleg\u0142o\u015bci Polski, ide\u0105 cz\u0142onk\u00f3w TPN by\u0142o zachowanie to\u017csamo\u015bci polskiej. Uwa\u017cano, \u017ce dzi\u0119ki kanonowi pie\u015bniarskiemu opiewaj\u0105cemu bogat\u0105 histori\u0119 kraju uda si\u0119 przechowa\u0107 obraz przesz\u0142o\u015bci pa\u0144stwa polskiego. Utwory planowano zmie\u015bci\u0107 w obszernym dziele roboczo zwanym \u201ePi\u0119cioksi\u0105giem\u201d.<\/p>\n

Najlepsze pie\u015bni wysz\u0142y spod pi\u00f3ra dramaturga i powie\u015bciopisarza Juliana Ursyna Niemcewicza. \u0141\u0105cznie by\u0142o ich 33. Cieszy\u0142y si\u0119 one popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d polskiej elity, poniewa\u017c przed ich wydaniem Niemcewicz mia\u0142 okazje prezentowa\u0107 je na r\u00f3\u017cnych salonach warszawskich. Dzie\u0142o, w kt\u00f3rym zamie\u015bci\u0142 szereg pie\u015bni, nazwa\u0142 \u201e\u015apiewami historycznymi\u201d. Po ich napisaniu, w 1811 r. rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 prace nad komponowaniem do nich muzyki po to, by planowane wydawnictwo nabra\u0142o profesjonalnego charakteru, czyli zawiera\u0142o tak\u017ce nuty. Nad tym aspektem pracowali zar\u00f3wno zawodowi muzycy, jak te\u017c utalentowani laicy. Je\u015bli chodzi o ilustracje, sporz\u0105dzi\u0142y je prawie wy\u0142\u0105cznie arystokratki, kt\u00f3re posiada\u0142y talent malarski.<\/p>\n

Przygotowane z wielkim rozmachem dzie\u0142o Niemcewicza wymaga\u0142o du\u017cych \u015brodk\u00f3w finansowych. Blachy ilustracji rytowano w Dre\u017anie, a papier sprowadzono z Berlina. W mi\u0119dzyczasie na centralnych ziemiach polskich zmieni\u0142a si\u0119 sytuacja polityczna \u2013 od 1815 r. na mocy kongresu wiede\u0144skiego, nazywanego niekiedy przez polsk\u0105 historiografi\u0119 IV rozbiorem polskim, w\u0142adz\u0119 zacz\u0119li sprawowa\u0107 Rosjanie, tworz\u0105c Kr\u00f3lestwo Polskie.<\/p>\n

Pierwsze wydanie \u201e\u015apiew\u00f3w\u201d ukaza\u0142o si\u0119 w 1816 r. i liczy\u0142o 1500 egzemplarzy. Poniewa\u017c publikacja cieszy\u0142a si\u0119 ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105, niebawem pojawi\u0142o si\u0119 drugie, a w 1819 r. trzecie wydanie. O sukcesie dzie\u0142a Niemcewicza \u015bwiadczy tak\u017ce to, \u017ce sta\u0142o si\u0119 ono podr\u0119cznikiem w szko\u0142ach wojew\u00f3dzkich. Ksi\u0105\u017c\u0119 Adam Czartoryski, wypowiadaj\u0105c si\u0119 o ich fenomenie, stwierdzi\u0142: \u201eNie mog\u0142y si\u0119 rozej\u015b\u0107 mi\u0119dzy ludem i by\u0107 przez niego poj\u0119te\u2026, ale na klas\u0119 wy\u017csz\u0105 i \u015bredni\u0105 mia\u0142y najzbawienniejszy wp\u0142yw. W salonach, w buduarach, u pi\u0119knych pa\u0144 le\u017ca\u0142y \u201e\u015apiewy\u201d mi\u0119dzy zbytkownymi gracikami; [\u2026] panienki uczy\u0142y si\u0119 ich na pami\u0119\u0107 i poznawa\u0142y tym samym histori\u0119 krajow\u0105\u201d.<\/p>\n

Wkr\u00f3tce z wagi tego dzie\u0142a zdali sobie spraw\u0119 tak\u017ce zaborcy. Ju\u017c w 1826 r. Rosjanie wydali polecenie usuni\u0119cia \u201e\u015apiew\u00f3w\u201d z bibliotek szkolnych Kr\u00f3lestwa Polskiego, co spowodowa\u0142o, \u017ce sta\u0142y si\u0119 one podr\u0119cznikiem historii Polski w nauczaniu domowym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W\u015br\u00f3d inicjatyw Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk w Warszawie zamierzaj\u0105cych do utrwalenia kulturalnego dziedzictwa narodu polskiego znalaz\u0142a si\u0119 sprawa kanonu \u015bpiew\u00f3w historycznych Polak\u00f3w. Pierwszy z tak\u0105 inicjatyw\u0105 na jego forum w 1803…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-59626","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\nJak ustalono kanon polskich \u015bpiew\u00f3w historycznych - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jak ustalono kanon polskich \u015bpiew\u00f3w historycznych - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W\u015br\u00f3d inicjatyw Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk w Warszawie zamierzaj\u0105cych do utrwalenia kulturalnego dziedzictwa narodu polskiego znalaz\u0142a si\u0119 sprawa kanonu \u015bpiew\u00f3w historycznych Polak\u00f3w. Pierwszy z tak\u0105 inicjatyw\u0105 na jego forum w 1803…\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-03-12T13:13:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-10-14T00:45:42+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/\",\"name\":\"Jak ustalono kanon polskich \u015bpiew\u00f3w historycznych - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-03-12T13:13:14+00:00\",\"dateModified\":\"2024-10-14T00:45:42+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jak ustalono kanon polskich \u015bpiew\u00f3w historycznych\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jak ustalono kanon polskich \u015bpiew\u00f3w historycznych - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jak ustalono kanon polskich \u015bpiew\u00f3w historycznych - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"W\u015br\u00f3d inicjatyw Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk w Warszawie zamierzaj\u0105cych do utrwalenia kulturalnego dziedzictwa narodu polskiego znalaz\u0142a si\u0119 sprawa kanonu \u015bpiew\u00f3w historycznych Polak\u00f3w. Pierwszy z tak\u0105 inicjatyw\u0105 na jego forum w 1803…","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2024-03-12T13:13:14+00:00","article_modified_time":"2024-10-14T00:45:42+00:00","author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/","name":"Jak ustalono kanon polskich \u015bpiew\u00f3w historycznych - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2024-03-12T13:13:14+00:00","dateModified":"2024-10-14T00:45:42+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jak-ustalono-kanon-polskich-spiewow-historycznych\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jak ustalono kanon polskich \u015bpiew\u00f3w historycznych"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59626","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59626"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59626\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59632,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59626\/revisions\/59632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}