{"id":59514,"date":"2024-02-21T13:45:03","date_gmt":"2024-02-21T12:45:03","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=59514"},"modified":"2024-10-14T02:37:46","modified_gmt":"2024-10-14T00:37:46","slug":"polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/","title":{"rendered":"Polska rodzina pomog\u0142a \u017cydowskiej rodzinie przetrwa\u0107 Zag\u0142ad\u0119. O pomocy udzielanej przez Pawlak\u00f3w z Olszanki"},"content":{"rendered":"<h5><strong>Mieszkali w Olszance (gm. Krzczon\u00f3w) w dystrykcie lubelskim. Pawlakowie byli rolnikami. Mimo strachu i leku o swoje \u017cycie, ukrywali 4-osobow\u0105 rodzin\u0119 \u017cydowsk\u0105 <\/strong><\/h5>\n<p>Bronis\u0142awa i Stefan Pawlakowie zajmowali si\u0119 przed wojn\u0105 rolnictwem. Ich gospodarstwo, znajduj\u0105ce si\u0119 we wsi Olszanka, przylega\u0142o do miejscowego lasu, kt\u00f3ry miejscowa ludno\u015b\u0107 nazywa\u0142a \u201echmielowskim\u201d. Przed wojn\u0105 ich dobrymi znajomymi by\u0142a \u017cydowska rodzina Bron\u00f3w z Bychawy, kt\u00f3ra zajmowa\u0142a si\u0119 handlem.<\/p>\n<p>Zim\u0105 z 1941 na 1942 r. do domu polskiej rodziny przysz\u0142a Elka Brona, prosz\u0105c Stefana o ukrycie jej, jej m\u0119\u017ca Mordki, oraz dw\u00f3ch syn\u00f3w (Icek i Moj\u017cesz). Pawlakowie przyj\u0119li do siebie \u017byd\u00f3w. Moment podj\u0119cia tej wa\u017cnej dla Polak\u00f3w decyzji, jak te\u017c ich motywacje, mo\u017cna uchwyci\u0107 w powojennych zeznaniach Bronis\u0142awy: \u201eBy\u0142am wstrz\u0105\u015bni\u0119ta i po naradzie z m\u0119\u017cem Stefanem \u2013 mimo wielkiego (ogromnego) zagro\u017cenia dla nas i naszej c\u00f3rki Jadwigi, a zagro\u017ceniem by\u0142a \u015bmier\u0107 od Niemc\u00f3w \u2013 postanowili\u015bmy uratowa\u0107 \u017cycie tej rodziny \u017cydowskiej Bron\u00f3w. Kierowali\u015bmy si\u0119 tym, i\u017c znali\u015bmy Bron\u00f3w, a nadto jako chrze\u015bcijanie postanowili\u015bmy ratowa\u0107 zagro\u017cone \u017cycie bli\u017anich\u201d.<\/p>\n<p>Ukrywanie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 od wykopania w wielkiej tajemnicy do\u0142u ziemnego w stodole. W \u015brodku wy\u0142o\u017cono go deskami i s\u0142om\u0105. Tak\u017ce wierz bunkra wy\u0142o\u017cono materia\u0142em drzewnym, maskuj\u0105c go przez ustawienie na nim sieczkarni do ci\u0119cia s\u0142omy dla inwentarza. Wej\u015bcie do kryj\u00f3wki by\u0142o mo\u017cliwe tylko przez rozsuni\u0119cie desek. W bunkrze urz\u0105dzono prycze do spania. Dzi\u0119ki podarowanej przez gospodyni\u0119 pierzynie i poduszkach, warunki wewn\u0105trz by\u0142y zno\u015bne.<\/p>\n<p>Bronis\u0142awa po wojnie wspomina\u0142a r\u00f3wnie\u017c o innych aspektach udzielania pomocy 4-osobowej rodzinie \u017cydowskiej. Poniewa\u017c przestrzega\u0142a ona zasad kuchni koszernej, nale\u017ca\u0142o niekiedy posi\u0142ki dla niej przygotowywa\u0107 oddzielnie. Bronis\u0142awa nazwa\u0142a ten wym\u00f3g \u201ewielkim uci\u0105\u017ceniem\u201d. Po\u017cywienie i naczynia dla \u017byd\u00f3w codziennie w wiadrze nosi\u0142a c\u00f3rka Pawlak\u00f3w \u2013 Jadwiga. Chodzi\u0142o o stworzenie wra\u017cenia, \u017ce rodzina nie mia\u0142a nic do ukrycia, codziennie powtarzaj\u0105c rutynowe czynno\u015bci.<\/p>\n<p>Od czasu do czasu Bronowie musieli si\u0119 umy\u0107. Ta zwyk\u0142a czynno\u015b\u0107 \u201ena powierzchni\u201d, w konspiracyjnych warunkach urasta\u0142a do rangi wielkiego przedsi\u0119wzi\u0119cia. Mycie odbywa\u0142o si\u0119 w nocy w specjalnie przynoszonej bali wraz z innymi utensyliami.<\/p>\n<p>Bronowie i Pawlakowie prze\u017cyli okupacj\u0119 niemieck\u0105. Rodzina \u017cydowska wyjecha\u0142a do USA. Po wojnie obie rodziny utrzymywa\u0142y listowne kontakty. \u0141\u0105czy\u0142a ich wielka serdeczno\u015b\u0107 i du\u017ca wzajemna sympatia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mieszkali w Olszance (gm. Krzczon\u00f3w) w dystrykcie lubelskim. Pawlakowie byli rolnikami. Mimo strachu i leku o swoje \u017cycie, ukrywali 4-osobow\u0105 rodzin\u0119 \u017cydowsk\u0105 Bronis\u0142awa i Stefan Pawlakowie zajmowali si\u0119 przed wojn\u0105&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":59515,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-59514","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Polska rodzina pomog\u0142a \u017cydowskiej rodzinie przetrwa\u0107 Zag\u0142ad\u0119. O pomocy udzielanej przez Pawlak\u00f3w z Olszanki - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Polska rodzina pomog\u0142a \u017cydowskiej rodzinie przetrwa\u0107 Zag\u0142ad\u0119. O pomocy udzielanej przez Pawlak\u00f3w z Olszanki - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mieszkali w Olszance (gm. Krzczon\u00f3w) w dystrykcie lubelskim. Pawlakowie byli rolnikami. Mimo strachu i leku o swoje \u017cycie, ukrywali 4-osobow\u0105 rodzin\u0119 \u017cydowsk\u0105 Bronis\u0142awa i Stefan Pawlakowie zajmowali si\u0119 przed wojn\u0105&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-02-21T12:45:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-10-14T00:37:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Glowne_skrzyzowanie_w_Olszance.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/\",\"name\":\"Polska rodzina pomog\u0142a \u017cydowskiej rodzinie przetrwa\u0107 Zag\u0142ad\u0119. O pomocy udzielanej przez Pawlak\u00f3w z Olszanki - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-02-21T12:45:03+00:00\",\"dateModified\":\"2024-10-14T00:37:46+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Polska rodzina pomog\u0142a \u017cydowskiej rodzinie przetrwa\u0107 Zag\u0142ad\u0119. O pomocy udzielanej przez Pawlak\u00f3w z Olszanki\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Polska rodzina pomog\u0142a \u017cydowskiej rodzinie przetrwa\u0107 Zag\u0142ad\u0119. O pomocy udzielanej przez Pawlak\u00f3w z Olszanki - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Polska rodzina pomog\u0142a \u017cydowskiej rodzinie przetrwa\u0107 Zag\u0142ad\u0119. O pomocy udzielanej przez Pawlak\u00f3w z Olszanki - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"Mieszkali w Olszance (gm. Krzczon\u00f3w) w dystrykcie lubelskim. Pawlakowie byli rolnikami. Mimo strachu i leku o swoje \u017cycie, ukrywali 4-osobow\u0105 rodzin\u0119 \u017cydowsk\u0105 Bronis\u0142awa i Stefan Pawlakowie zajmowali si\u0119 przed wojn\u0105&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2024-02-21T12:45:03+00:00","article_modified_time":"2024-10-14T00:37:46+00:00","og_image":[{"width":2048,"height":1536,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Glowne_skrzyzowanie_w_Olszance.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/","name":"Polska rodzina pomog\u0142a \u017cydowskiej rodzinie przetrwa\u0107 Zag\u0142ad\u0119. O pomocy udzielanej przez Pawlak\u00f3w z Olszanki - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2024-02-21T12:45:03+00:00","dateModified":"2024-10-14T00:37:46+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/polska-rodzina-pomogla-zydowskiej-rodzinie-przetrwac-zaglade-o-pomocy-udzielanej-przez-pawlakow-z-olszanki-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Polska rodzina pomog\u0142a \u017cydowskiej rodzinie przetrwa\u0107 Zag\u0142ad\u0119. O pomocy udzielanej przez Pawlak\u00f3w z Olszanki"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59514"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59514\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59520,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59514\/revisions\/59520"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}