{"id":58351,"date":"2024-03-04T10:01:35","date_gmt":"2024-03-04T09:01:35","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=58351"},"modified":"2024-03-04T10:01:35","modified_gmt":"2024-03-04T09:01:35","slug":"izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/","title":{"rendered":"\u201eIzys Polska\u201d to pierwsze na ziemiach polskich czasopismo po\u015bwi\u0119cone rozwojowi techniki w XX wieku"},"content":{"rendered":"<h5><strong>Pocz\u0105tek XX w. przyni\u00f3s\u0142 zainteresowanie sprawami techniki produkcji. Tymi zagadnieniami zaj\u0105\u0142 si\u0119 pierwszy polski specjalistyczny periodyk, kt\u00f3ry ukazywa\u0142 si\u0119 w Warszawie od 1820 r. <\/strong><\/h5>\n<p>Tytu\u0142 czasopisma by\u0142a bardzo d\u0142ugi: \u201eIzys Polska, czyli Dziennik umiej\u0119tno\u015bci, wynalazk\u00f3w, kunszt\u00f3w i r\u0119kodzie\u0142, po\u015bwi\u0119cony krajowemu przemys\u0142owi, tudzie\u017c potrzebie wiejskiego i miejskiego gospodarstwa wydawany przez Gracyana Korwina\u201d \u2013 w okresie napoleo\u0144skim podprefekta powiatu staszowskiego. W pierwszym numerze poinformowano, \u017ce b\u0119dzie si\u0119 ono ukazywa\u0142o co miesi\u0105c i zach\u0119cano do jego prenumeraty.<\/p>\n<p>Niestety za\u0142o\u017cyciel pisma nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 d\u0142ugo cieszy\u0107 swoj\u0105 inicjatyw\u0105. Zmar\u0142 przedwcze\u015bnie w 1821 r., co by\u0142o nast\u0119pstwem nieszcz\u0119\u015bliwego wypadku z 1814 r., gdy wywr\u00f3ci\u0142 si\u0119 w powozie. Pod jego redakcj\u0105 ukaza\u0142o si\u0119 21 zeszyt\u00f3w. Po nim sched\u0119 przej\u0105\u0142 jego szwagier\u00a0 Antoni Lelowski (1783-1855) \u2013 urz\u0119dnik departamentu \u0142om\u017cy\u0144skiego w Ksi\u0119stwie Warszawskim. Poza redagowaniem \u201eIzys Polskiej\u201d organizowa\u0142 wystawy przemys\u0142owe, a od 1825 r. sprawowa\u0142 urz\u0105d komisarza fabryk w Kr\u00f3lestwie Polskim.<\/p>\n<p>Po\u0142ow\u0119 obj\u0119to\u015bci czasopisma zape\u0142nia\u0142y doniesienia i komentarze z zagranicznych pism technicznych, ale Lelowski trzyma\u0142 r\u0119k\u0119 na pulsie, \u015bledz\u0105c krajowe osi\u0105gni\u0119cia i zdobycze. Z wa\u017cniejszych wynalazk\u00f3w zaprezentowano aparat do \u0142ugowania lnu, projekt obrotowej, parowej machiny, przyrz\u0105d do mierzenia promieni \u015brednic cia\u0142 okr\u0105g\u0142ych oficera artylerii A. Krauzego oraz wiele narz\u0119dzi laboratoryjnych. Gdyby nie aktywno\u015b\u0107 Lelowskiego o wi\u0119kszo\u015bci z nich nigdy by\u015bmy si\u0119 nie dowiedzieli, poniewa\u017c aktywnie poszukiwa\u0142 on os\u00f3b wykazuj\u0105cych si\u0119 inicjatyw\u0105 wynalazczo\u015bci.<\/p>\n<p>Nowe \u201emaszyny\u201d, jak popularnie nazywano wynalazki, by\u0142y szerzej komentowane przez tw\u00f3rc\u00f3w Izys Polskiej\u201d. Podziw miesza\u0142 si\u0119 niekiedy z przera\u017ceniem. Tak by\u0142o w przypadku strzelby Perkinsa, kt\u00f3ra, zdaniem, Lelowskiego, mia\u0142a potencja\u0142 do masowego zabijania, je\u015bli zaplanowano by skomasowanie jej si\u0142y ra\u017cenia.<\/p>\n<p>Czasopismo, by m\u00f3c si\u0119 utrzyma\u0107, musia\u0142o jednak liczy\u0107 si\u0119 ze struktura gospodarcz\u0105 kraju. Poniewa\u017c tylko 20% ludno\u015bci Kr\u00f3lestwa Polskiego mieszka\u0142o w miastach, na jego \u0142amach przewa\u017ca\u0142y tematy zwi\u0105zane z przemys\u0142em przetw\u00f3rczym i usprawnieniami w gospodarce wiejskiej. Nie gardzono te\u017c wa\u017cnymi radami, jak te\u017c poradami skierowanymi do ziemian. Przyk\u0142adowo: \u201eSpos\u00f3b, aby koniom na ogonach w\u0142osy d\u0142ugie wyrasta\u0142y \u2013 w tym celu ogony obmywa\u0107 odwarem z cebuli i czesa\u0107 grzebieniem w tym\u017ce odwarze zamaczanym. Mo\u017cna te\u017c my\u0107 ogony odwarem z korzenia \u0142opianowego, z przydatkiem niewielkiej ilo\u015bci miodu\u201d.<\/p>\n<p>Czasopismo przesta\u0142o ukazywa\u0107 si\u0119 w 1828 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pocz\u0105tek XX w. przyni\u00f3s\u0142 zainteresowanie sprawami techniki produkcji. Tymi zagadnieniami zaj\u0105\u0142 si\u0119 pierwszy polski specjalistyczny periodyk, kt\u00f3ry ukazywa\u0142 si\u0119 w Warszawie od 1820 r. Tytu\u0142 czasopisma by\u0142a bardzo d\u0142ugi: \u201eIzys&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":58352,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-58351","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u201eIzys Polska\u201d to pierwsze na ziemiach polskich czasopismo po\u015bwi\u0119cone rozwojowi techniki w XX wieku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201eIzys Polska\u201d to pierwsze na ziemiach polskich czasopismo po\u015bwi\u0119cone rozwojowi techniki w XX wieku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pocz\u0105tek XX w. przyni\u00f3s\u0142 zainteresowanie sprawami techniki produkcji. Tymi zagadnieniami zaj\u0105\u0142 si\u0119 pierwszy polski specjalistyczny periodyk, kt\u00f3ry ukazywa\u0142 si\u0119 w Warszawie od 1820 r. Tytu\u0142 czasopisma by\u0142a bardzo d\u0142ugi: \u201eIzys&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-03-04T09:01:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Gracyan_Korwin_43133-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1674\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/\",\"name\":\"\u201eIzys Polska\u201d to pierwsze na ziemiach polskich czasopismo po\u015bwi\u0119cone rozwojowi techniki w XX wieku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-03-04T09:01:35+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-04T09:01:35+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201eIzys Polska\u201d to pierwsze na ziemiach polskich czasopismo po\u015bwi\u0119cone rozwojowi techniki w XX wieku\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201eIzys Polska\u201d to pierwsze na ziemiach polskich czasopismo po\u015bwi\u0119cone rozwojowi techniki w XX wieku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u201eIzys Polska\u201d to pierwsze na ziemiach polskich czasopismo po\u015bwi\u0119cone rozwojowi techniki w XX wieku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"Pocz\u0105tek XX w. przyni\u00f3s\u0142 zainteresowanie sprawami techniki produkcji. Tymi zagadnieniami zaj\u0105\u0142 si\u0119 pierwszy polski specjalistyczny periodyk, kt\u00f3ry ukazywa\u0142 si\u0119 w Warszawie od 1820 r. Tytu\u0142 czasopisma by\u0142a bardzo d\u0142ugi: \u201eIzys&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2024-03-04T09:01:35+00:00","og_image":[{"width":1674,"height":2560,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Gracyan_Korwin_43133-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/","name":"\u201eIzys Polska\u201d to pierwsze na ziemiach polskich czasopismo po\u015bwi\u0119cone rozwojowi techniki w XX wieku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2024-03-04T09:01:35+00:00","dateModified":"2024-03-04T09:01:35+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/izys-polska-to-pierwsze-na-ziemiach-polskich-czasopismo-poswiecone-rozwojowi-techniki-w-xx-wieku\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201eIzys Polska\u201d to pierwsze na ziemiach polskich czasopismo po\u015bwi\u0119cone rozwojowi techniki w XX wieku"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58351"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58351\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":58357,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58351\/revisions\/58357"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/58352"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}