{"id":56614,"date":"2024-01-31T12:35:22","date_gmt":"2024-01-31T11:35:22","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=56614"},"modified":"2024-02-04T22:44:48","modified_gmt":"2024-02-04T21:44:48","slug":"marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/","title":{"rendered":"Marek Arczy\u0144ski by\u0142 skarbnikiem Rady Pomocy \u017bydom \u017begota"},"content":{"rendered":"
W konspiracji mia\u0142 trzy pseudonimy \u2013 \u201eJanek\u201d, \u201eMarek\u201d i \u201e\u0141ukowski\u201d. Marek Arczy\u0144ski w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej znalaz\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d za\u0142o\u017cycieli Rady Pomocy \u017bydom \u017begota, b\u0119d\u0105c jej skarbnikiem. Kierowa\u0142 tak\u017ce jej Referatem Legalizacyjnym, kt\u00f3rego zadania polega\u0142y na wyrabianiu fa\u0142szywych dokument\u00f3w dla \u017byd\u00f3w. <\/strong><\/h5>\n

Urodzi\u0142 si\u0119\u00a0 w 1900 r. w krakowskiej rodzinie robotniczej. Niewiele wiadomo o jego aktywno\u015bci do czasu wybuchu drugiej wojny \u015bwiatowej. W 1921 r. uczestniczy\u0142 w III powstaniu \u015bl\u0105skim, potem pracowa\u0142 w kolejnictwie, a w p\u00f3\u017anych latach 30. XX w. zwi\u0105za\u0142 si\u0119 ze Stronnictwem Demokratycznym.<\/p>\n

Podczas okupacji niemieckiej pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 prezesa Stronnictwa Demokratycznego w by\u0142ym wojew\u00f3dztwie krakowskim oraz redaktora naczelnego \u201eDziennika Polskiego\u201d \u2013 konspiracyjnej gazety zwi\u0105zanej ze Stronnictwem. Pismo ukazywa\u0142o si\u0119 od 1940 r. do 1945 r. W 1943 r. Arczy\u0144ski odszed\u0142 z macierzystej partii, b\u0119d\u0105c zwolennikiem jej lewicowego skrzyd\u0142a, kt\u00f3re przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w nowe ugrupowanie \u2013 Stronnictwo Polskiej Demokracji.<\/p>\n

R\u00f3wnolegle do dzia\u0142alno\u015bci partyjno-konspiracyjnej prowadzi\u0142 dzia\u0142ania na rzecz ratowania ludno\u015bci \u017cydowskiej.\u00a0 W 1942 r. zosta\u0142 cz\u0142onkiem prezydium Rady Pomocy \u017bydom \u017begota, pe\u0142ni\u0105c funkcj\u0119 jej skarbnika. W ramach swoich obowi\u0105zk\u00f3w, co miesi\u0105c przedstawia\u0142 sprawozdania Komisji Rewizyjnej dotycz\u0105ce sposobu wydatkowania funduszy na ukrywanych \u017byd\u00f3w. Podlega\u0142 mu tak\u017ce Referat Legalizacyjny, w kt\u00f3rym podrabiano niezb\u0119dne dla nich dokumenty \u2013 kenkarty, akty \u015blubu, przepustki, pozwolenia na prac\u0119 etc. Grupa ta liczy\u0142a sze\u015b\u0107 os\u00f3b. Druki przygotowywano w tajnej drukarni, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 przy ul. Nowy \u015awiat 41, gdzie powstawa\u0142y tak\u017ce partyjne materia\u0142y. Dla niepoznaki w pomieszczeniu tym znajdowa\u0142 si\u0119 sk\u0142ad naczy\u0144 kuchennych.<\/p>\n

W 1965 r. za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w \u017begocie Arczy\u0144ski zosta\u0142 odznaczony tytu\u0142em \u201eSprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d. W okresie PRL wyda\u0142 na jej temat ksi\u0105\u017ck\u0119 (wsp\u00f3lnie z historykiem Wies\u0142awem Balcerakiem). Warto przypomnie\u0107, \u017ce to dzi\u015b nieco zapomniane opracowanie zosta\u0142o oparte na bogatym, wojennym archiwum Arczy\u0144skiego.<\/p>\n

Po wojnie skarbnik \u017begoty nie odegra\u0142 znacz\u0105cej roli w \u017cyciu politycznym, ani spo\u0142ecznym, cho\u0107 przez kr\u00f3tki czas by\u0142 pos\u0142em do KRN i na Sejm. W drugiej po\u0142owie lat 50. zosta\u0142 usuni\u0119ty ze stronnictwa Demokratycznego za pr\u00f3b\u0119 otworzenia w jej \u0142onie wewn\u0119trznej opozycji, zwanej \u201egrup\u0105 odnowy\u201d.<\/p>\n

Zmar\u0142 w Warszawie w 1979 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W konspiracji mia\u0142 trzy pseudonimy \u2013 \u201eJanek\u201d, \u201eMarek\u201d i \u201e\u0141ukowski\u201d. Marek Arczy\u0144ski w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej znalaz\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d za\u0142o\u017cycieli Rady Pomocy \u017bydom \u017begota, b\u0119d\u0105c jej skarbnikiem. Kierowa\u0142 tak\u017ce…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":56616,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-56614","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\nMarek Arczy\u0144ski by\u0142 skarbnikiem Rady Pomocy \u017bydom \u017begota - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Marek Arczy\u0144ski by\u0142 skarbnikiem Rady Pomocy \u017bydom \u017begota - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W konspiracji mia\u0142 trzy pseudonimy \u2013 \u201eJanek\u201d, \u201eMarek\u201d i \u201e\u0141ukowski\u201d. Marek Arczy\u0144ski w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej znalaz\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d za\u0142o\u017cycieli Rady Pomocy \u017bydom \u017begota, b\u0119d\u0105c jej skarbnikiem. Kierowa\u0142 tak\u017ce…\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-01-31T11:35:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-02-04T21:44:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Ferdynand_Marek_Arczynski-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1794\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/\",\"name\":\"Marek Arczy\u0144ski by\u0142 skarbnikiem Rady Pomocy \u017bydom \u017begota - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-01-31T11:35:22+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-04T21:44:48+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Marek Arczy\u0144ski by\u0142 skarbnikiem Rady Pomocy \u017bydom \u017begota\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Marek Arczy\u0144ski by\u0142 skarbnikiem Rady Pomocy \u017bydom \u017begota - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Marek Arczy\u0144ski by\u0142 skarbnikiem Rady Pomocy \u017bydom \u017begota - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"W konspiracji mia\u0142 trzy pseudonimy \u2013 \u201eJanek\u201d, \u201eMarek\u201d i \u201e\u0141ukowski\u201d. Marek Arczy\u0144ski w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej znalaz\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d za\u0142o\u017cycieli Rady Pomocy \u017bydom \u017begota, b\u0119d\u0105c jej skarbnikiem. Kierowa\u0142 tak\u017ce…","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2024-01-31T11:35:22+00:00","article_modified_time":"2024-02-04T21:44:48+00:00","og_image":[{"width":1794,"height":2560,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Ferdynand_Marek_Arczynski-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/","name":"Marek Arczy\u0144ski by\u0142 skarbnikiem Rady Pomocy \u017bydom \u017begota - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2024-01-31T11:35:22+00:00","dateModified":"2024-02-04T21:44:48+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/marek-arczynski-byl-skarbnikiem-rady-pomocy-zydom-zegota\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Marek Arczy\u0144ski by\u0142 skarbnikiem Rady Pomocy \u017bydom \u017begota"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56614","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56614"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56614\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56615,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56614\/revisions\/56615"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}