{"id":54742,"date":"2024-01-09T09:43:21","date_gmt":"2024-01-09T08:43:21","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=54742"},"modified":"2024-01-10T09:46:32","modified_gmt":"2024-01-10T08:46:32","slug":"najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/","title":{"rendered":"Najlepsi kultywatorzy nadrzecznych mokrade\u0142 \u2013 Olendrzy na Mazowszu do 1939 roku"},"content":{"rendered":"
Najpierw Olendrami\/Ol\u0119ndrami nazywano w Polsce osadnik\u00f3w przyby\u0142ych z Niderland\u00f3w i Fryzji, kt\u00f3rzy w XVI w. zamieszkali na terenie Prus Kr\u00f3lewskich. Posiadali oni\u00a0 du\u017ce umiej\u0119tno\u015bci w zakresie melioracji i reprezentowali wysok\u0105 kultur\u0119 roln\u0105. W zamian za sprawne prowadzenie gospodarki otrzymywali wolno\u015b\u0107 osobist\u0105. Z czasem okre\u015blenie to przylgn\u0119\u0142o do wszystkich osadnik\u00f3w, w tym do Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystali z przywilej\u00f3w kolonist\u00f3w frygijskich i innych udogodnie\u0144 wynikaj\u0105cych z olenderskiego prawa osadniczego. <\/strong><\/h5>\n

Osadnictwo olenderskie rozwija\u0142o si\u0119 w Polsce od XVI w. a\u017c do po\u0142owy XIX stulecia. \u0141\u0105cznie powsta\u0142o ok. 1700 takich osad, z czego tylko 300 zbudowali etniczni Holendrzy. Na Mazowszu Olendrzy pojawili si\u0119 dopiero w XVIII w., wybieraj\u0105c jego p\u00f3\u0142nocne i \u015brodkowe tereny, w dolinie \u015brodkowej Wis\u0142y, od uj\u015bcia Skry do uj\u015bcia Buga-Narwi. Ich zadanie polega\u0142o na zagospodarowaniu przez melioracj\u0119 bagiennych nieu\u017cytk\u00f3w w dolinie Wis\u0142y. Osadnictwo to rozwin\u0119\u0142o si\u0119 tak\u017ce w g\u00f3r\u0119 Wis\u0142y do okolic D\u0119blina. Jak przekonuje Zdzis\u0142aw Skrok, \u015bwiadectwem ich obecno\u015bci na ziemi mazowieckiej s\u0105 obecnie tylko nazwy miejscowo\u015bci \u2013 wie\u015b Holendry i Holendry Piotrkowskie, odpowiednio na lewym i prawym brzegu Wis\u0142y.<\/p>\n

\u015alady ich \u017cycia spotka\u0107 mo\u017cna tak\u017ce na obszarze Warszawy, w gminie Wilan\u00f3w, kt\u00f3rej cz\u0119\u015bci\u0105 dawniej by\u0142a wie\u015b K\u0119pa Zawadowska. Za\u0142o\u017cyli j\u0105 na pocz\u0105tku XIX w. Potoccy \u2013 w\u0142a\u015bciciele Wilanowa, chc\u0105c w ten spos\u00f3b zagospodarowa\u0107 nadwi\u015bla\u0144skie nieu\u017cytki. Dzi\u0119ki nim wkr\u00f3tce we wsi pojawili si\u0119 Olendrzy, rozpoczynaj\u0105c budow\u0119 swoich charakterystycznych dom\u00f3w, wznoszonych na terpach, czyli sztucznie usypanych wzniesieniach.<\/p>\n

Ich budynki przypomina\u0142y wygl\u0105dem \u017caglowce ustawione dziobem pod wiatr. Zawsze sta\u0142y zwr\u00f3cone frontem do Wis\u0142y i mia\u0142y podw\u00f3jne, wzmocnione drzwi, kt\u00f3re chroni\u0142y przed dostaniem si\u0119 przez nie wody. Innym rodzajem zabezpieczenia przed powodzi\u0105 by\u0142o sypanie wa\u0142\u00f3w ochronnych.<\/p>\n

Jak udowodni\u0142 Jan Kazimierczyk, wi\u0119kszo\u015b\u0107 Olendr\u00f3w z K\u0119py Zawadowskiej\u00a0 by\u0142a pochodzenia niemieckiego i wyznania niemieckiego. Ich relacje z okolicznymi polskimi ch\u0142opami by\u0142y dobre. \u015awiadczy o tym zdarzenie z I wojny \u015bwiatowej, gdy Olendrzy zostali wywiezieni przez Rosjan w g\u0142\u0105b Cesarstwa. W\u00f3wczas okoliczna ludno\u015b\u0107 przej\u0119\u0142a ich pola w dzier\u017caw\u0119, lecz zwr\u00f3ci\u0142a im je po ich powrocie.<\/p>\n

Stosunki popsu\u0142y si\u0119 w latach 30. XX w., gdy nad Wis\u0142\u0119 dotar\u0142a ideologia nazistowska.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najpierw Olendrami\/Ol\u0119ndrami nazywano w Polsce osadnik\u00f3w przyby\u0142ych z Niderland\u00f3w i Fryzji, kt\u00f3rzy w XVI w. zamieszkali na terenie Prus Kr\u00f3lewskich. Posiadali oni\u00a0 du\u017ce umiej\u0119tno\u015bci w zakresie melioracji i reprezentowali wysok\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":54744,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-54742","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\nNajlepsi kultywatorzy nadrzecznych mokrade\u0142 \u2013 Olendrzy na Mazowszu do 1939 roku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Najlepsi kultywatorzy nadrzecznych mokrade\u0142 \u2013 Olendrzy na Mazowszu do 1939 roku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Najpierw Olendrami\/Ol\u0119ndrami nazywano w Polsce osadnik\u00f3w przyby\u0142ych z Niderland\u00f3w i Fryzji, kt\u00f3rzy w XVI w. zamieszkali na terenie Prus Kr\u00f3lewskich. Posiadali oni\u00a0 du\u017ce umiej\u0119tno\u015bci w zakresie melioracji i reprezentowali wysok\u0105…\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-01-09T08:43:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-01-10T08:46:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Wielka_Nieszawka_OPE_02-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1585\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/\",\"name\":\"Najlepsi kultywatorzy nadrzecznych mokrade\u0142 \u2013 Olendrzy na Mazowszu do 1939 roku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-01-09T08:43:21+00:00\",\"dateModified\":\"2024-01-10T08:46:32+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Najlepsi kultywatorzy nadrzecznych mokrade\u0142 \u2013 Olendrzy na Mazowszu do 1939 roku\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Najlepsi kultywatorzy nadrzecznych mokrade\u0142 \u2013 Olendrzy na Mazowszu do 1939 roku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Najlepsi kultywatorzy nadrzecznych mokrade\u0142 \u2013 Olendrzy na Mazowszu do 1939 roku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"Najpierw Olendrami\/Ol\u0119ndrami nazywano w Polsce osadnik\u00f3w przyby\u0142ych z Niderland\u00f3w i Fryzji, kt\u00f3rzy w XVI w. zamieszkali na terenie Prus Kr\u00f3lewskich. Posiadali oni\u00a0 du\u017ce umiej\u0119tno\u015bci w zakresie melioracji i reprezentowali wysok\u0105…","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2024-01-09T08:43:21+00:00","article_modified_time":"2024-01-10T08:46:32+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1585,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Wielka_Nieszawka_OPE_02-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/","name":"Najlepsi kultywatorzy nadrzecznych mokrade\u0142 \u2013 Olendrzy na Mazowszu do 1939 roku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2024-01-09T08:43:21+00:00","dateModified":"2024-01-10T08:46:32+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/najlepsi-kultywatorzy-nadrzecznych-mokradel-olendrzy-na-mazowszu-do-1939-roku\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Najlepsi kultywatorzy nadrzecznych mokrade\u0142 \u2013 Olendrzy na Mazowszu do 1939 roku"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54742","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54742"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54742\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54743,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54742\/revisions\/54743"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}