{"id":52629,"date":"2023-12-09T10:37:48","date_gmt":"2023-12-09T09:37:48","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=52629"},"modified":"2023-12-11T10:41:15","modified_gmt":"2023-12-11T09:41:15","slug":"ofiary-stanu-wojennego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/","title":{"rendered":"Ofiary stanu wojennego"},"content":{"rendered":"
W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. w\u0142adze komunistyczne w Polsce wprowadzi\u0142y stan wojenny. Obowi\u0105zywa\u0142 on do 31 grudni 1982 r, kiedy zosta\u0142 zawieszony, a ostatecznie zniesiono go 22 lipca 1983 r. W jego trakcie zosta\u0142o zamordowanych oko\u0142o 100 os\u00f3b. Do rangi symbolu uros\u0142a brutalna pacyfikacja strajku w Kopalni \u201eWujek\u201d w Katowicach z u\u017cyciem broni palnej przez milicjant\u00f3w, co doprowadzi\u0142o do \u015bmierci na miejscu lub w wyniku ran dziewi\u0119ciu strajkuj\u0105cych g\u00f3rnik\u00f3w. <\/strong><\/h5>\n

Wprowadzenie w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. na terenie Polski stanu wojennego oznacza\u0142o, \u017ce w\u0142adze komunistyczne w Polsce na czele z genera\u0142em Wojciechem Jaruzelskim \u2013 I sekretarzem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) gen. Wojciechem Jaruzelskim, pe\u0142ni\u0105cym r\u00f3wnocze\u015bnie urz\u0105d premiera oraz ministra obrony narodowej, podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 brutalnego przerwania okresu, kt\u00f3ry jest nazywany karnawa\u0142em Solidarno\u015bci. Okres ten trwaj\u0105cy niewiele ponad rok by\u0142 swoistym fenomenem w krajach zdominowanych i podporz\u0105dkowanych Zwi\u0105zkowi Sowieckiemu. Solidarno\u015b\u0107, powsta\u0142a po 31 sierpnia 1980 r., by\u0142a zwi\u0105zkiem zawodowym, kt\u00f3ry cieszy\u0142 si\u0119 autentycznym i masowym poparciem spo\u0142ecznym. Jego\u00a0 cz\u0142onkami by\u0142o 10 mln os\u00f3b.<\/p>\n

W\u0142adze komunistyczne od pocz\u0105tku dzia\u0142alno\u015bci \u201eSolidarno\u015bci\u201d przygotowywa\u0142y si\u0119 do si\u0142owego st\u0142umienia tego ruchu spo\u0142ecznego. Kluczow\u0105 rol\u0119 w tej operacji mia\u0142y odegra\u0107 tzw. resorty si\u0142owe, czyli ministerstwo obrony narodowej oraz ministerstwo spraw wewn\u0119trznych.<\/p>\n

Funkcjonariusze S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa (SB) \u2013 komunistycznej tajnej policji \u2013 wraz z \u00a0wojskowymi \u2013 przygotowywali kluczowe dokumenty dotycz\u0105ce wprowadzenia stanu wojennego. Nadz\u00f3r nad tymi pracami sprawowali r\u00f3wnie\u017c przedstawiciele sowieckiego KGB i sowieckiej armii. Przygotowania wesz\u0142y w ko\u0144cow\u0105 faz\u0119 jesieni\u0105 1981 r., kiedy premier Wojciech Jaruzelski, obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 I sekretarza PZPR, mianuj\u0105c wcze\u015bniej, bo w lipcu 1981 r.,\u00a0 ministrem spraw wewn\u0119trznych swojego zaufanego cz\u0142owieka \u2013 gen. Czes\u0142awa Kiszczaka, do niedawna szefa wojskowej bezpieki. W tym czasie gotowa ju\u017c by\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 akt\u00f3w prawnych wprowadzaj\u0105cych stan wojenny.<\/p>\n

Decyzj\u0119 o wprowadzeniu stanu wojennego podj\u0119to w sobotnie popo\u0142udnie 12 grudnia 1981 r. W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. rozpocz\u0119to internowanie dzia\u0142aczy \u201eSolidarno\u015bci\u201d. \u0141\u0105cznie osadzono w o\u015brodkach odosobnienia do ko\u0144ca stanu wojennego ponad 10 tys. os\u00f3b.
\nW ca\u0142ym kraju wprowadzone zosta\u0142y ograniczenia w postaci zakazu zgromadze\u0144, strajk\u00f3w, zawieszono dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, wprowadzone zosta\u0142o ograniczenie w poruszaniu si\u0119 w godzinach nocnych, jak r\u00f3wnie\u017c przemieszczania si\u0119 pomi\u0119dzy miejscowo\u015bciami. Funkcjonariusze SB zablokowali mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonywania jakichkolwiek po\u0142\u0105cze\u0144 telefonicznych, jak r\u00f3wnie\u017c kontrolowali ca\u0142o\u015b\u0107 korespondencji pocztowej. Na ulicach polskich miejscowo\u015bci zosta\u0142y wyprowadzone z koszar jednostki wojskowe, do zak\u0142ad\u00f3w pracy zostali skierowani komisarze wojskowi.<\/p>\n

Po wprowadzeniu stanu wojennego w wielu zak\u0142adach pracy wybuch\u0142y strajki okupacyjne. Pierwsze z nich rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 ju\u017c w niedziel\u0119 13 grudnia 1981 r. Nazajutrz, 14 grudnia przybra\u0142y one na sile. Wed\u0142ug danych zebranych przez SB, mia\u0142o w nich uczestniczy\u0107 co najmniej kilkaset zak\u0142ad\u00f3w pracy. W wi\u0119kszo\u015bci protestuj\u0105cy wybierali komitety strajkowe, ale r\u00f3wnie\u017c starali si\u0119 zabezpieczy\u0107 mienie zak\u0142ad\u00f3w pracy. W bardzo wielu miejscach dochodzi\u0142o do si\u0142owego z\u0142amania oporu strajkuj\u0105cych. W\u0142adze komunistyczne z regu\u0142y u\u017cywa\u0142y w tym celu oddzia\u0142\u00f3w Zmotoryzowanych Odwod\u00f3w Milicji Obywatelskiej (ZOMO), jednostek wojska z nierzadkim wykorzystaniem ci\u0119\u017ckiego sprz\u0119tu w postaci transporter\u00f3w opancerzonych, ale tak\u017ce czo\u0142g\u00f3w. W wielu przypadkach za zgod\u0105 ministra Czes\u0142awa Kiszczaka dosz\u0142o do u\u017cycia przez si\u0142y porz\u0105dkowe broni palnej z ostr\u0105 amunicj\u0105. Po raz pierwszy dosz\u0142o do tego przy t\u0142umieniu strajku w Kopalni \u201eManifest Lipcowy\u201d (dzi\u015b \u201eZofi\u00f3wka\u201d) w Jastrz\u0119biu-Zdroju. Tam 15 grudnia 1981 r. funkcjonariusze plutonu specjalnego ZOMO, strzelaj\u0105c, ranili czterech strajkuj\u0105cych g\u00f3rnik\u00f3w.<\/p>\n

Z kolei w kopalni \u201eWujek\u201d w Katowicach od 14 grudnia strajkowa\u0142o oko\u0142o 3,5 tys. os\u00f3b. Teren zak\u0142adu 16 grudnia zosta\u0142 okr\u0105\u017cony przez si\u0142y porz\u0105dkowe sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z wojska i milicji. Strajkuj\u0105cy odm\u00f3wili wojskowym zako\u0144czenia protestu. Dosz\u0142o do obrzucenia g\u00f3rnik\u00f3w pojemnikami z gazem. Pomimo kilkunastostopniowego mrozu w u\u017cycie posz\u0142y te\u017c armatki wodne. Oko\u0142o godz. 11.00 ogrodzenie kopalni zosta\u0142o rozbite przy pomocy czo\u0142g\u00f3w, a w trakcie walk zosta\u0142 wprowadzony pluton specjalny ZOMO, kt\u00f3rego funkcjonariusze u\u017cyli ostrej amunicji. W efekcie na miejscu zgin\u0119\u0142o sze\u015bciu g\u00f3rnik\u00f3w. Kolejnych trzech zmar\u0142o w szpitalach. Nast\u0119pnych dwudziestu trzech zosta\u0142o ranionych kulami. Niespe\u0142na miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej,\u00a0 20 stycznia 1982 r. komunistyczna prokuratura umorzy\u0142a \u015bledztwo w tej sprawie, uznaj\u0105c, \u017ce ZOMO-wcy u\u017cyli broni w stanie wy\u017cszej konieczno\u015bci.<\/p>\n

Zamordowani g\u00f3rnicy z kopalni \u201eWujek\u201d nie byli jedynymi \u015bmiertelnymi ofiarami stanu wojennego. Protestuj\u0105cy gin\u0119li w czasie pokojowych demonstracji od kul, byli ofiarami \u015bmiertelnych pobi\u0107 przez funkcjonariuszy aparatu bezpiecze\u0144stwa. Przyjmuje si\u0119, ze mog\u0142o ich by\u0107 prawie stu. Najm\u0142odsz\u0105 ofiar\u0105 stanu wojennego by\u0142 Emil Barcha\u0144ski, kt\u00f3ry zosta\u0142 zatrzymany na pocz\u0105tku marca 1982 r, przy druku nielegalnych wydawnictw. By\u0142 on r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkiem m\u0142odzie\u017cowej organizacji antykomunistycznej, dzia\u0142aj\u0105cej na terenie Warszawy. W trakcie procesu zezna\u0142, \u017ce jego wyja\u015bnienia z\u0142o\u017cone w \u015bledztwie zosta\u0142y wymuszone biciem i \u017ce jest w stanie rozpozna\u0107 bij\u0105cych go funkcjonariuszy. Niespe\u0142na trzy tygodnie p\u00f3\u017aniej, 3 czerwca 1982 r. Barcha\u0144ski zagin\u0105\u0142, a dwa dni p\u00f3\u017aniej z Wis\u0142y wy\u0142owiono jego cia\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. w\u0142adze komunistyczne w Polsce wprowadzi\u0142y stan wojenny. Obowi\u0105zywa\u0142 on do 31 grudni 1982 r, kiedy zosta\u0142 zawieszony, a ostatecznie zniesiono go…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":52631,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-52629","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\nOfiary stanu wojennego - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ofiary stanu wojennego - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. w\u0142adze komunistyczne w Polsce wprowadzi\u0142y stan wojenny. Obowi\u0105zywa\u0142 on do 31 grudni 1982 r, kiedy zosta\u0142 zawieszony, a ostatecznie zniesiono go…\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-12-09T09:37:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-12-11T09:41:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Katowice_Wujek_monument_2018.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1237\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/\",\"name\":\"Ofiary stanu wojennego - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-12-09T09:37:48+00:00\",\"dateModified\":\"2023-12-11T09:41:15+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ofiary stanu wojennego\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ofiary stanu wojennego - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ofiary stanu wojennego - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. w\u0142adze komunistyczne w Polsce wprowadzi\u0142y stan wojenny. Obowi\u0105zywa\u0142 on do 31 grudni 1982 r, kiedy zosta\u0142 zawieszony, a ostatecznie zniesiono go…","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2023-12-09T09:37:48+00:00","article_modified_time":"2023-12-11T09:41:15+00:00","og_image":[{"width":800,"height":1237,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Katowice_Wujek_monument_2018.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/","name":"Ofiary stanu wojennego - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2023-12-09T09:37:48+00:00","dateModified":"2023-12-11T09:41:15+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ofiary-stanu-wojennego\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ofiary stanu wojennego"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52629","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52629"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52629\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52630,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52629\/revisions\/52630"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52631"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52629"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}