{"id":52133,"date":"2023-12-02T10:23:27","date_gmt":"2023-12-02T09:23:27","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=52133"},"modified":"2023-12-04T10:24:17","modified_gmt":"2023-12-04T09:24:17","slug":"jozef-pilsudski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/","title":{"rendered":"J\u00f3zef Pi\u0142sudski"},"content":{"rendered":"<h5><strong>Dok\u0142adnie 156 lat temu, 5 grudnia 1867 roku w maj\u0105tku Zu\u0142\u00f3w na Litwie, urodzi\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Pi\u0142sudski. Zes\u0142aniec, socjalista, marsza\u0142ek, a przede wszystkim wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca niepodleg\u0142ego bytu pa\u0144stwa polskiego. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry zjednoczy\u0142 i kszta\u0142towa\u0142 nar\u00f3d polski w okresie mi\u0119dzywojennym.<\/strong><\/h5>\n<p>Pi\u0142sudski od najm\u0142odszych lat by\u0142 wychowywany w etosie powstania styczniowego z 1863 roku, podczas kt\u00f3rego jego ojciec J\u00f3zef Wincenty pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 komisarza Rz\u0105du Narodowego na powiat rosie\u0144ski. Opr\u00f3cz patriotycznego wychowania otrzyma\u0142 gruntowne wykszta\u0142cenie. Jego matka Maria, szlachcianka z rodu Bilewicz\u00f3w, zapewnia\u0142a swoim dzieciom domow\u0105 edukacj\u0119, sprowadzaj\u0105c prywatnych nauczycieli.<\/p>\n<p>W 1877 roku Pi\u0142sudski rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w I Gimnazjum wile\u0144skim. Przeciwstawiaj\u0105c si\u0119 procesowi rusyfikacji, wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 ko\u0142o samokszta\u0142ceniowe \u201eSp\u00f3jnia\u201d, podejmuj\u0105c pr\u00f3by sprowadzania polskich ksi\u0105\u017cek z Warszawy. Po zdaniu matury zosta\u0142 przyj\u0119ty na studia medyczne na Cesarskim Uniwersytecie Charkowskim.<\/p>\n<p>W zwi\u0105zku z kontaktami z rosyjsk\u0105, rewolucyjn\u0105 organizacj\u0105 \u201eWola Ludu\u201d, ju\u017c w marcu 1887 roku zosta\u0142 aresztowany przez carsk\u0105 policj\u0119 i pod zarzutem udzia\u0142u w spisku na \u017cycie cara Aleksandra III Romanowa zosta\u0142 skazany na pi\u0119cioletnie zes\u0142anie na Syberi\u0119. W lipcu 1892 roku Pi\u0142sudski powr\u00f3ci\u0142 do Wilna i zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z ruchem socjalistycznym, pocz\u0105tkowo jako korespondent konspiracyjnego czasopisma \u201ePrzed\u015bwit\u201d, a nast\u0119pnie wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 Polsk\u0105 Parti\u0119 Socjalistyczn\u0105, prowadz\u0105c ju\u017c w \u0141odzi tajn\u0105 drukarni\u0119 \u201eRobotnika\u201d.<\/p>\n<p>W lutym 1900 roku zosta\u0142 ponownie aresztowany za dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 i osadzony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Na skutek tego, \u017ce zacz\u0105\u0142 tam symulowa\u0107 chorob\u0119 psychiczn\u0105, przetransportowano go do szpitala dla ob\u0142\u0105kanych im. \u015bw. Miko\u0142aja Cudotw\u00f3rcy w Petersburgu, sk\u0105d zbieg\u0142 przy pomocy partyjnych towarzyszy.<\/p>\n<p>W okresie rewolucji z 1905 r. kt\u00f3ra wybuch\u0142a na terytorium Cesarstwa Rosyjskiego, wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 Organizacj\u0119 Bojow\u0105 PPS. Jej cz\u0142onkowie przez kilka lat stawiali zbrojny op\u00f3r zar\u00f3wno wojsku, jak i namiestnikom carskim, dokonuj\u0105c licznych akcji likwidacyjnych oraz dywersyjno-sabota\u017cowych. Pi\u0142sudski osobi\u015bcie wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w <a href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/akcja-pod-bezdanami\/https:\/dignitynews.eu\/pl\/akcja-pod-bezdanami\/\">napadzie na rosyjski poci\u0105g pocztowy pod Bezdanami<\/a>, zdobywaj\u0105c fundusze na utworzenie konspiracyjnego Zwi\u0105zku Walki Czynnej, co umo\u017cliwia\u0142o dalsz\u0105 walk\u0119 narodowo-wyzwole\u0144cz\u0105.<\/p>\n<p>Po wybuchu I wojny \u015bwiatowej wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 Legiony Polskie walcz\u0105ce u boku Austro-W\u0119gier. W wyniku tzw. kryzysu przysi\u0119gowego, podczas kt\u00f3rego osobi\u015bcie zaleca\u0142 \u017co\u0142nierzom polskim niesk\u0142adanie przysi\u0119gi na wierno\u015b\u0107 Niemcom, zosta\u0142 aresztowany i osadzony w twierdzy w Magdeburgu.<\/p>\n<p>W wyniku wybuchu rewolucji bolszewickiej w Rosji oraz zwyci\u0119stw pa\u0144stw Ententy, Pi\u0142sudski ju\u017c 10 listopada 1918 roku powr\u00f3ci\u0142 do niepodleg\u0142ej Polski, przejmuj\u0105c w\u0142adz\u0119 w kraju, zar\u00f3wno od przedstawicieli Rady Regencyjnej, jak i Ignacego Daszy\u0144skiego \u2013 premiera\u00a0 lubelskiego Tymczasowego Rz\u0105du Ludowego Rzeczpospolitej Polskiej.<\/p>\n<p>W latach 1918-1922 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 Naczelnika Pa\u0144stwa, a od 19 marca 1920 roku Marsza\u0142ka Polski. W pierwszym okresie sprawowania w\u0142adzy przekazano mu zwierzchnictwo nad Wojskiem Polskim oraz powierzono misj\u0119 zorganizowania rz\u0105du og\u00f3lnopa\u0144stwowego. Desygnowa\u0142 w\u00f3wczas na premiera socjalist\u0119 J\u0119drzeja Moraczewskiego, kt\u00f3rego gabinet przyj\u0105\u0142 wiele nowatorskich ustaw o charakterze demokratycznym, m.in. powszechne prawo wyborcze (obejmuj\u0105ce r\u00f3wnie\u017c kobiety), o\u015bmiogodzinny dzie\u0144 pracy, gwarancj\u0119 legalno\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych oraz wprowadzi\u0142 inspekcj\u0119 pracy i ubezpieczania chorobowe.<\/p>\n<p>Mimo licznych trudno\u015bci zwi\u0105zanych z konsolidacj\u0105 zrujnowanego i podzielonego zaborami kraju, Polska pod rz\u0105dami Pi\u0142sudskiego opar\u0142a si\u0119 nawale bolszewickiej z 1920 roku. Wygrana wojna, paradoksalnie ukaza\u0142a b\u0142\u0119dne za\u0142o\u017cenia koncepcji Pi\u0142sudskiego o federacyjnym pa\u0144stwie, opartym o dawne, zr\u00f3\u017cnicowane etnicznie ziemie Rzeczpospolitej, na korzy\u015b\u0107 wizji pa\u0144stwa narodowego. Te ostatni\u0105 propagowa\u0142 jego najwi\u0119kszy adwersarz, Roman Dmowski.<\/p>\n<p>W 1922 roku Pi\u0142sudski wycofa\u0142 si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci politycznej, po\u015bwi\u0119caj\u0105c sw\u00f3j czas sprawom wojskowym. W lipcu 1923 roku ust\u0105pi\u0142 z funkcji przewodnicz\u0105cego Biura \u015acis\u0142ej Rady Wojennej i po\u015bwieci\u0142 si\u0119 pisarstwu, przebywaj\u0105c najcz\u0119\u015bciej w swoim dworku w Sulej\u00f3wku pod Warszaw\u0105.<\/p>\n<p>W zwi\u0105zku z pogarszaj\u0105ca si\u0119 sytuacja polityczno-spo\u0142eczn\u0105 w kraju oraz niestabilno\u015bci\u0105 kolejnych rz\u0105d\u00f3w, doprowadzi\u0142 12 maja 1926 roku do zamachu stanu (tzw. przewr\u00f3t majowy), si\u0142\u0105 zmuszaj\u0105c do dymisji rz\u0105d Wincentego Witosa. Od tego momentu w\u0142adz\u0119 w kraju sprawowa\u0142y osoby zwi\u0105zane z Pi\u0142sudskim, tworz\u0105c system autorytarny oparty na wojsku.<\/p>\n<p>Sam Pi\u0142sudski dwukrotnie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 premiera. Pierwszy raz w latach 1926-1928, a drugi po 1930 roku, kiedy na jego wniosek prezydent Ignacy Mo\u015bcicki rozwi\u0105za\u0142 Sejm, umo\u017cliwiaj\u0105c przeprowadzenie tzw. procesu brzeskiego, w kt\u00f3rym skazano polityk\u00f3w niepopieraj\u0105cych dzia\u0142a\u0144 Marsza\u0142ka.<\/p>\n<p>W tym okresie Pi\u0142sudski by\u0142 ju\u017c mocno schorowany. Pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, 11 maja 1935 roku dozna\u0142 krwotoku \u017co\u0142\u0105dkowego. Zmar\u0142 nast\u0119pnego dnia w Belwederze, dok\u0142adnie w 9. rocznic\u0119 wprowadzenia zamachu majowego. Jego pogrzeb by\u0142 wielk\u0105 manifestacj\u0105 patriotyczn\u0105. Pochowano go z najwy\u017cszymi honorami w krypcie pod Wie\u017c\u0105 Srebrnych Dzwon\u00f3w na Wawelu w Krakowie, natomiast\u00a0 jego serce z\u0142o\u017cono w gronie matki na cmentarzu Na Rossie w Wilnie.<\/p>\n<p>Pomimo licznych kontrowersji, jakie wzbudza\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczna Pi\u0142sudskiego,\u00a0 by\u0142 on niekwestionowanym przyw\u00f3dc\u0105 niepodleg\u0142ej Polski, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 skonsolidowa\u0107 nar\u00f3d polski po 123 latach zabor\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dok\u0142adnie 156 lat temu, 5 grudnia 1867 roku w maj\u0105tku Zu\u0142\u00f3w na Litwie, urodzi\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Pi\u0142sudski. Zes\u0142aniec, socjalista, marsza\u0142ek, a przede wszystkim wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca niepodleg\u0142ego bytu pa\u0144stwa polskiego. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":52134,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-52133","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>J\u00f3zef Pi\u0142sudski - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"J\u00f3zef Pi\u0142sudski - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dok\u0142adnie 156 lat temu, 5 grudnia 1867 roku w maj\u0105tku Zu\u0142\u00f3w na Litwie, urodzi\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Pi\u0142sudski. Zes\u0142aniec, socjalista, marsza\u0142ek, a przede wszystkim wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca niepodleg\u0142ego bytu pa\u0144stwa polskiego. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-12-02T09:23:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-12-04T09:24:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Jozef_Pilsudski1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"831\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/\",\"name\":\"J\u00f3zef Pi\u0142sudski - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-12-02T09:23:27+00:00\",\"dateModified\":\"2023-12-04T09:24:17+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"J\u00f3zef Pi\u0142sudski\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"J\u00f3zef Pi\u0142sudski - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"J\u00f3zef Pi\u0142sudski - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"Dok\u0142adnie 156 lat temu, 5 grudnia 1867 roku w maj\u0105tku Zu\u0142\u00f3w na Litwie, urodzi\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Pi\u0142sudski. Zes\u0142aniec, socjalista, marsza\u0142ek, a przede wszystkim wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca niepodleg\u0142ego bytu pa\u0144stwa polskiego. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2023-12-02T09:23:27+00:00","article_modified_time":"2023-12-04T09:24:17+00:00","og_image":[{"width":600,"height":831,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Jozef_Pilsudski1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/","name":"J\u00f3zef Pi\u0142sudski - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2023-12-02T09:23:27+00:00","dateModified":"2023-12-04T09:24:17+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/jozef-pilsudski\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"J\u00f3zef Pi\u0142sudski"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52133"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52139,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52133\/revisions\/52139"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}