W walk\u0119 o odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 tak\u017ce ludno\u015b\u0107 \u017cydowska. Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w takiej postawy s\u0105 demonstracje patriotyczne w Warszawie 1861 r. Niekt\u00f3rzy \u017bydzi stan\u0119li wtedy rami\u0119 w rami\u0119 z Polakami. W\u0142adze carskiej Rosji otworzy\u0142y w ich kierunku ogie\u0144.\u00a0<\/b><\/p>\n
Polska przesta\u0142a istnie\u0107 na mapach w 1795 r. Do tego stanu doprowadzi\u0142y o\u015bcienne mocarstwa: Prusy, Rosja i Austria. Mimo to pa\u0144stwo polskie, wci\u0105\u017c trwa\u0142o w sercach i umys\u0142ach Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w.<\/p>\n
Okres niewoli trwa\u0142 123 lata (a\u017c do 1918 r.). Wobec utraty niepodleg\u0142o\u015bci nie pozostawano biernie i wypowiadano pos\u0142usze\u0144stwo w\u0142adzy narzuconej przemoc\u0105.<\/p>\n
Przyk\u0142ad\u00f3w wsp\u00f3lnej polsko-\u017cydowskiej walki istnieje wiele, m.in. s\u0105 nimi manifestacje patriotyczne w latach 60. XIX wieku w Warszawie. By\u0142y one preludium zbrojnego zrywu Polak\u00f3w przeciwko rosyjskiemu zaborcy \u2013 powstania styczniowego.<\/p>\n
Katolicy i \u017bydzi wsp\u00f3lnie przeciw Rosji\u00a0<\/b><\/p>\n
Organizowane od 1860 r. polskie manifestacje patriotyczne sta\u0142y si\u0119 sol\u0105 w oku w\u0142adz rosyjskich. Z czasem Rosjanie odpowiadali na nie co raz brutalniej \u2013 si\u0119gaj\u0105c po bro\u0144 i strzelaj\u0105c do manifestant\u00f3w.<\/p>\n
Cho\u0107 w Warszawie panowa\u0142a zima, dni by\u0142y gor\u0105ce. 25 lutego 1861 r. w mie\u015bcie odby\u0142a si\u0119 ogromna demonstracja patriotyczna upami\u0119tniaj\u0105ca bitw\u0119 pod Olszynk\u0119 Grochowsk\u0105 \u2013 najbardziej krwaw\u0105 podczas ca\u0142ego powstania listopadowego (25 luty 1831 r.). Rosjanie, widz\u0105c t\u0142um, kt\u00f3ry zebra\u0142 si\u0119, by uczci\u0107 tamte dni, szar\u017cowali w t\u0142um i bili p\u0142azami szabel manifestant\u00f3w. Jeden z dow\u00f3dc\u00f3w pr\u00f3bowa\u0142 polskiemu studentowi wyrwa\u0107 sztandar, ale ten odpowiedzia\u0142 mu ciosem w twarz. Wiele os\u00f3b zosta\u0142o zatrzymanych i trafi\u0142o do Cytadeli \u2013 twierdzy, w kt\u00f3rej w\u0142adze rosyjskie przetrzymywa\u0142y tak\u017ce wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych.<\/p>\n
Demonstracje kontynuowano dwa dni potem, tj. 27 lutego. Wtedy Rosjanie po raz pierwszy zdecydowali si\u0119 u\u017cy\u0107 broni palnej wobec bezbronnego t\u0142umu. Z rosyjskich karabin\u00f3w pad\u0142a salwa i po stronie manifestant\u00f3w pad\u0142o 5 Polak\u00f3w.<\/p>\n
Ich pogrzeb \u2013 nazwany pogrzebem pi\u0119ciu poleg\u0142ych \u2013 mia\u0142 miejsce 2 marca i zamieni\u0142 si\u0119 w kolejn\u0105 demonstracj\u0119 patriotyczn\u0105. Uczestniczyli w niej nie tylko katolicy, ale tak\u017ce ewangelicy i \u017bydzi. Nawo\u0142ywano wtedy do pojednania mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami a wyznawcami judaizmu i agitowano za zwr\u00f3ceniem si\u0119 przeciwko wsp\u00f3lnemu wrogowi: Cesarstwu Rosyjskiemu.<\/p>\n
Strzelili do \u017byda, kt\u00f3ry ni\u00f3s\u0142 krzy\u017c<\/b><\/p>\n
Kolejny akt patriotyczny z udzia\u0142em mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy mia\u0142 miejsce 8 kwietnia. Cho\u0107 w\u0142adze carskie wyda\u0142y w\u00f3wczas zakaz manifestacji, mimo to, mieszka\u0144cy Warszawy wyszli na ulice, tym razem, by pochowa\u0107 Ksawerego Stobnickiego \u2013 prze\u015bladowanego uprzednio przez rosyjski re\u017cim, m.in. poprzez zes\u0142anie na Sybir. Tak w XIX w. okre\u015blano przymusow\u0105 podr\u00f3\u017c w g\u0142\u0105b Imperium Rosyjskiego celem osiedlenia si\u0119 tam bez prawa zmiany miejsca zamieszkania. Pogrzeb po raz kolejny zamieni\u0142 si\u0119 w manifestacj\u0119 patriotyczn\u0105.<\/p>\n
Uczestnicy ruszyli z cmentarza katolickiego na cmentarz \u017cydowski. Przy grobie Antoniego Eisenbauma \u2013 dyrektora Warszawskiej Szko\u0142y Rabin\u00f3w, kt\u00f3ry zmar\u0142 w 1852 r. \u2013 dosz\u0142o do symbolicznego zbratania si\u0119 Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w. Przemawia\u0142 rabin Izaak Kramsztyk, kt\u00f3ry zach\u0119ca\u0142 do wsp\u00f3\u0142pracy obu narod\u00f3w. Agaton Giller \u2013 publicysta i dzia\u0142acz patriotyczny, pisa\u0142, \u017ce wyznawcy judaizmu \u015bpiewali polsk\u0105 patriotyczn\u0105 pie\u015b\u0144 \u201eBo\u017ce co\u015b Polsk\u0119\u2026\u201d. Zgromadzeni ruszyli z cmentarza \u017cydowskiego i rozpocz\u0119li poch\u00f3d w kierunku centrum miasta. Tam mia\u0142 rozegra\u0107 si\u0119 dramat.<\/p>\n
Na czele t\u0142umu szed\u0142 Karol Nowakowski \u2013 student uwolniony z carskiego wi\u0119zienia. W r\u0119kach ni\u00f3s\u0142 krzy\u017c. Pad\u0142 rosyjski rozkaz: dorwa\u0107 go \u017cywcem! Tymczasem kozacy na us\u0142ugach Rosjan szar\u017cowali na t\u0142um i bili demonstrant\u00f3w. Gdy Nowakowski nie m\u00f3g\u0142 ju\u017c nie\u015b\u0107 krzy\u017ca, podni\u00f3s\u0142 go 17-letni \u017byd Micha\u0142 Landy. Wkr\u00f3tce pad\u0142 on od rosyjskiej kuli. Wraz z nim tego dnia zmar\u0142o kilkaset os\u00f3b. W tym inni \u017bydzi. Ojciec Micha\u0142a Landego, Henryk, pochowa\u0142 syna 10 kwietnia. Pilnowa\u0142 go policjant.<\/p>\n
Zbezcze\u015bcili ko\u015bcio\u0142y, uwi\u0119zili rabin\u00f3w<\/b><\/p>\n
Polacy w zaborze rosyjskim wci\u0105\u017c organizowali uroczysto\u015bci patriotyczne. Do du\u017cej polskiej manifestacji, w kt\u00f3rej udzia\u0142 brali \u017bydzi, dosz\u0142o r\u00f3wnie\u017c 10 pa\u017adziernika. Okazj\u0119 stanowi\u0142 pogrzeb biskupa Antoniego Fija\u0142kowskiego. Carat odpowiedzia\u0142 na ni\u0105 wprowadzeniem stanu wojennego. Nie odnios\u0142o to jednak skutku.<\/p>\n
Z kolei 15 pa\u017adziernika obchodzono 44. rocznic\u0119 \u015bmierci Tadeusza Ko\u015bciuszko, kt\u00f3ry przewodzi\u0142 polskiemu powstaniu przeciwko carskiej Rosji w 1794 r. i walczy\u0142 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n
Polacy modlili si\u0119 w ko\u015bcio\u0142ach w intencji polsko-ameryka\u0144skiego bohatera. Do ko\u015bcio\u0142\u00f3w wdarli si\u0119 jednak \u017co\u0142nierze rosyjscy. Bili wiernych i zabierali ich ze \u015bwi\u0105ty\u0144 do wi\u0119zienia. Duchowni Ko\u015bcio\u0142a katolickiego uznali \u015bwi\u0105tynie za zbezczeszczone.<\/p>\n
Na wie\u015b\u0107 o tym \u017cydowscy duchowni postanowili wykaza\u0107 si\u0119 gestem solidarno\u015bci. Dow Ber Meisels, g\u0142\u00f3wny rabin warszawski, poleci\u0142 zamkn\u0105\u0107 wszystkie synagogi w Warszawie. Rosjanie zem\u015bcili si\u0119 na \u017bydach i aresztowali Meiselsa oraz dw\u00f3ch innych rabin\u00f3w.<\/p>\n
Atmosfera w Warszawie i w innych cz\u0119\u015bciach ziem polskich zabranych przez Rosjan stawa\u0142a si\u0119 co raz bardziej napi\u0119ta. Pami\u0119\u0107 o setkach zamordowanych, wielu rannych, wi\u0119zionych i zam\u0119czonych w Cytadeli by\u0142a \u017cywa. Wkr\u00f3tce mia\u0142 nast\u0105pi\u0107 moment kulminacyjny \u2013 kolejny zbrojny zryw Polak\u00f3w przeciwko Imperium Rosyjskiemu \u2013 powstanie styczniowe. W nim r\u00f3wnie\u017c obok Polak\u00f3w walczyli \u017bydzi.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W walk\u0119 o odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 tak\u017ce ludno\u015b\u0107 \u017cydowska. Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w takiej postawy s\u0105 demonstracje patriotyczne w Warszawie 1861 r. Niekt\u00f3rzy \u017bydzi stan\u0119li wtedy rami\u0119 w…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4922,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-4921","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\n