{"id":47184,"date":"2023-09-29T11:05:10","date_gmt":"2023-09-29T09:05:10","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=47184"},"modified":"2023-09-29T14:22:27","modified_gmt":"2023-09-29T12:22:27","slug":"trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/","title":{"rendered":"Trzy \u017byd\u00f3wki uratowane przez Polak\u00f3w z  marszu \u015bmierci"},"content":{"rendered":"<h5><strong>Gdy wojska sowieckie, zbli\u017ca\u0142y si\u0119 do KL Auschwitz-Birkenau \u2013 niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego, b\u0119d\u0105cego zarazem o\u015brodkiem zag\u0142ady \u017byd\u00f3w, \u00a0Niemcy zarz\u0105dzili jego ewakuacj\u0119. \u00a0W styczniu 1945 r. rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 marsz \u015bmierci, kt\u00f3rego wielu wi\u0119\u017ani\u00f3w nie przetrwa\u0142o. W\u015br\u00f3d ewakuowanych znalaz\u0142y si\u0119 trzy w\u0119gierskie \u017byd\u00f3wki, Olga Lengyel oraz jej dwie przyjaci\u00f3\u0142ki, Magda i Luiza. Jak potoczy\u0142y si\u0119 ich losy?<\/strong><\/h5>\n<p>Podczas przymusowej w\u0119dr\u00f3wki trzem \u017cydowskim kobietom uda\u0142o si\u0119 zbiec i ukry\u0107 w gospodarstwie Polak\u00f3w nale\u017c\u0105cym do Marii i Ludwika Paszk\u00f3w, mieszka\u0144c\u00f3w wsi Brze\u017ace ko\u0142o Pszczyny. P\u00f3\u017aniej, ukryte w wozie z sianem, zosta\u0142y przetransportowane do domu Augustyna i Zofii God\u017ak\u00f3w.<\/p>\n<p>Augustyn, pracowa\u0142 w lokalnych stra\u017cy porz\u0105dkowej, zwanej Landwache, co zapewnia\u0142o dodatkow\u0105 ochron\u0119, poniewa\u017c nikt nie przypuszcza\u0142, \u017ce funkcjonariusz ten m\u00f3g\u0142by przechowywa\u0107 u siebie \u017byd\u00f3wki. Kobiety nie tylko znalaz\u0142y dach nad g\u0142ow\u0105, ale te\u017c ludzki kontakt i wsparcie. Olga cz\u0119sto dzieli\u0142a si\u0119 swoimi wspomnieniami z rodzin\u0105 God\u017ak\u00f3w.<\/p>\n<p>Mimo to zagro\u017cenie mog\u0142o pojawi\u0107 si\u0119 w ka\u017cdym momencie. Pewnego dnia Olga piek\u0142a ciasto, i akurat w tym momencie \u00a0do kuchni God\u017ak\u00f3w wszed\u0142 niemiecki \u017co\u0142nierz, kt\u00f3ry mieszka\u0142 w pobli\u017cu. Kobieta, nie trac\u0105c rezonu, szybko zmy\u015bli\u0142a histori\u0119, w kt\u00f3rej opowiada\u0142a, \u017ce jest krewn\u0105 rodziny. Nie pojawia\u0142a si\u0119 wcze\u015bniej, poniewa\u017c opiekowa\u0142a si\u0119\u00a0chor\u0105\u00a0matk\u0105. Niemiec uwierzy\u0142 Oldze.<\/p>\n<p>Po zako\u0144czeniu wojny \u017byd\u00f3wki pozostawi\u0142y adresy swoich rodzin u God\u017ak\u00f3w. Augustyn przechowywa\u0142 je w ukrytej skrytce, kt\u00f3ra niestety zosta\u0142a zniszczona przez wilgo\u0107. Olga p\u00f3\u017aniej przenios\u0142a si\u0119 do Nowego Jorku i za\u0142o\u017cy\u0142a instytucj\u0119 maj\u0105c\u0105 na celu upami\u0119tnienie ofiar Holokaustu \u2013 Memorial Library and Art Collection of Second World War. W 1981 r. wr\u00f3ci\u0142a do Polski, by osobi\u015bcie podzi\u0119kowa\u0107 rodzinom, kt\u00f3re j\u0105 uratowa\u0142y.<\/p>\n<p>God\u017akowie w 1992 r. otrzymali tytu\u0142 &#8222;Sprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata&#8221; przyznawany przez \u00a0Yad Vashem za ratowanie \u017byd\u00f3w. Niestety zar\u00f3wno Zofia Godziek, jak te\u017c jej m\u0105\u017c Augustyn ju\u017c w\u00f3wczas nie \u017cyli. Kobieta zmar\u0142a w 1961 r., a m\u0119\u017cczyzna w 1979 r.. Medal przyj\u0119\u0142a ich c\u00f3rka Jadwiga, kt\u00f3rej r\u00f3wnie\u017c przyznano odznaczenie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gdy wojska sowieckie, zbli\u017ca\u0142y si\u0119 do KL Auschwitz-Birkenau \u2013 niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego, b\u0119d\u0105cego zarazem o\u015brodkiem zag\u0142ady \u017byd\u00f3w, \u00a0Niemcy zarz\u0105dzili jego ewakuacj\u0119. \u00a0W styczniu 1945 r. rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 marsz \u015bmierci,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":47185,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-47184","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Trzy \u017byd\u00f3wki uratowane przez Polak\u00f3w z marszu \u015bmierci - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Trzy \u017byd\u00f3wki uratowane przez Polak\u00f3w z marszu \u015bmierci - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Gdy wojska sowieckie, zbli\u017ca\u0142y si\u0119 do KL Auschwitz-Birkenau \u2013 niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego, b\u0119d\u0105cego zarazem o\u015brodkiem zag\u0142ady \u017byd\u00f3w, \u00a0Niemcy zarz\u0105dzili jego ewakuacj\u0119. \u00a0W styczniu 1945 r. rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 marsz \u015bmierci,&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-09-29T09:05:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-09-29T12:22:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/auschwitz-scaled.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1713\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/\",\"name\":\"Trzy \u017byd\u00f3wki uratowane przez Polak\u00f3w z marszu \u015bmierci - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-09-29T09:05:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-09-29T12:22:27+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Trzy \u017byd\u00f3wki uratowane przez Polak\u00f3w z marszu \u015bmierci\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Trzy \u017byd\u00f3wki uratowane przez Polak\u00f3w z marszu \u015bmierci - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Trzy \u017byd\u00f3wki uratowane przez Polak\u00f3w z marszu \u015bmierci - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"Gdy wojska sowieckie, zbli\u017ca\u0142y si\u0119 do KL Auschwitz-Birkenau \u2013 niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego, b\u0119d\u0105cego zarazem o\u015brodkiem zag\u0142ady \u017byd\u00f3w, \u00a0Niemcy zarz\u0105dzili jego ewakuacj\u0119. \u00a0W styczniu 1945 r. rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 marsz \u015bmierci,&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2023-09-29T09:05:10+00:00","article_modified_time":"2023-09-29T12:22:27+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1713,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/auschwitz-scaled.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/","name":"Trzy \u017byd\u00f3wki uratowane przez Polak\u00f3w z marszu \u015bmierci - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2023-09-29T09:05:10+00:00","dateModified":"2023-09-29T12:22:27+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/trzy-zydowki-uratowane-przez-polakow-z-marszu-smierci\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Trzy \u017byd\u00f3wki uratowane przez Polak\u00f3w z marszu \u015bmierci"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47184"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":47190,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47184\/revisions\/47190"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/47185"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}