Jechiel Jehoszua Rabinowicz (1900-1981) w II Rzeczypospolitej obraca\u0142 si\u0119 w \u015brodowisku czo\u0142owych polskich cadyk\u00f3w, m.in. mia\u0142 bliskie kontakty z Gerer rebe, czyli cadykiem z G\u00f3ry Kalwarii. Jako chasyd i cadyk reprezentowa\u0142 tradycj\u0119 wywodz\u0105ca si\u0119 z Bia\u0142ej Rawskiej pod \u0141odzi\u0105, kt\u00f3ra z kolei sw\u00f3j pocz\u0105tek wzi\u0119\u0142a w Przysusze \u2013 ma\u0142ej, aczkolwiek niezwykle wa\u017cnej dla \u015bwiata chasydzkiego ziem centralnych miejscowo\u015bci, po\u0142o\u017conej 40 km na po\u0142udniowy-zach\u00f3d od Radomia. Tam sw\u00f3j dw\u00f3r za\u0142o\u017cy\u0142 bowiem cadyk Jaakow Icchak ben Aszer Rabinowicz, zwany \u015awi\u0119tym \u017bydem. Posta\u0107 ta jest bohaterem ksi\u0105\u017cki pi\u00f3ra Martina Bubera pt. \u201eGog i Magog\u201d. Dzie\u0142o opowiada o rywalizacji mi\u0119dzy dwiema szko\u0142ami chasydzkimi \u2013 z Przysuchy i z Lublina.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n Jechiel w wieku 23 lat zosta\u0142 cadykiem, wszed\u0142szy uprzednio do w\u0142odawskiej rodziny Berholc\u00f3w. Zwi\u0105zki rodzinne spowodowa\u0142y, \u017ce na jaki\u015b czas osiad\u0142 we W\u0142odawie, zak\u0142adaj\u0105c tam sw\u00f3j dw\u00f3r. Nast\u0119pnie zacz\u0105\u0142 piastowa\u0107 urz\u0105d rabinacki w Siedlcach, nie trac\u0105c zarazem kontaktu w W\u0142odaw\u0105.\u00a0<\/span><\/p>\n W 1939 r. podczas niemieckich nalot\u00f3w na Siedlce, rodzina Rabinowicz\u00f3w straci\u0142a ca\u0142y sw\u00f3j maj\u0105tek. Jak pisa\u0142a we wspomnieniach c\u00f3rka rabina, \u201eca\u0142y nasz dom wraz z dobytkiem, ksi\u0119gami, antykami i pami\u0105tkami rodzinnymi, kt\u00f3re przechodzi\u0142y z pokolenia na pokolenia, zosta\u0142 spalony\u201d. Sytuacja sta\u0142a si\u0119 jeszcze bardziej dramatyczna, gdy w pierwszych dniach po zaj\u0119ciu Siedlec \u017co\u0142nierze Wehrmachtu rozpocz\u0119li prze\u015bladowania \u017byd\u00f3w. Jedn\u0105 z form represji na nich by\u0142o zmuszanie do wycie\u0144czaj\u0105cej pracy osoby podesz\u0142e wiekiem. Gdy wi\u0119c przyszed\u0142 niemiecki rozkaz, by wszyscy m\u0119\u017cczy\u017ani narodowo\u015bci \u017cydowskiej stawili si\u0119 w okre\u015blonym miejscu celem przewiezienia do wyznaczonego miejsca pracy, Rabinowicz, korzystaj\u0105c z zamieszania, zbieg\u0142 z punktu wyw\u00f3zki, chowaj\u0105c si\u0119 w bramie jednego z siedleckich dom\u00f3w. Od tego momentu rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 nowy etap w jego \u017cyciu. Musia\u0142 ukrywa\u0107 swoj\u0105 prawdziw\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, chodz\u0105c po ulicach w przebraniu piekarza, kt\u00f3rych Niemcy na jesieni 1939 r. nie wywozili na roboty przymusowe.\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n Kolejnym wstrz\u0105sem dla mieszka\u0144c\u00f3w miasta okaza\u0142o si\u0119 wkroczenie wojsk sowieckich do Siedlec, co mia\u0142o miejsce pod koniec wrze\u015bnia 1939 r<\/span> . Niemal natychmiast zawiadomiono siedlczan, i\u017c nie pozostan\u0105 one na d\u0142ugo na tych terenach, i ka\u017cdy, kto chcia\u0142by uda\u0107 si\u0119 z nimi na Wsch\u00f3d, jest mile widziany. Propagandowy chwyt Sowiet\u00f3w podzia\u0142a\u0142 na spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zm\u0119czonych niemieckimi \u201eporz\u0105dkami\u201d mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 tak Polak\u00f3w, jak te\u017c \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy wycofali si\u0119 wraz z Sowietami z miasta, kieruj\u0105c si\u0119 w stron\u0119 Kres\u00f3w Wschodnich. W grupie tych os\u00f3b znalaz\u0142a si\u0119 rodzina Rabinowicz\u00f3w. Uda\u0142a si\u0119 ona do znajomego rabina zamieszka\u0142ego w Baranowiczach. Tam przebywa\u0142a przez 8 miesi\u0119cy. W tym czasie siedlecki rabin bezskutecznie stara\u0142 si\u0119 o wydanie sowieckiego paszportu, kt\u00f3rego mu odmawiano jako osobie zakwalifikowanej do \u201eelementu niepo\u017c\u0105danego\u201d.\u00a0 Z uwagi na te okoliczno\u015bci zacz\u0105\u0142 zabiega\u0107 o wyjazd na kowie\u0144sk\u0105 Litw\u0119, licz\u0105c, \u017ce stamt\u0105d uda mu si\u0119 dosta\u0107 do Palestyny.\u00a0<\/span><\/p>\n W miar\u0119 spokojne \u017cycie na Kresach Wschodnich przerwa\u0142 donos, w wyniku kt\u00f3rego wiosn\u0105 1940 r. w domu baranowickiego rabina zjawi\u0142o si\u0119 NKWD. Pod pozorem poszukiwania broni, funkcjonariusze sowieccy nakazali wszystkim domownikom w 10 minut spakowa\u0107 si\u0119. Oznacza\u0142o to deportacj\u0119 w g\u0142\u0105b Syberii. Rabinowiczowie zostali odtransportowani na dworzec kolejowy i w\u0142adowani do wagon\u00f3w towarowych. Po 20 godzinach oczekiwania, poci\u0105g ruszy\u0142 w stron\u0119 Mi\u0144ska, potem Moskwy, kieruj\u0105c si\u0119 na Swierd\u0142owsk (ob. Jekaterynburg).\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n Jazda kolej\u0105 sko\u0144czy\u0142a si\u0119 w Tawdzie \u2013 w mie\u015bcie po\u0142o\u017conym nad rzek\u0105 o tej samej nazwie. Gdy grupa zes\u0142a\u0144c\u00f3w dotar\u0142a nad jej brzegi, dalej tras\u0119 pokonywano na barkach. Po dw\u00f3ch dniach rejsu, deportowanych wysadzono w prastarym lesie w okr\u0119gu Twarsk (obw\u00f3d swierd\u0142owski). Znajdowa\u0142o si\u0119 tam ju\u017c kilka posio\u0142k\u00f3w z barakami. Rabinowiczowie trafili do posio\u0142ku o nazwie Czasz\/Czasza i rozpocz\u0119li w nim przymusow\u0105 prac\u0119 polegaj\u0105c\u0105 na wycince lasu i obr\u00f3bce drewna, oraz wyplataniu koszy.\u00a0<\/span><\/p>\n G\u0142\u00f3wnym problemem rabina Rabinowicza, i jego rodziny, opr\u00f3cz surowego klimatu i ci\u0119\u017ckiej pracy, okaza\u0142o si\u0119 przywi\u0105zanie do tradycji \u017cydowskiej, m.in. do \u015bwi\u0119cenia soboty. Z tego powodu w ten dzie\u0144 odbywa\u0142y si\u0119 \u015bledztwa w tej sprawie, inicjowane przez komendant\u00f3w i naczelnik\u00f3w posio\u0142ku. Ich celem by\u0142o doprowadzenie do z\u0142amania religijnych \u017byd\u00f3w i zniech\u0119cenia ich do\u00a0 kultywowania \u017cydowskiej tradycji. Rabina oskar\u017cano o sabota\u017c i zniech\u0119canie do pracy. Z tego powodu trafi\u0142 nawet do karceru, aczkolwiek kary nie okaza\u0142y si\u0119 nigdy dotkliwe. Zes\u0142a\u0144com r\u00f3wnie\u017c nie doskwiera\u0142 g\u0142\u00f3d, o czym w swoich wspomnieniach pisa\u0142a c\u00f3rka rabina, zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce miejsce, do kt\u00f3rego trafi\u0142a z ojcem by\u0142o jednym z lepszych. Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 na gorsze po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej w 1941 r.\u00a0<\/span><\/p>\n W ko\u0144cu sierpnia 1941 r. zes\u0142a\u0144cy dowiedzieli si\u0119 o amnestii. Ruszyli wi\u0119c w drog\u0119 powrotn\u0105 \u2013 nie do Polski, lecz do Palestyny.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wybuch II wojny \u015bwiatowej doprowadzi\u0142 do zniszcze\u0144 wielu miasteczek, kt\u00f3re by\u0142y intensywnie bombardowane przez niemieckie lotnictwo. Taki los spotka\u0142 tak\u017ce Siedlce \u2013 miasto po\u0142o\u017cone oko\u0142o 80 km od Warszawy. Do…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":46127,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-46126","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\n