Wielu s\u0142ysza\u0142o o powstaniu w getcie warszawskim w kwietniu 1943 r. To nie by\u0142 jednak pierwszy raz, gdy \u017cydowscy bojownicy stawili Niemcom zbrojny op\u00f3r. Zrobili to wcze\u015bniej \u2013 w styczniu 1943 r.<\/b><\/p>\n
Niemcy po podbiciu Polski (wsp\u00f3lnie ze Zwi\u0105zkiem Sowieckim) rozpocz\u0119li prze\u015bladowania mieszka\u0144c\u00f3w kraju. Ostrze ich terroru zosta\u0142o wymierzone w \u017byd\u00f3w. Jedn\u0105 z form prze\u015bladowania by\u0142o tworzenie gett \u2013 zamkni\u0119tych dzielnic. Na ca\u0142ym terenie okupowanej polskich powsta\u0142o ich wiele.\u00a0 Najwi\u0119ksze w Europie znajdowa\u0142o si\u0119 w Warszawie.<\/p>\n
Warszawskie getto niemieccy okupanci utworzyli w 1940 r. St\u0142oczyli tam ponad 400 tys. \u017byd\u00f3w. Mieszkali oni za murem tragicznych warunkach. Panowa\u0142 g\u0142\u00f3d, zaraza, niemiecki terror i \u015bmier\u0107. W lipcu 1942 r. Niemcy rozpocz\u0119li akcj\u0119 deportacji \u017byd\u00f3w z getta do obozu zag\u0142ady w Treblince, gdzie zgin\u0119\u0142o prawie 270 tys. deportowanych.<\/p>\n
Himmler by\u0142 w\u015bciek\u0142y na to, \u017ce \u017bydzi jeszcze \u017cyj\u0105<\/b><\/p>\n
Po wyw\u00f3zce posta\u0142o pozosta\u0142o 60-70 tys. os\u00f3b. Zamkni\u0119ta dzielnica opustosza\u0142a i wci\u0105\u017c zmniejszano jej tereny. Dla \u017cydowskich bojownik\u00f3w sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce zanosi si\u0119 na kolejne wysiedlenia, a w ko\u0144cu ca\u0142kowit\u0105 likwidacj\u0119 getta.<\/p>\n
Osobista inspekcja Reichsf\u00fchrera-SS i szefa niemieckiej policji Heinricha Himmlera z pocz\u0105tku stycznia 1943 r. wykaza\u0142a, \u017ce w getcie wci\u0105\u017c \u017cyje 45 tys. \u017byd\u00f3w, a 8 tys. przebywa tam nielegalnie. Wprawi\u0142o go to we w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107. Nie m\u00f3g\u0142 znie\u015b\u0107 faktu, \u017ce \u017cyje jeszcze tylu \u017byd\u00f3w. Zaplanowano wi\u0119c\u00a0 kolejn\u0105 deportacj\u0119 z getta.<\/p>\n
Bojownicy zaskoczyli niemieckie wojska<\/b><\/p>\n
18 stycznia 1943 r. w getcie nast\u0105pi\u0142a koncentracja niemieckich oddzia\u0142\u00f3w SS i policji. Pocz\u0105tkowo Niemcy chcieli wywie\u017a\u0107 osoby przebywaj\u0105ce w getcie bez dokument\u00f3w i tych, kt\u00f3rzy nie byli zdolni do pracy. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to nie mo\u017cliwe, poniewa\u017c zagro\u017ceni z\u0142apaniem mieszka\u0144cy getta ukrywali si\u0119 i nie stawiali na wezwania \u2013 co tak\u017ce stanowi\u0142o form\u0119 oporu.<\/p>\n
Sytuacja ta zaskoczy\u0142a cz\u0142onk\u00f3w \u017bydowskiej Organizacji Bojowej i \u017bydowskiego Zwi\u0105zku Wojskowego. Pami\u0119tali jednak wcze\u015bniejsz\u0105 wyw\u00f3zk\u0119, gdy nie stawiano zbrojnego oporu. Dlatego mimo braku przygotowania, si\u0119gn\u0119li po bro\u0144 i skierowali j\u0105 przeciwko Niemcom. Pocz\u0105tek akcji zbrojnej poprowadzi\u0142 Mordechaj Anielewicz. Niemcy byli kompletnie zaskoczeni i stracili panowanie nad sytuacj\u0105 \u2013\u00a0 krzyczeli: \u201e\u017bydzi do nas strzelaj\u0105!\u201d.<\/p>\n
Wojska niemieckie ok. 20 stycznia opanowa\u0142y jednak sytuacj\u0119. Stracili kilkunastu \u017co\u0142nierzy. Po stronie \u017cydowskiej pad\u0142o kilkuset bojownik\u00f3w i ok. 1200 cywili. 5 tys. os\u00f3b zosta\u0142o wywiezionych z getta. Deportacje zosta\u0142y przerwane 21 stycznia.<\/p>\n
Armia Krajowa o \u017cydowskim oporze: bohaterska postawa<\/b><\/p>\n
Op\u00f3r \u017byd\u00f3w przeciwko Niemcom w warszawskim getcie zosta\u0142 zauwa\u017cony przez Polak\u00f3w i polsk\u0105 konspiracj\u0119. Pisa\u0142a o nim Armia Krajowa \u2013 najwi\u0119ksza w tamtym okresie podziemna organizacja walcz\u0105ca z Niemcami. W ich \u201eBiuletynie Informacyjnym\u201d mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107: \u201eBohaterska postawa tych, kt\u00f3rzy w najsmutniejszych chwilach rzeczywisto\u015bci \u017cydowskiej nie zatracili poczucia honoru, budzi szacunek i stanowi pi\u0119kn\u0105 kart\u0119 w dziejach \u017byd\u00f3w polskich\u201d.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wielu s\u0142ysza\u0142o o powstaniu w getcie warszawskim w kwietniu 1943 r. To nie by\u0142 jednak pierwszy raz, gdy \u017cydowscy bojownicy stawili Niemcom zbrojny op\u00f3r. Zrobili to wcze\u015bniej \u2013 w styczniu…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4454,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-4453","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\n