Przez d\u0142ugie lata masowe mordy, jakich dokonali na Polakach z Pomorza w 1939 r. Niemcy, nie by\u0142y przedmiotem zainteresowania historyk\u00f3w. Tymczasem dla Polak\u00f3w, szczeg\u00f3lnie dla szeroko poj\u0119tej elity z tego regionu Polski, wybuch II wojny \u015bwiatowej sta\u0142 si\u0119 pocz\u0105tkiem wielkiej dziejowej katastrofy. Dla Niemc\u00f3w za\u015b zamieszka\u0142ych na Pomorzu by\u0142 to dzie\u0144 \u201ewyzwolenia spod panowania polskiego\u201d. W 1939 r. na Pomorzu Gda\u0144skim, wedle szacunk\u00f3w historyk\u00f3w, zgin\u0119\u0142o z r\u0105k niemieckich od 20 do 50 tys. os\u00f3b narodowo\u015bci polskiej i \u017byd\u00f3w.\u00a0<\/b><\/p>\n
Gdy pierwsze niemieckie oddzia\u0142y wkroczy\u0142y na Pomorze, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 tzw. akcja odpolszczania (Entpolonisierung). Polega\u0142a ona na masowej, fizycznej likwidacji Polak\u00f3w, najcz\u0119\u015bciej cywili, przez r\u00f3\u017cnego rodzaju niemieckie formacje militarne i paramilitarne, w tym przez Wehrmacht. Wedle szacunk\u00f3w, z 16 tys. os\u00f3b narodowo\u015bci polskiej rozstrzelanych we wrze\u015bniu 1939 r., a\u017c 11 tys. pochodzi\u0142o z Pomorza. Za kierowanie procesem eksterminacji politycznie odpowiada\u0142 Albert Forster \u2013 namiestnik Okr\u0119gu Rzeszy Gda\u0144ska \u2013 Prusy Zachodnie.\u00a0<\/span><\/p>\n Kto jeszcze bra\u0142 udzia\u0142 w mordach na Polakach? Okazuje si\u0119, \u017ce formacji niemieckich, kt\u00f3re zajmowa\u0142y si\u0119 eksterminacj\u0105 polskich cywili by\u0142o wiele. Jeszcze w okresie mi\u0119dzywojennym w Wolnym Mie\u015bcie Gda\u0144sku utworzono jednostk\u0119 szturmow\u0105 SS-Wachsturnbann \u201eEinmamm\u201d, kt\u00f3ra po ataku na Polsk\u0119 w 1939 r. uczestniczy\u0142a w walkach w Gdyni i na Oksywiu, a nast\u0119pnie mordowa\u0142a obro\u0144c\u00f3w poczty gda\u0144skiej i wysiedla\u0142a mieszka\u0144c\u00f3w Gdyni. P\u00f3\u017aniej bra\u0142a udzia\u0142 w mordowaniu ludno\u015bci polskiej na innych pomorskich terenach. Takie zadanie otrzyma\u0142y tak\u017ce grupy operacyjne policji bezpiecze\u0144stwa i s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa \u2013 Einsatzgruppen IV i V. To do nich swoje zbrodnicze w konsekwencjach s\u0142owa skierowa\u0142 Reinhard Heydrich, kt\u00f3ry stwierdzi\u0142, \u017ce polskie warstwy kierownicze powinny by\u0107 unieszkodliwione, a ludzi nale\u017cy rozstrzeliwa\u0107 lub wiesza\u0107, bez dochodzenia. Dodawa\u0142, \u017ce szlachta, duchowie\u0144stwo i \u017bydzi musieli by\u0107 \u201ezlikwidowani\u201d. Wa\u017cn\u0105 z punktu widzenia niemieckiej polityki eksterminacyjnej grup\u0119 tworzyli r\u00f3wnie\u017c powsta\u0144cy wielkopolscy.\u00a0<\/span><\/p>\n Aby zwi\u0119kszy\u0107 liczb\u0119 ofiar, 12 wrze\u015bnia 1939 r. powo\u0142ano samodzielny pluton egzekucyjny Einsatzkommando 16, z\u0142o\u017cony z gda\u0144skich funkcjonariuszy Gestapo. Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w aparacie terroru odegrali jednak zwykli Niemcy, s\u0105siedzi Polak\u00f3w, dzia\u0142aj\u0105cy pod nadzorem SS. Pocz\u0105tkowo grupowali si\u0119 w oddzia\u0142y stra\u017cy obywatelskiej z\u0142o\u017cone z volksdeutsch\u00f3w, a nast\u0119pnie powo\u0142ano do \u017cycia Selbstschutz, czyli niemieck\u0105 Samoobron\u0119. Ostatecznie powsta\u0142a Volksdeutscher Selbstschutz. Organizacj\u0105 kierowa\u0142 by\u0142y adiutant Himmlera \u2013 Ludolf von Alvensleben. Znamienne, \u017ce do tej formacji wst\u0105pi\u0142o 38 tys. Niemc\u00f3w na Pomorzu \u2013 niemal wszyscy m\u0119\u017cczy\u017ani w wieku od 17 do 45 lat.\u00a0<\/span><\/p>\n Technika zabijania by\u0142a \u015bci\u015ble opracowana. Aresztowania odbywa\u0142y si\u0119 cz\u0119sto w nocy. Niekiedy nakazywano Polakom zg\u0142asza\u0107 si\u0119 do urz\u0119d\u00f3w pod pozorem wype\u0142nienia jakiego\u015b obowi\u0105zku urz\u0119dowego i tam ich wy\u0142apywano. Areszty szybko wype\u0142nia\u0142y si\u0119 cywilami polskimi, a gdy zabrak\u0142o w nich miejsca, utworzono obozy internowania. Panowa\u0142y w nich trudne warunki, tym bardziej, \u017ce niekt\u00f3rych wi\u0119\u017ani\u00f3w torturowano, a kobiety gwa\u0142cono.\u00a0<\/span><\/p>\n W obozach i aresztach odbywa\u0142y si\u0119 tzw. s\u0105dy ludowe. Polacy nazywali je Mordkomission. Nazwa wynika\u0142a przede wszystkim z tego, \u017ce szybko zorientowano si\u0119, i\u017c o rozstrzelaniu osoby narodowo\u015bci polskiej mog\u0142y zdecydowa\u0107 \u015bwiadectwa tylko dw\u00f3ch volksdeutsch\u00f3w potwierdzaj\u0105cych\u00a0 antyniemieck\u0105 postaw\u0119 polskiego wi\u0119\u017ania.\u00a0<\/span><\/p>\n Cho\u0107 \u201emachina \u015bmierci\u201d pracowa\u0142a na pe\u0142nych obrotach, von Alvensleben nie by\u0142 zadowolony z rezultat\u00f3w swoich podw\u0142adnych. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce mordowali oni za ma\u0142o os\u00f3b. Na jednej z cotygodniowych narad Selbstschutzu w 1939 r. przekonywa\u0142, \u017ce \u201ehonorem b\u0119dzie dla ka\u017cdego Polaka, by jego \u015bcierwem nawie\u015b\u0107 niemieck\u0105 ziemi\u0119\u201d.\u00a0<\/span><\/p>\n Z miejsc przetrzymywania skazani Polacy trafiali g\u0142\u00f3wnie na rozstrzelanie. Gin\u0119li w bezimiennych do\u0142ach \u015bmierci, w le\u015bnych parowach, na polach, byli zakopywani na terenach \u017cwirowni i piaskowni i na cmentarza \u017cydowskich. Jednak nie padali tylko od kul pistolet\u00f3w i karabin\u00f3w. Mordowano ich tak\u017ce t\u0119pymi narz\u0119dziami, np. \u0142opat\u0105. \u015awiadczy o tym wiele roztrzaskanych czaszek, kt\u00f3re odkryto podczas ekshumacji. Przy jednej z nich badacze odnotowali: \u201eCzaszka dziecka z resztkami czarnych warkoczyk\u00f3w. Zw\u0142oki odziane w buty na niskim obcasie i szcz\u0105tki zbutwia\u0142ej odzie\u017cy\u201d.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n Do sprawy akcji eksterminacyjnej na Pomorzu Niemcy wr\u00f3cili dopiero w 1943 r.\u00a0 Zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z kl\u0119ski wojennej w Zwi\u0105zku Sowieckim, i ws\u0142uchuj\u0105c si\u0119 w postanowienia konferencji w Teheranie, a tak\u017ce obserwuj\u0105c reakcj\u0119 \u015bwiata na ekshumacj\u0119 w Katyniu, okupant niemiecki przyst\u0105pi\u0142 do zacierania \u015blad\u00f3w swoich zbrodni na Pomorzu. W tym celu rozpocz\u0119to akcj\u0119 1005, kt\u00f3r\u0105 kierowa\u0142 G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa Rzeszy. Jej celem by\u0142o wydobywanie cia\u0142 z do\u0142\u00f3w \u015bmiertelnych i bezpowrotne niszczenie zw\u0142ok zamordowanych. Dzia\u0142ania te przeprowadzano w ca\u0142ej Europie \u015arodkowo-Wschodniej.\u00a0<\/span><\/p>\n W 1944 r. uda\u0142o si\u0119 Sonderkommano 1005 zniszczy\u0107 a\u017c 30 masowych miejsc ka\u017ani. Na Pomorzu w pracach tych uczestniczyli np. wi\u0119\u017aniowie obozu Stutthof i \u017bydzi. Tych \u015bwiadk\u00f3w zbrodni tak\u017ce mordowano. Charakterystyczne, \u017ce pozosta\u0142y ze spalonych ofiar popi\u00f3\u0142 przesiewano przez specjalne sita, poniewa\u017c szukano kosztowno\u015bci, kt\u00f3re mieli ze sob\u0105 zamordowani\u2026<\/span><\/p>\n Zbrodnia pomorska w 1939 r. by\u0142a pierwsz\u0105 niemieck\u0105 akcj\u0105 eksterminacyjn\u0105 przeprowadzon\u0105 po wybuchu II wojny \u015bwiatowej na ziemiach polskich.\u00a0 Z imienia i nazwiska zosta\u0142o zidentyfikowanych tylko oko\u0142o 10 tys. ofiar.<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przez d\u0142ugie lata masowe mordy, jakich dokonali na Polakach z Pomorza w 1939 r. Niemcy, nie by\u0142y przedmiotem zainteresowania historyk\u00f3w. Tymczasem dla Polak\u00f3w, szczeg\u00f3lnie dla szeroko poj\u0119tej elity z tego…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":44211,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-44210","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\n