{"id":44094,"date":"2023-03-24T08:54:56","date_gmt":"2023-03-24T07:54:56","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=44094"},"modified":"2023-03-24T08:54:56","modified_gmt":"2023-03-24T07:54:56","slug":"wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/","title":{"rendered":"&#8222;Wszyscy w moim domu mieli swoje obowi\u0105zki&#8221;. Jak Jadwiga Grzyma\u0142a-Dobiecka ukrywa\u0142a \u017byd\u00f3w w Warszawie"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Od maja 1942 r. Jadwiga Grzyma\u0142a-Dobiecka zacz\u0119\u0142a ukrywa\u0107 czterech \u017byd\u00f3w w swoim warszawskim mieszkaniu przy ul. Madali\u0144skiego 42\/76. Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej \u2013 w drugiej po\u0142owie lipca tego roku \u2013 Niemcy rozpocz\u0119li \u201ewielk\u0105 akcj\u0119 likwidacyjn\u0105\u201d w getcie. \u0141\u0105cznie przez d\u0142ugi czas do powstania warszawskiego ukrywa\u0142o si\u0119 w jej mieszkaniu a\u017c 8 os\u00f3b.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Lokal Grzyma\u0142y-Dobieckiej przy Madali\u0144skiego sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z trzech pokoi. W jednym zamieszkali ukrywani: dr Stefan Vargesslich z \u017con\u0105 Judyt\u0105, Roman Warszawski i Aleksander Pomper. P\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 1943 r. do zaanga\u017cowanej w dzia\u0142alno\u015b\u0107 podziemn\u0105 Polki zg\u0142osi\u0142a si\u0119 Bronis\u0142awa Maria Feinmesser-Warman ps. \u201eMarysia\u201d \u2013 \u0142\u0105czniczka Bundu z pro\u015bb\u0105 o przechowanie dw\u00f3ch \u017cydowskich kobiet. Ocala\u0142y one z makabrycznej likwidacji obozu pracy przymusowej dla \u017byd\u00f3w w Poniatowej na Lubelszczy\u017anie. Jedna z nich by\u0142a ranna. Tymczasowo kobiety przebywa\u0142y w bardzo trudnych warunkach w okolicy Muranowa, kryj\u0105c si\u0119 w str\u00f3\u017c\u00f3wce.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Grzyma\u0142a-Dobiecka przygarn\u0119\u0142a je do siebie. Gdy jedna z ocala\u0142ych po wyk\u0105paniu ujrza\u0142a przed sob\u0105 po\u015bcielone \u0142\u00f3\u017cko, dosta\u0142a spazm\u00f3w i zemdla\u0142a. Niebawem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce proces rekonwalescencji obu wycie\u0144czonych \u017byd\u00f3wek nie przebiega\u0142 pomy\u015blnie. Niestety jedna z nich wymaga\u0142a przeprowadzenia trudnej operacji pod narkoz\u0105. Tego zadania podj\u0105\u0142 si\u0119 m\u0142ody chirurg W\u0142odzimierz Mizgir-Chojnacki. Przebieg\u0142a ona pomy\u015blnie.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nast\u0119pnie do sz\u00f3stki ukrywaj\u0105cych si\u0119 do\u0142\u0105czy\u0142y nast\u0119pne osoby \u2013 dwaj ch\u0142opcy wieku 8 i 9 lat. Ca\u0142a gromadka mia\u0142a \u015bci\u015ble okre\u015blone zadania domowe. Dzieci za\u015b odbywa\u0142y lekcje domowe prowadzone przez Romana Warszawskiego. Wa\u017cnym elementem ich \u017cycia sta\u0142y si\u0119 dy\u017cury, kt\u00f3rych celem by\u0142a obserwacja okna. Do godz. 12.00 dy\u017curowali \u017cydowscy podopieczni, a mi\u0119dzy godz. 12.00 i 3.00 w nocy Polka, kt\u00f3rej czasami towarzyszyli ukrywani \u017bydzi. Spodziewano si\u0119 bowiem w ka\u017cdym momencie nadej\u015bcia Niemc\u00f3w i liczono, \u017ce dzi\u0119ki dy\u017curom uda si\u0119 wymkn\u0105\u0107 w por\u0119 z kamienicy.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W ko\u0144cu maja 1944 r. nast\u0105pi\u0142a \u201ewizyta\u201d okupanta niemieckiego. Sta\u0142o si\u0119 to podczas nieobecno\u015bci Grzyma\u0142y-Dobieckiej. Cho\u0107 Niemcy dobijali si\u0119 do mieszkania bardzo intensywnie, po jakim\u015b czasie zrezygnowali, uznaj\u0105c, \u017ce jest puste. Nied\u0142ugo potem Polka prze\u017cy\u0142a napad rabusi\u00f3w, podczas kt\u00f3rego obrabowano jej mieszkanie. W tym czasie dla bezpiecze\u0144stwa \u017bydzi mieszkali w pralni w tej samej kamienicy. Wojn\u0119 przetrwali wszyscy opr\u00f3cz Pompera.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od maja 1942 r. Jadwiga Grzyma\u0142a-Dobiecka zacz\u0119\u0142a ukrywa\u0107 czterech \u017byd\u00f3w w swoim warszawskim mieszkaniu przy ul. Madali\u0144skiego 42\/76. Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej \u2013 w drugiej po\u0142owie lipca tego roku \u2013 Niemcy&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":44095,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-44094","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>&quot;Wszyscy w moim domu mieli swoje obowi\u0105zki&quot;. Jak Jadwiga Grzyma\u0142a-Dobiecka ukrywa\u0142a \u017byd\u00f3w w Warszawie - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&quot;Wszyscy w moim domu mieli swoje obowi\u0105zki&quot;. Jak Jadwiga Grzyma\u0142a-Dobiecka ukrywa\u0142a \u017byd\u00f3w w Warszawie - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Od maja 1942 r. Jadwiga Grzyma\u0142a-Dobiecka zacz\u0119\u0142a ukrywa\u0107 czterech \u017byd\u00f3w w swoim warszawskim mieszkaniu przy ul. Madali\u0144skiego 42\/76. Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej \u2013 w drugiej po\u0142owie lipca tego roku \u2013 Niemcy&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-03-24T07:54:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Ulica_Madalinskiego-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1707\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"DignityNews.eu\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"DignityNews.eu\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/\",\"name\":\"\\\"Wszyscy w moim domu mieli swoje obowi\u0105zki\\\". Jak Jadwiga Grzyma\u0142a-Dobiecka ukrywa\u0142a \u017byd\u00f3w w Warszawie - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-03-24T07:54:56+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-24T07:54:56+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"&#8222;Wszyscy w moim domu mieli swoje obowi\u0105zki&#8221;. Jak Jadwiga Grzyma\u0142a-Dobiecka ukrywa\u0142a \u017byd\u00f3w w Warszawie\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c\",\"name\":\"DignityNews.eu\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"DignityNews.eu\"},\"sameAs\":[\"aleksandra\"],\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/aleksandra\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\"Wszyscy w moim domu mieli swoje obowi\u0105zki\". Jak Jadwiga Grzyma\u0142a-Dobiecka ukrywa\u0142a \u017byd\u00f3w w Warszawie - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\"Wszyscy w moim domu mieli swoje obowi\u0105zki\". Jak Jadwiga Grzyma\u0142a-Dobiecka ukrywa\u0142a \u017byd\u00f3w w Warszawie - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"Od maja 1942 r. Jadwiga Grzyma\u0142a-Dobiecka zacz\u0119\u0142a ukrywa\u0107 czterech \u017byd\u00f3w w swoim warszawskim mieszkaniu przy ul. Madali\u0144skiego 42\/76. Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej \u2013 w drugiej po\u0142owie lipca tego roku \u2013 Niemcy&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2023-03-24T07:54:56+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1707,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Ulica_Madalinskiego-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"DignityNews.eu","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"DignityNews.eu","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/","name":"\"Wszyscy w moim domu mieli swoje obowi\u0105zki\". Jak Jadwiga Grzyma\u0142a-Dobiecka ukrywa\u0142a \u017byd\u00f3w w Warszawie - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2023-03-24T07:54:56+00:00","dateModified":"2023-03-24T07:54:56+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wszyscy-w-moim-domu-mieli-swoje-obowiazki-jak-jadwiga-grzymala-dobiecka-ukrywala-zydow-w-warszawie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"&#8222;Wszyscy w moim domu mieli swoje obowi\u0105zki&#8221;. Jak Jadwiga Grzyma\u0142a-Dobiecka ukrywa\u0142a \u017byd\u00f3w w Warszawie"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c","name":"DignityNews.eu","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g","caption":"DignityNews.eu"},"sameAs":["aleksandra"],"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/aleksandra\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44094","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44094"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44094\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44100,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44094\/revisions\/44100"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44095"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44094"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44094"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44094"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}