\u201eSpotlihgt\u201d, czyli z j\u0119zyka angielskiego Reflektor\u201d \u2013 taki kryptonim wybrano dla rozpocz\u0119tej 12 lutego 1955 r. akcji nowojorskiego Komitetu Wolnej Europy oraz Radia Wolna Europa. Polega\u0142a ona na wysy\u0142aniu nad komunistyczn\u0105 Polsk\u0119 tysi\u0119cy balon\u00f3w, do kt\u00f3rych przytwierdzono pojemniki z broszur\u0105 \u201eZa kulisami bezpieki i partii\u201d. Zawiera\u0142a ona kompromituj\u0105ce re\u017cim PRL materia\u0142y. By\u0142a to ameryka\u0144ska odpowied\u017a na rozwijaj\u0105cy si\u0119 w \u00f3wczesnej Polsce system stacji zag\u0142uszaj\u0105cych sygna\u0142 radiowy p\u0142yn\u0105cy do Polak\u00f3w z wolnego \u015bwiata.\u00a0<\/b><\/p>\n
W przyczepionej do balon\u00f3w broszurze znalaz\u0142y si\u0119 wypowiedzi J\u00f3zefa \u015awiat\u0142y, czyli Izaaka Fleischfarba \u2013 prominentnego funkcjonariusza Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa, wicedyrektora Departamentu X Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego. Zanim na pocz\u0105tku lat 50. uciek\u0142 on na Zach\u00f3d, zrobi\u0142 zawrotn\u0105 karier\u0119 w aparacie bezpiecze\u0144stwa komunistycznej Polski. Dzi\u0119ki\u00a0 m.in. znajomo\u015bci z Mieczys\u0142awem Mietkowskim (Moj\u017cesz Bobrowiecki) \u2013 wiceministrem bezpiecze\u0144stwa publicznego (1945-1954) szybko awansowa\u0142 i pozna\u0142 wiele os\u00f3b z tego \u015brodowiska.<\/span><\/p>\n Akcja balonowa by\u0142a wzorowana na wcze\u015bniej prowadzonych operacjach \u201eProspero\u201d, \u201eVeto\u201d i \u201eFocus\u201d, kt\u00f3re by\u0142y skierowane przeciwko komunistom czechos\u0142owackim i w\u0119gierskim. W ci\u0105gu dw\u00f3ch pierwszych miesi\u0119cy polskiej akcji rozrzucono 232 tys. broszur, a planowano dostarczy\u0107 a\u017c 3 mln. Niewinne z pozoru balony bardzo niepokoi\u0142y w\u0142adze komunistyczne. Aby zminimalizowa\u0107 skutki akcji balonowej, podj\u0119to dzia\u0142ania dora\u017ane, ale starano si\u0119 tak\u017ce znale\u017a\u0107 rozwi\u0105zanie kompleksowe \u2013 w 1956 r. minister spraw wewn\u0119trznych W\u0142adys\u0142aw Wicha wyda\u0142 zarz\u0105dzenie \u201ew sprawie zorganizowania systemu natychmiastowego powiadamiania o przelatuj\u0105cych balonach z antypa\u0144stwowymi materia\u0142ami propagandowymi\u201d.\u00a0 Niewiele brakowa\u0142o a PRL posiada\u0142by jedyny w swoim rodzaju system obrony przeciwbalonowej, jednak w 1958 r. przerwano prace nad tym kuriozalnym pomys\u0142em.<\/span><\/p>\n Akcja balonowa z 1955 r. nie by\u0142a pierwszym kontaktem spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego z balonami. Pojawi\u0142y si\u0119 one przypadkowo z wiatrem w 1951 r., gdy Komitet Wolnej Europy wypu\u015bci\u0142 2 tys. balon\u00f3w wyposa\u017conych w ulotki skierowane do Czech\u00f3w i S\u0142owak\u00f3w. W\u00f3wczas zareagowa\u0142 minister Stanis\u0142aw Radkiewicz, wydaj\u0105c w tej sprawie stosowny rozkaz do podleg\u0142ych mu s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa.\u00a0<\/span><\/p>\n Komuni\u015bci zawsze \u2013 czy to w 1951 czy 1955 r. bali si\u0119 wolnego s\u0142owa, kt\u00f3re tak\u017ce dzi\u0119ki pomy\u015blnym wiatrom wraz z balonami dociera\u0142o nad polskie niebo.\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u201eSpotlihgt\u201d, czyli z j\u0119zyka angielskiego Reflektor\u201d \u2013 taki kryptonim wybrano dla rozpocz\u0119tej 12 lutego 1955 r. akcji nowojorskiego Komitetu Wolnej Europy oraz Radia Wolna Europa. Polega\u0142a ona na wysy\u0142aniu nad…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":42463,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-42462","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\n