Gdy w 1941 r. III Rzesza Niemiecka zaatakowa\u0142a Zwi\u0105zek Sowiecki, Einsatzgruppen rozpocz\u0119\u0142y akcj\u0119 likwidacji ludno\u015bci \u017cydowskiej na Kresach Wschodnich. W wyniku ich zbrodniczych dzia\u0142a\u0144 w zaledwie kilka dni przesta\u0142a istnie\u0107 w\u015br\u00f3d wielu innych \u017cydowska gmina w Motolu (ob. Bia\u0142oru\u015b). W okresie mi\u0119dzywojennym liczy\u0142a prawie 3 tys. os\u00f3b. Z rzezi ocala\u0142y jedynie 23 osoby. Mimo Holokaustu pami\u0119\u0107 o \u017bydach motolskich i ich d\u0142ugiej historii trwa nadal.\u00a0\u00a0<\/b><\/p>\n
Pierwsze informacje o \u017bydach w Motolu pochodz\u0105 z XVI w., ale dopiero w XVII w. osadnictwo \u017cydowskie rozwin\u0119\u0142o si\u0119 w nim na dobre. Najdynamiczniej \u017cycie tamtejszej ludno\u015bci \u017cydowskiej rozwija\u0142o si\u0119 w XIX i na pocz\u0105tku XX stulecia. \u015awiadcz\u0105 o tym statystyki \u2013 na pocz\u0105tku XIX w. \u017byd\u00f3w w Motolu by\u0142o zaledwie 152, a u progu niepodleg\u0142o\u015bci pa\u0144stwa polskiego \u2013 1140.\u00a0<\/span><\/p>\n Wed\u0142ug wspomnie\u0144 Chaima Weizmanna (1874-1952) \u2013 pierwszego prezydenta Izraela, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w tym miasteczku, by\u0142o ono \u201ejednym z najciemniejszych i najbardziej zapomnianych k\u0105t\u00f3w strefy \u017cydowskiego osiedlenia wyznaczonej przez w\u0142adze carskie (\u2026) Ta w cudzys\u0142owie metropolia, b\u0142otnista wiosn\u0105 i jesieni\u0105, zlodowacia\u0142a zim\u0105, zakurzona latem, nie mia\u0142a poczty, kolei, twardych dr\u00f3g dojazdowych i panowa\u0142y w niej tak prymitywne warunki \u017cycia, jakich wsp\u00f3\u0142cze\u015bni ludzie na Zachodzie w og\u00f3le nie potrafi\u0105 sobie wyobrazi\u0107\u201d.<\/span><\/p>\n Mimo to, jak s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142a Ma\u0142gorzata Szejnert, Weizmannom powodzi\u0142o si\u0119 ca\u0142kiem dobrze, ojciec by\u0142 obrotnym handlarzem drewna, wuj sp\u0142awia\u0142 je do Gda\u0144ska i zabiera\u0142 Chaima na tratw\u0119. Dzi\u0119ki szlakom wodnym, kt\u00f3re mog\u0142y doprowadzi\u0107 a\u017c do Ba\u0142tyku i do Morza Czarnego, ani przysz\u0142y prezydent Izraela, ani jego rodzina, nie mieli poczucia, \u017ce \u015bwiat jest przed nimi zamkni\u0119ty.\u00a0 Rodzina \u017cy\u0142a w siedmiopokojowym domu z ogrodem.<\/span><\/p>\n \u017bycie miasteczka w obr\u0119bie dzielnicy \u017cydowskiej zdominowa\u0142y dwa rywalizuj\u0105ce ze sob\u0105 \u017cydowskie klany \u2013 Czemery\u0144skich i Pi\u0144skich. Weizmann pochodzi\u0142 po linii matki z rodu tych pierwszych. Wychowywa\u0142 si\u0119 w wielodzietnym domu, maj\u0105c a\u017c czterna\u015bcioro rodze\u0144stwa. Chaim by\u0142 trzecim z kolei dzieckiem. W Motolu sp\u0119dzi\u0142 dzieci\u0144stwo, a nast\u0119pnie wyjecha\u0142 do gimnazjum do Pi\u0144ska, dok\u0105d wkr\u00f3tce przeprowadzi\u0142a si\u0119 tak\u017ce ca\u0142a jego rodzina.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n W Motolu cz\u0119\u015bciowo zachowa\u0142 si\u0119 dom Weizman\u00f3w, kt\u00f3ry po przeniesieniu znajduje si\u0119 w zau\u0142ku Bannyj. Mo\u017cna do niego wej\u015b\u0107 i obejrze\u0107 znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w nim ekspozycj\u0119 muzealn\u0105.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n Dzi\u015b Motol jest agromiasteczkiem i w niczym nie przypomina tego z pocz\u0105tku XIX stulecia.\u00a0<\/span><\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Gdy w 1941 r. III Rzesza Niemiecka zaatakowa\u0142a Zwi\u0105zek Sowiecki, Einsatzgruppen rozpocz\u0119\u0142y akcj\u0119 likwidacji ludno\u015bci \u017cydowskiej na Kresach Wschodnich. W wyniku ich zbrodniczych dzia\u0142a\u0144 w zaledwie kilka dni przesta\u0142a istnie\u0107…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":42281,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-42271","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\n