{"id":41679,"date":"2023-02-24T08:37:04","date_gmt":"2023-02-24T07:37:04","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=41679"},"modified":"2023-02-24T09:38:09","modified_gmt":"2023-02-24T08:38:09","slug":"wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/","title":{"rendered":"W\u0142adys\u0142aw Natanson \u2013 wybitny i zapomniany \u201ematematyk w\u015br\u00f3d humanist\u00f3w\u201d"},"content":{"rendered":"<p><b>W\u0142adys\u0142aw Natanson od najm\u0142odszych lat fascynowa\u0142 si\u0119 naukami \u015bcis\u0142ymi. Ju\u017c w wieku szesnastu lat na posiedzeniu Towarzystwa Nauk \u015acis\u0142ych w Pary\u017cu przedstawi\u0142 obszern\u0105 prac\u0119 pt. \u201eWarto\u015b\u0107 chemiczna i jej zmienno\u015b\u0107\u201d. Od tej pory publikowa\u0142 nawet\u00a0 kilkana\u015bcie prac naukowych rocznie w wielu czasopismach w Polsce i za granic\u0105.\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W\u0142adys\u0142aw Natanson urodzi\u0142 si\u0119 18 czerwca 1864 r. w Warszawie w zas\u0142u\u017conej rodzinie bankier\u00f3w i przemys\u0142owc\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego. Jego ojciec Ludwik by\u0142 nie tylko znanym lekarzem, ale r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym, kt\u00f3ry przez 25 lat pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 prezesa \u017cydowskiej gminy wyznaniowej w Warszawie. . Dzi\u0119ki staraniom Ludwika Natansona, wybudowano szpital \u017cydowski oraz Wielk\u0105 Synagog\u0119 na T\u0142omackiem , inicjowa\u0142 on r\u00f3wnie\u017c prace nad powstaniem Centralnej Biblioteki Judaistycznej oraz budow\u0119 nowego gmachu gminy \u017cydowskiej.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W\u0142adys\u0142aw po uko\u0144czeniu szko\u0142y \u015bredniej, rozpocz\u0105\u0142 studia fizyczno-matematyczne w Petersburgu, po czym\u00a0 kontynuowa\u0142 nauk\u0119 w Cambridge i Glasgow oraz w Dorpacie (ob. Tartu w Estonii). Zdoby\u0142 kolejno tytu\u0142 magistra i doktora fizyki. Po obronie rozprawy habilitacyjnej w 1891 r. Natanson zwi\u0105za\u0142 si\u0119 na sta\u0142e z Uniwersytetem Jagiello\u0144skim, na kt\u00f3rym pe\u0142ni\u0142 kolejne wa\u017cne funkcje. W 1922 r. zosta\u0142 rektorem UJ i zakupi\u0142 od w\u0142adz miasta Krakowa trzy rozleg\u0142e tereny na inwestycje budowlane, w tym dla nowego gmachu Biblioteki Jagiello\u0144skiej.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dorobek naukowy W. Natansona jest ogromny: oko\u0142o 240 prac, w tym 82 ma charakter czysto naukowy. Badacz zajmowa\u0142 si\u0119 wieloma zagadnieniami, m.in. termodynamik\u0105, hydrodynamik\u0105 cieczy lepkich i teori\u0105 zjawisk dyfuzyjnych, mechanik\u0105 falow\u0105, optyk\u0105 geometryczn\u0105, optyk\u0105 atomow\u0105, mechanik\u0105 kwantow\u0105 oraz teori\u0105 cz\u0105stek elementarnych. Bada\u0142 kwestie przechodzenia \u015bwiat\u0142a przez gazy. Ponadto pozostawi\u0142 po sobie kilkadziesi\u0105t prac literackich.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">By\u0142 przekonany o potrzebie \u0142\u0105czenia osi\u0105gni\u0119\u0107 z r\u00f3\u017cnych dziedzin nauki i zespolenia nauki z codziennym \u017cyciem. Fascynowa\u0142a go literatura, historia, filozofia. Pisa\u0142 eseje na temat historii my\u015bli naukowej i \u017cycia jej tw\u00f3rc\u00f3w. Zajmowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Szekspirem, fascynowa\u0142 si\u0119 nauk\u0105 aleksandryjsk\u0105 i arabsk\u0105. Propagowa\u0142 przyja\u017a\u0144 humanist\u00f3w z przyrodnikami i broni\u0142 humanistycznego charakteru ca\u0142ego Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. W\u015br\u00f3d jego znajomych mo\u017cna wymieni\u0107 Alberta Einsteina, Maxa Plancka, Henryka Sienkiewicza, Jacka Malczewskiego i wielu innych naukowc\u00f3w oraz tw\u00f3rc\u00f3w kultury. Zmar\u0142 w Krakowie 26 litego 1937 r.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W\u0142adys\u0142aw Natanson od najm\u0142odszych lat fascynowa\u0142 si\u0119 naukami \u015bcis\u0142ymi. Ju\u017c w wieku szesnastu lat na posiedzeniu Towarzystwa Nauk \u015acis\u0142ych w Pary\u017cu przedstawi\u0142 obszern\u0105 prac\u0119 pt. \u201eWarto\u015b\u0107 chemiczna i jej zmienno\u015b\u0107\u201d.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":41680,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-41679","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>W\u0142adys\u0142aw Natanson \u2013 wybitny i zapomniany \u201ematematyk w\u015br\u00f3d humanist\u00f3w\u201d - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"W\u0142adys\u0142aw Natanson \u2013 wybitny i zapomniany \u201ematematyk w\u015br\u00f3d humanist\u00f3w\u201d - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W\u0142adys\u0142aw Natanson od najm\u0142odszych lat fascynowa\u0142 si\u0119 naukami \u015bcis\u0142ymi. Ju\u017c w wieku szesnastu lat na posiedzeniu Towarzystwa Nauk \u015acis\u0142ych w Pary\u017cu przedstawi\u0142 obszern\u0105 prac\u0119 pt. \u201eWarto\u015b\u0107 chemiczna i jej zmienno\u015b\u0107\u201d.&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-02-24T07:37:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-02-24T08:38:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Wladyslaw_Natanson.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"609\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"490\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"DignityNews.eu\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"DignityNews.eu\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/\",\"name\":\"W\u0142adys\u0142aw Natanson \u2013 wybitny i zapomniany \u201ematematyk w\u015br\u00f3d humanist\u00f3w\u201d - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-02-24T07:37:04+00:00\",\"dateModified\":\"2023-02-24T08:38:09+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"W\u0142adys\u0142aw Natanson \u2013 wybitny i zapomniany \u201ematematyk w\u015br\u00f3d humanist\u00f3w\u201d\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c\",\"name\":\"DignityNews.eu\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"DignityNews.eu\"},\"sameAs\":[\"aleksandra\"],\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/aleksandra\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"W\u0142adys\u0142aw Natanson \u2013 wybitny i zapomniany \u201ematematyk w\u015br\u00f3d humanist\u00f3w\u201d - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"W\u0142adys\u0142aw Natanson \u2013 wybitny i zapomniany \u201ematematyk w\u015br\u00f3d humanist\u00f3w\u201d - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"W\u0142adys\u0142aw Natanson od najm\u0142odszych lat fascynowa\u0142 si\u0119 naukami \u015bcis\u0142ymi. Ju\u017c w wieku szesnastu lat na posiedzeniu Towarzystwa Nauk \u015acis\u0142ych w Pary\u017cu przedstawi\u0142 obszern\u0105 prac\u0119 pt. \u201eWarto\u015b\u0107 chemiczna i jej zmienno\u015b\u0107\u201d.&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2023-02-24T07:37:04+00:00","article_modified_time":"2023-02-24T08:38:09+00:00","og_image":[{"width":609,"height":490,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Wladyslaw_Natanson.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"DignityNews.eu","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"DignityNews.eu","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/","name":"W\u0142adys\u0142aw Natanson \u2013 wybitny i zapomniany \u201ematematyk w\u015br\u00f3d humanist\u00f3w\u201d - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2023-02-24T07:37:04+00:00","dateModified":"2023-02-24T08:38:09+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wladyslaw-natanson-wybitny-i-zapomniany-matematyk-wsrod-humanistow\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"W\u0142adys\u0142aw Natanson \u2013 wybitny i zapomniany \u201ematematyk w\u015br\u00f3d humanist\u00f3w\u201d"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c","name":"DignityNews.eu","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g","caption":"DignityNews.eu"},"sameAs":["aleksandra"],"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/aleksandra\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41679","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41679"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41679\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41686,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41679\/revisions\/41686"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41679"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41679"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41679"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}