Gaj\u00f3wka to miejscowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 3 km si\u0119 od Stoczka W\u0119growskiego. Obecnie ju\u017c nie istnieje, poniewa\u017c sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 tej miejscowo\u015bci. Przed wojn\u0105 mieszka\u0142o w niej zaledwie par\u0119 rodzin w 7 domach, m.in. Radzymi\u0144scy \u2013 Leokadia, Boles\u0142aw i ich dzieci: Mieczys\u0142aw, Edmund, Danuta oraz Helena.\u00a0<\/b><\/p>\n
Gdy Niemcy 22 wrze\u015bnia 1942 r. rozpocz\u0119li likwidacj\u0119 getta w Stoczku, \u017bydzi szukali ratunku w okolicznych wsiach przed wyw\u00f3zk\u0105 do pobliskiego obozu zag\u0142ady w Treblince. W dniu deportacji do zabudowa\u0144 Radzymi\u0144skich trafi\u0142a Hesia (Haszka) Farbisz. Mia\u0142a w\u00f3wczas oko\u0142o 10-11 lat i jako jedyna z rodziny wyrwa\u0142a si\u0119 z niemieckiego okr\u0105\u017cenia. Przez blisko miesi\u0105c przebywa\u0142a u polskiej rodziny. Poniewa\u017c swobodnie porusza\u0142a si\u0119 po gospodarstwie, s\u0105siedzi postanowili ostrzec Radzymi\u0144skiego, by j\u0105 ukry\u0142. Do le\u015bnego bunkra zaprowadzi\u0142 j\u0105 Mieczys\u0142aw, gdzie przetrwa\u0142a do wycofania si\u0119 Niemc\u00f3w z tego terenu w sierpniu 1944 r.<\/span><\/p>\n Z czasem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w okolicach ukrywa si\u0119 sporo \u017byd\u00f3w. Udawa\u0142o im si\u0119 przetrwa\u0107, dzi\u0119ki pomocy Polak\u00f3w. Do gospodarstw wiejskich przychodzili tylko noc\u0105, m.in. po to, by gotowa\u0107 dla siebie straw\u0119. U mieszkaj\u0105cych pod lasem Radzymi\u0144skich regularnie bywali Estera i Majer Olszak, Icek \u2013 brat Estery oraz Hanna z matk\u0105 (brak nazwisk), a tak\u017ce inne ma\u0142\u017ce\u0144stwo z dwojgiem ch\u0142opc\u00f3w (prawdopodobnie Ela i Sara Tade\u0142baumowie). Osoby te dysponowa\u0142y swoj\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105, zbieraj\u0105c j\u0105 na polach, a w sezonie zimowym otrzymywali po\u017cywienie od \u017cyczliwych ch\u0142op\u00f3w. Obowi\u0105zywa\u0142a \u015bcis\u0142a konspiracja \u2013 ukrywaj\u0105cy si\u0119 w lasach i bunkrach nie mogli odwiedza\u0107 wsi w grupach. Po jedzenie wybiera\u0142y si\u0119 tylko pojedyncze osoby, by nie zostawia\u0107 zbyt du\u017co \u015blad\u00f3w na \u015bniegu, kt\u00f3re mog\u0142y naprowadzi\u0107 na trop kryj\u00f3wki lub sugerowa\u0107 zbyt du\u017cy ruch wok\u00f3\u0142 chat, szczeg\u00f3lnie tych stoj\u0105cych na skraju las\u00f3w.\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n Radzymi\u0144scy nigdy nie zdecydowali si\u0119 na przechowywanie \u017byd\u00f3w u siebie w zabudowaniach gospodarczych, poniewa\u017c Niemcy nieustannie penetrowali okolic\u0119, przeprowadzaj\u0105c rewizje wiejskich cha\u0142up w poszukiwaniu przechowywanych \u017byd\u00f3w.<\/span><\/p>\n Wszyscy z ca\u0142ej dziewi\u0105tki \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy regularnie przez dwa lata odwiedzali Radzymi\u0144skich, prze\u017cyli okupacj\u0119. O serdecznych stosunkach, jakie panowa\u0142y mi\u0119dzy ratuj\u0105cymi a ratowanymi \u015bwiadczy d\u0142uga powojenna korespondencja, jak\u0105 prowadzi\u0142y Helena Radzymi\u0144ska i Hesia Farbisz <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Gaj\u00f3wka to miejscowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 3 km si\u0119 od Stoczka W\u0119growskiego. Obecnie ju\u017c nie istnieje, poniewa\u017c sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 tej miejscowo\u015bci. Przed wojn\u0105 mieszka\u0142o w niej zaledwie…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":40215,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-40213","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\n