Warszaw\u0119 w czasie wojny zamieszkiwa\u0142o oko\u0142o 1,3 mln mieszka\u0144c\u00f3w, w tym oko\u0142o 370 tys. \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy tworzyli unikaln\u0105 kultur\u0119. Przep\u0142ywaj\u0105ca przez miasto rzeka Wis\u0142a rozdziela\u0142a miasto na dwie cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re by\u0142y po\u0142\u0105czone trzema mostami drogowymi i dwoma kolejowymi. Cz\u0119\u015bci Warszawy r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 zabudow\u0105 i stopniem uprzemys\u0142owienia, a poszczeg\u00f3lne dzielnice mia\u0142y sw\u00f3j niepowtarzalny charakter.<\/p>\n
Zorganizowana i konspiracyjna walka z naje\u017ad\u017ac\u0105 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w stolicy z 26 na 27 wrze\u015bnia 1939 r., w czasie gdy trwa\u0142y jeszcze dzia\u0142ania wojenne. W\u00f3wczas powsta\u0142a S\u0142u\u017cba Zwyci\u0119stwu Polski powo\u0142ana do \u017cycia przez gen. bryg. Micha\u0142a Karaszewicza-Tokarzewskiego. R\u00f3wnocze\u015bnie zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 inne organizacje konspiracyjne, cz\u0119sto zrzeszaj\u0105ce ma\u0142e grupy ludzi. W 1940 r. dzia\u0142a\u0142o ich a\u017c oko\u0142o stu. Ich celem by\u0142o m.in. prowadzenie dzia\u0142alno\u015bci politycznej, o\u015bwiatowej, organizowanie samopomocy. W ten spos\u00f3b Warszawa sta\u0142a si\u0119 najwi\u0119kszym o\u015brodkiem konspiracyjnym w Generalnym Gubernatorstwie.<\/p>\n
Antyniemieckie dzia\u0142ania podejmowa\u0142o r\u00f3wnie\u017c na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 polskie spo\u0142ecze\u0144stwo. By\u0142 to g\u0142\u00f3wnie bierny op\u00f3r. Wyra\u017ca\u0142 si\u0119 on w lekcewa\u017ceniu niemieckich zarz\u0105dze\u0144 lub nawet w ich jawnym niewykonywaniu. Coraz powszechniej stosowano r\u00f3wnie\u017c sabota\u017c w fabrykach. Te dzia\u0142ania prowadzono w ramach tzw. akcji \u017c\u00f3\u0142w, kt\u00f3ra polega\u0142a na powolnej i ma\u0142o wydajnej pracy.<\/p>\n
W kierunku dzia\u0142a\u0144 sabota\u017cowych aktywizowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce m\u0142odzie\u017c i harcerze. Ci ostatni zaanga\u017cowali si\u0119 w ma\u0142e akcje sabota\u017cowe, kt\u00f3re da\u0142y o sobie zna\u0107 szczeg\u00f3lnie w 1942 r. M\u0142odzie\u017c harcerska dzia\u0142a\u0142a w ramach Organizacji Ma\u0142ego Sabota\u017cu \u201eWawer\u201d-\u201ePalmiry\u201d.<\/p>\n
Z czasem g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 w walce z okupantem zacz\u0119\u0142y odgrywa\u0107 przede wszystkim organizacje konspiracyjne. Ich aktywno\u015b\u0107 w du\u017cej mierze zale\u017ca\u0142a od powsta\u0142ej jesieni\u0105 1940 r. Delegatury Rz\u0105du na Kraj, kt\u00f3ra podlega\u0142a rz\u0105dowi polskiemu na uchod\u017astwie. Jej organem doradczym by\u0142 Polityczny Komitet Porozumiewawczy, a od stycznia 1944 r. Rada Jedno\u015bci Narodowej. Rol\u0119 ramienia zbrojnego Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego pe\u0142ni\u0142a za\u015b Komenda G\u0142\u00f3wna Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej-Armii Krajowej.<\/p>\n
Podczas okupacji w Warszawie przeprowadzono oko\u0142o tysi\u0105c r\u00f3\u017cnorodnych akcji. Wiele z nich mia\u0142o zaplanowany charakter, jednak cz\u0119\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 spontaniczn\u0105 reakcj\u0105 na dzia\u0142ania okupanta. Warto wspomnie\u0107, \u017ce cz\u0119sto te ostatnie wywi\u0105zywa\u0142y si\u0119 na skutek obrony wykrytych przez Gestapo tajnych drukar\u0144. \u0141\u0105cznie na terenie Warszawy dosz\u0142o w takich okoliczno\u015bciach do kilkunastu star\u0107 zbrojnych z okupantem.<\/p>\n
Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce w pocz\u0105tkowym okresie okupacji, tj. do jesieni 1942 r., walka zbrojna w Warszawie mia\u0142a charakter defensywny. Oczywi\u015bcie nast\u0119powa\u0142 stopniowy rozw\u00f3j jej form, pojawia\u0142y si\u0119 nawet ma\u0142e akcje dywersyjne, g\u0142\u00f3wnie w fabrykach, gdzie produkowano bro\u0144, lecz nie informowano o tym szeroko spo\u0142ecze\u0144stwa w podziemnej prasie. Dopiero nasilaj\u0105cy si\u0119 terror okupanta i liczne aresztowania, a tak\u017ce wysiedlenia np. na Zamojszczy\u017anie (Aktion Zamosc), jak te\u017c liczne akcje pacyfikacyjne na wsiach doprowadzi\u0142y do reorientacji pogl\u0105d\u00f3w kierownictwa Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego w zakresie walki zbrojnej. Efektem tych zmian by\u0142o doskonalenie form i metod walki, ich specjalizacja, a przede wszystkim ich intensyfikacja. Dzia\u0142ania te zaowocowa\u0142y powstaniem Kedywu \u2013 kom\u00f3rki organizacyjny\u00a0AK specjalizuj\u0105cej si\u0119 w przeprowadzaniu akcji bojowych,\u00a0zamach\u00f3w<\/a>,\u00a0sabota\u017cu<\/a>\u00a0oraz\u00a0dywersji<\/a>, kt\u00f3re by\u0142y wymierzone w\u00a0\u00a0niemieck\u0105, administracj\u0119 okupacyjn\u0105<\/a>, si\u0142y bezpiecze\u0144stwa, policj\u0119 oraz wojsko III Rzeszy. W stolicy Kedyw liczy\u0142 oko\u0142o 2,5 tys. specjalnie wyszkolonych w sabota\u017cu i dywersji \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n Rewizja strategii walki z Niemcami spowodowa\u0142a, \u017ce coraz cz\u0119\u015bciej pojawia\u0142y si\u0119 uderzenia polskich grup konspiracyjnych na transport kolejowych okupanta (np. Akcja \u201eWieniec\u201d \u2013 7\/8 pa\u017adziernika 1942 r.). Polskie podziemnie zdecydowa\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c stosowa\u0107 terror indywidualny wobec przedstawicieli aparatu administracyjnego i bezpiecze\u0144stwa Generalnego Gubernatorstwa. Likwidowano tak\u017ce konfident\u00f3w. Powszechny rozg\u0142os wywo\u0142a\u0142 szczeg\u00f3lnie zamach na dow\u00f3dc\u0119 SS i policji niemieckiej SS-Brigadenf\u00fcrera Franza Kutscher\u0119. W gr\u0119 wchodzi\u0142y ponadto akcje ekspropriacyjne. Przyk\u0142adowo 11 sierpnia 1943 r. oddzia\u0142 Kedywu Komendy G\u0142\u00f3wnej AK opanowa\u0142 transport pieni\u0119dzy przewo\u017conych z Banku Emisyjnego. T\u0105 drog\u0105 uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 dla podziemia 105 mln z\u0142.<\/p>\n Ponadto wa\u017cne okaza\u0142y si\u0119 akcje odbijania wi\u0119\u017ani\u00f3w. Zorganizowano ich kilkana\u015bcie w stolicy. Najs\u0142ynniejsz\u0105 by\u0142a ta przeprowadzona pod Arsena\u0142em \u2013 26 marca 1943 r. W jej wyniku odbito 21 wi\u0119\u017ani\u00f3w przewo\u017conych z Alei Szucha na Pawiak.<\/p>\n Zdecydowan\u0105 akcj\u0119 zbrojn\u0105 w kwietniu 1943 r. podj\u0119li r\u00f3wnie\u017c pozostali przy \u017cyciu w getcie warszawskim \u017bydzi. Ich problemem, jak te\u017c ca\u0142ej polskiej konspiracji, by\u0142 jednak notoryczny brak uzbrojenia. Pozyskiwano go ze zrzut\u00f3w alianckich, zdobywano na wrogu i kupowano na czarnym rynku.<\/p>\n Kulminacj\u0105 walk Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego i spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego by\u0142o powstanie warszawskie 1944 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W czasie drugiej wojny \u015bwiatowej Warszawa zosta\u0142a zdegradowana do roli siedziby jednego z pi\u0119ciu dystrykt\u00f3w Generalnego Gubernatorstwa. Ten quasi-pa\u0144stwowy tw\u00f3r, zwany najcz\u0119\u015bciej jednostk\u0105\u00a0 administracyjno-terytorialn\u0105, powsta\u0142 26 pa\u017adziernika 1939 r. Decyzja…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":34495,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-34494","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\n