{"id":34056,"date":"2022-11-21T12:00:28","date_gmt":"2022-11-21T11:00:28","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=34056"},"modified":"2022-11-22T06:02:22","modified_gmt":"2022-11-22T05:02:22","slug":"zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/","title":{"rendered":"\u017bydowscy  karczmarze na wsiach  w XVIII i XIX wieku"},"content":{"rendered":"<h5>Kryzys gospodarczy, kt\u00f3ry dotkn\u0105\u0142 Rzeczpospolit\u0105 Obojga Narod\u00f3w w wyniku wojen XVII w., spowodowa\u0142, \u017ce szlachta poszukiwa\u0142a nowych sposob\u00f3w na zwi\u0119kszenie swoich dochod\u00f3w. Jednym z przejaw\u00f3w tej tendencji by\u0142o wprowadzenie w\u00a0 XVIII w. kolejnych przepis\u00f3w, kt\u00f3re ogranicza\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia karczm w miasteczkach, co sprzyja\u0142o rozwojowi gosp\u00f3d na terenach \u00a0wiejskich. Karczmy te nale\u017ca\u0142y do dworu.<\/h5>\n<p>W\u015br\u00f3d dzier\u017cawc\u00f3w karczm ju\u017c od 2. po\u0142owy XVII w. zacz\u0119li stopniowo przewa\u017ca\u0107 \u017bydzi, zw\u0142aszcza na Litwie i \u017bmudzi. Zubo\u017cenie ch\u0142opstwa, zakaz osobistego prowadzenia karczm przez szlachcic\u00f3w pod gro\u017ab\u0105 utraty praw stanu oraz rozw\u00f3j \u00a0karczmarstwa wiejskiego sprawi\u0142y, \u017ce w ci\u0105gu kolejnych dziesi\u0119cioleci \u017bydzi zdominowali ten sektor gospodarki. Zdecydowanie przewa\u017cali na ziemiach po\u0142o\u017conych na wsch\u00f3d od Wis\u0142y. Natomiast na zach\u00f3d od tej rzeki \u00a0w\u015br\u00f3d arendarzy nadal znajdowali si\u0119 ch\u0142opi. Dzier\u017caw\u0105 trudnili si\u0119 tak\u017ce osadnicy z kraj\u00f3w niemieckich.<\/p>\n<p>W 2. po\u0142owie XIX w. \u00a0\u017bydzi coraz cz\u0119\u015bciej zajmowali si\u0119 tak\u017ce r\u0119kodzielnictwem wiejskim, dzier\u017caw\u0105 gorzelni, browar\u00f3w, folwark\u00f3w, pe\u0142nili wi\u0119c wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 w spo\u0142eczno\u015bciach wiejskich.<\/p>\n<p>Zar\u00f3wno zagraniczni podr\u00f3\u017cnicy, jak i polska szlachta, nie mieli zbyt dobrej opinii o poziomie us\u0142ug oferowanych w gospodach wiejskich. \u015awiadcz\u0105 o tym np. relacja astronoma Johanna Bernoulle z lat 70. XVIII w., czy wspomnienia francuskiego jezuity Huberta Vautrin z prze\u0142omu XVIII i XIX w., oraz poradniki ekonomiczne dla szlachty. Podkre\u015blano, \u017ce wprawdzie same budynki mia\u0142y \u00a0niekiedy okaza\u0142y wygl\u0105d, ale wewn\u0105trz panowa\u0142a \u00a0ciasnota, gospodarz kwaterowa\u0142 \u00a0go\u015bci w tym samym pomieszczeniu, w kt\u00f3rym spa\u0142 \u00a0z rodzin\u0105. Poza tym z powod\u00f3w religijnych podr\u00f3\u017cni nie byli \u00a0obs\u0142ugiwani w szabat. Zauwa\u017cano tak\u017ce, \u017ce karczmy, kt\u00f3re wcze\u015bniej stanowi\u0142y o\u015brodek \u017cycia kulturalnego wsi, stopniowo stawa\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie miejscem wyszynku i noclegu. Cz\u0119\u015bciowo by\u0142o to zwi\u0105zane z tym, \u017ce w XIX w. w miastach i miasteczkach powstawa\u0142o coraz wi\u0119cej jad\u0142odajni, konkurencyjnych pod tym wzgl\u0119dem.<\/p>\n<p>Mimo tych wad, karczmy pozostawa\u0142y centralnym punktem we wsi, miejscem wymiany pogl\u0105d\u00f3w i nawi\u0105zywania kontakt\u00f3w, a \u017bydzi, charakteryzuj\u0105cy si\u0119 oszcz\u0119dno\u015bci\u0105 i pracowito\u015bci\u0105, zapewniali ich op\u0142acalno\u015b\u0107 i stabilne funkcjonowanie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kryzys gospodarczy, kt\u00f3ry dotkn\u0105\u0142 Rzeczpospolit\u0105 Obojga Narod\u00f3w w wyniku wojen XVII w., spowodowa\u0142, \u017ce szlachta poszukiwa\u0142a nowych sposob\u00f3w na zwi\u0119kszenie swoich dochod\u00f3w. Jednym z przejaw\u00f3w tej tendencji by\u0142o wprowadzenie w\u00a0&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":34057,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-34056","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u017bydowscy karczmarze na wsiach w XVIII i XIX wieku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u017bydowscy karczmarze na wsiach w XVIII i XIX wieku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kryzys gospodarczy, kt\u00f3ry dotkn\u0105\u0142 Rzeczpospolit\u0105 Obojga Narod\u00f3w w wyniku wojen XVII w., spowodowa\u0142, \u017ce szlachta poszukiwa\u0142a nowych sposob\u00f3w na zwi\u0119kszenie swoich dochod\u00f3w. Jednym z przejaw\u00f3w tej tendencji by\u0142o wprowadzenie w\u00a0&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-11-21T11:00:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-11-22T05:02:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/karczma-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1847\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/\",\"name\":\"\u017bydowscy karczmarze na wsiach w XVIII i XIX wieku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-11-21T11:00:28+00:00\",\"dateModified\":\"2022-11-22T05:02:22+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u017bydowscy karczmarze na wsiach w XVIII i XIX wieku\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u017bydowscy karczmarze na wsiach w XVIII i XIX wieku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u017bydowscy karczmarze na wsiach w XVIII i XIX wieku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"Kryzys gospodarczy, kt\u00f3ry dotkn\u0105\u0142 Rzeczpospolit\u0105 Obojga Narod\u00f3w w wyniku wojen XVII w., spowodowa\u0142, \u017ce szlachta poszukiwa\u0142a nowych sposob\u00f3w na zwi\u0119kszenie swoich dochod\u00f3w. Jednym z przejaw\u00f3w tej tendencji by\u0142o wprowadzenie w\u00a0&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2022-11-21T11:00:28+00:00","article_modified_time":"2022-11-22T05:02:22+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1847,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/karczma-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/","name":"\u017bydowscy karczmarze na wsiach w XVIII i XIX wieku - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2022-11-21T11:00:28+00:00","dateModified":"2022-11-22T05:02:22+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zydowscy-karczmarze-na-wsiach-w-xviii-i-xix-wieku\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u017bydowscy karczmarze na wsiach w XVIII i XIX wieku"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34056","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34056"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34062,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34056\/revisions\/34062"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34057"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}