{"id":33361,"date":"2022-11-10T13:00:22","date_gmt":"2022-11-10T12:00:22","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=33361"},"modified":"2022-11-14T16:18:40","modified_gmt":"2022-11-14T15:18:40","slug":"stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/","title":{"rendered":"Stanis\u0142aw Staszic (1755-1826) \u2013 \u201eKap\u0142an szerz\u0105cy religi\u0119 obywatelstwa i patriotyzmu\u201d"},"content":{"rendered":"<h5><strong>Urodzony przed 6 listopada 1755 r. Stanis\u0142aw Staszic zas\u0142yn\u0105\u0142 jako prekursor sp\u00f3\u0142dzielczo\u015bci i pracy organicznej. By\u0142 uczonym i dzia\u0142aczem o wielkich zas\u0142ugach dla Polski i licznych zainteresowaniach. Wspiera\u0142 gospodark\u0119 i nauk\u0119, przyczyni\u0142 si\u0119 do rozwoju talentu \u017cydowskiego wynalazcy maszyny do oblicze\u0144 \u2013 Abrahama Sterna [<\/strong><a href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/dodawaly-odejmowaly-mnozyly-dzielily-i-pierwiastkowaly-xix-wieczne-maszyny-liczace-abrahama-sterna%20\">https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/dodawaly-odejmowaly-mnozyly-dzielily-i-pierwiastkowaly-xix-wieczne-maszyny-liczace-abrahama-sterna<\/a>]<strong>.<\/strong><\/h5>\n<p>Staszic pochodzi\u0142 z rodziny mieszcza\u0144skiej wywodz\u0105cej si\u0119 z Pi\u0142y. Wst\u0105pi\u0142 do pozna\u0144skiego seminarium duchownego i w 1779 r. przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie. Studiowa\u0142 w Niemczech i we Francji, poznawa\u0142 nauki przyrodnicze i \u00f3wczesn\u0105 my\u015bl spo\u0142eczn\u0105. Interesowa\u0142 si\u0119 z\u0142o\u017cami surowc\u00f3w naturalnych, staj\u0105c si\u0119 \u201eojcem geologii polskiej\u201d. Wiele czasu po\u015bwi\u0119ca\u0142 tak\u017ce historii, filozofii i ekonomii. W swojej publicystyce (\u201eUwagi nad \u017cyciem Jana Zamoyskiego, Przestrogi dla Polski<em>\u201d)<\/em> zawar\u0142 program reform pa\u0144stwa, m.in. w kwestii o\u015bwiaty. Patriotyzm \u0142\u0105czy\u0142 z potrzeb\u0105 zr\u00f3wnania mieszczan ze szlacht\u0105.<\/p>\n<p>Jako oszcz\u0119dny i przedsi\u0119biorczy dzia\u0142acz zdo\u0142a\u0142 zgromadzi\u0107 spory maj\u0105tek, kt\u00f3ry przeznacza\u0142 na cele spo\u0142eczne i zakup ziem pod Hrubieszowem, gdzie w 1816 r. uw\u0142aszczy\u0142 tamtejszych ch\u0142op\u00f3w oraz za\u0142o\u017cy\u0142 Hrubieszowskie Towarzystwo Rolnicze \u2013 prekursorsk\u0105 \u00a0sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 ch\u0142op\u00f3w, kt\u00f3rzy z zysk\u00f3w z m\u0142yn\u00f3w, cegielni i tartak\u00f3w utrzymywali szko\u0142y, szpital, wspierali sieroty i wdowy, oraz fundowali stypendia.<\/p>\n<p>Przez wiele lat Staszic by\u0142 prezesem Towarzystwa Warszawskiego Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk, dla kt\u00f3rego ufundowa\u0142 gmach (obecnie Pa\u0142ac Staszica). Jako zast\u0119pca ministra Komisji Rz\u0105dowej Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego powo\u0142ywa\u0142 niedzielne szko\u0142y dla rzemie\u015blnik\u00f3w, za\u0142o\u017cy\u0142 tak\u017ce Szko\u0142\u0119 G\u00f3rnicz\u0105 w Kielcach. Rozwin\u0105\u0142 hutnictwo w Zag\u0142\u0119biu Staropolskim, wznowi\u0142 wydobycie w\u0119gla w Zag\u0142\u0119biu D\u0105browskim, oraz inspirowa\u0142 powstanie przemys\u0142u w \u0141odzi. Ponadto ufundowa\u0142 warszawskie pomniki Miko\u0142aja Kopernika i J\u00f3zefa Poniatowskiego. \u017by\u0142 wed\u0142ug zasady: \u201eBy\u0107 narodowi u\u017cytecznym\u201d.<\/p>\n<p>W testamencie przeznaczy\u0142 du\u017ce kwoty m.in. na warszawskie szpitale, Instytut G\u0142uchoniemych oraz budow\u0119 przytu\u0142ku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Urodzony przed 6 listopada 1755 r. Stanis\u0142aw Staszic zas\u0142yn\u0105\u0142 jako prekursor sp\u00f3\u0142dzielczo\u015bci i pracy organicznej. By\u0142 uczonym i dzia\u0142aczem o wielkich zas\u0142ugach dla Polski i licznych zainteresowaniach. Wspiera\u0142 gospodark\u0119 i&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":33362,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-33361","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Stanis\u0142aw Staszic (1755-1826) \u2013 \u201eKap\u0142an szerz\u0105cy religi\u0119 obywatelstwa i patriotyzmu\u201d - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Stanis\u0142aw Staszic (1755-1826) \u2013 \u201eKap\u0142an szerz\u0105cy religi\u0119 obywatelstwa i patriotyzmu\u201d - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Urodzony przed 6 listopada 1755 r. Stanis\u0142aw Staszic zas\u0142yn\u0105\u0142 jako prekursor sp\u00f3\u0142dzielczo\u015bci i pracy organicznej. By\u0142 uczonym i dzia\u0142aczem o wielkich zas\u0142ugach dla Polski i licznych zainteresowaniach. Wspiera\u0142 gospodark\u0119 i&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-11-10T12:00:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-11-14T15:18:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Stanislaw_Staszic.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"355\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"435\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/\",\"name\":\"Stanis\u0142aw Staszic (1755-1826) \u2013 \u201eKap\u0142an szerz\u0105cy religi\u0119 obywatelstwa i patriotyzmu\u201d - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-11-10T12:00:22+00:00\",\"dateModified\":\"2022-11-14T15:18:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Stanis\u0142aw Staszic (1755-1826) \u2013 \u201eKap\u0142an szerz\u0105cy religi\u0119 obywatelstwa i patriotyzmu\u201d\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Stanis\u0142aw Staszic (1755-1826) \u2013 \u201eKap\u0142an szerz\u0105cy religi\u0119 obywatelstwa i patriotyzmu\u201d - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Stanis\u0142aw Staszic (1755-1826) \u2013 \u201eKap\u0142an szerz\u0105cy religi\u0119 obywatelstwa i patriotyzmu\u201d - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"Urodzony przed 6 listopada 1755 r. Stanis\u0142aw Staszic zas\u0142yn\u0105\u0142 jako prekursor sp\u00f3\u0142dzielczo\u015bci i pracy organicznej. By\u0142 uczonym i dzia\u0142aczem o wielkich zas\u0142ugach dla Polski i licznych zainteresowaniach. Wspiera\u0142 gospodark\u0119 i&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2022-11-10T12:00:22+00:00","article_modified_time":"2022-11-14T15:18:40+00:00","og_image":[{"width":355,"height":435,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Stanislaw_Staszic.png","type":"image\/png"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/","name":"Stanis\u0142aw Staszic (1755-1826) \u2013 \u201eKap\u0142an szerz\u0105cy religi\u0119 obywatelstwa i patriotyzmu\u201d - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2022-11-10T12:00:22+00:00","dateModified":"2022-11-14T15:18:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/stanislaw-staszic-1755-1826-kaplan-szerzacy-religie-obywatelstwa-i-patriotyzmu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Stanis\u0142aw Staszic (1755-1826) \u2013 \u201eKap\u0142an szerz\u0105cy religi\u0119 obywatelstwa i patriotyzmu\u201d"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33361","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33361"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33361\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33367,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33361\/revisions\/33367"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}