Kamrowski w listopadzie 1939 r. zosta\u0142 wysiedlony z Gda\u0144ska i osiedli\u0142 si\u0119 w Warszawie. Zamieszka\u0142 przy ul. Mazowieckiej 14, gdzie wraz z Witoldem Zubrzyckim prowadzi\u0142 sklep i ma\u0142y warsztat us\u0142ugowy. W tym ostatnim zajmowa\u0142 si\u0119 napraw\u0105 aparat\u00f3w fotograficznych i urz\u0105dze\u0144 optycznych. Wiod\u0142o mu si\u0119 na tyle dobrze, \u017ce przeprowadzi\u0142 si\u0119 do podwarszawskiego J\u00f3zefowa i jednocze\u015bnie w Warszawie sta\u0107 go by\u0142o na wynajem pokoju przy ul. Chmielnej 20.<\/p>\n
W 1942 r., prawdopodobnie w czasie trwania akcji likwidacyjnej w warszawskim getcie lub tu\u017c przed ni\u0105, do Polaka z pro\u015bb\u0105 o zaopiekowanie si\u0119 \u017bydami zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 antykwariusz Sakiel, kt\u00f3ry pochodzi\u0142 ze znanej \u017cydowskiej rodziny antykwariuszy warszawskich. Chcia\u0142, by Kamrowski wzi\u0105\u0142 na przechowanie rodzin\u0119 Ludmerer\u00f3w. Ten zgodzi\u0142 si\u0119 bez wahania.<\/p>\n
Ludmerer\u00f3w, tj. J\u00f3zefa i jego \u017con\u0119 Kamrowski umie\u015bci\u0142 w J\u00f3zefowie, op\u0142acaj\u0105c im czynsz, i wspieraj\u0105c na r\u00f3\u017cne sposoby. Ich 18-letnia c\u00f3rka ukrywa\u0142a si\u0119 w innym miejscu. Zdecydowano, \u017ce J\u00f3zef b\u0119dzie prowadzi\u0142 jawne \u017cycie pod nazwiskiem Budziak. By si\u0119 utrzyma\u0107, podj\u0105\u0142 prac\u0119. \u017bona natomiast nie opuszcza\u0142a j\u00f3zefowskiego domku ze wzgl\u0119du na tzw. z\u0142y wygl\u0105d, tj. semickie rysy. Sytuacja ta trwa\u0142a przez dwa lata do 1944 r., a w pomoc zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 zar\u00f3wno siostra, jak te\u017c matka Kamrowskiego oraz partner biznesowy Zubrzycki. Ludmererowie wyprowadzili si\u0119 z J\u00f3zefowa przed powstaniem warszawskim.<\/p>\n
Opr\u00f3cz pomocy udzielonej Ludmererom Kamrowski zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w ratowanie kolejnej osoby. Sta\u0142o si\u0119 to r\u00f3wnie\u017c na pro\u015bb\u0119 antykwariusza Sakiela. By\u0142a to Bronis\u0142awa Koz\u0142owska-Ratney, kt\u00f3ra tu\u0142a\u0142a si\u0119 po strychach i piwnicach, pr\u00f3buj\u0105c przetrwa\u0107. Ukrywa\u0142a si\u0119 u Kamrowskiego przy Chmielnej 20 przez 6 tygodni, lecz w tej kamienicy Niemcy odkryli kryj\u00f3wk\u0119 \u017byd\u00f3w, wi\u0119c Bronis\u0142awa musia\u0142a zmieni\u0107 miejsce pobytu. Przetrwa\u0142a okupacj\u0119 \u2013 znaleziono jej inne lokum.<\/p>\n
Kamrowski pom\u00f3g\u0142 tak\u017ce Ewie W\u0119growskiej. Wyrobi\u0142 dla niej fa\u0142szyw\u0105 kenkart\u0119. Niestety, nie wiemy, czy przyby\u0142a ona do niego tak\u017ce z polecenia Sakiela. Wojn\u0119 prze\u017cy\u0142a, podobnie jak Ludmererowie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Niekiedy podczas okupacji niemieckiej zdarza\u0142o si\u0119 tak, \u017ce Polacy przyjmowali na przechowanie \u017byd\u00f3w na pro\u015bb\u0119 swoich \u017cydowskich przyjaci\u00f3\u0142 i znajomych, kt\u00f3rzy mieli na tyle dobry wygl\u0105d, \u017ce chodzi po ulicach…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":28990,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-28989","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\n