Maroko i Algiera, jako cz\u0119\u015b\u0107 francuskiej prowincji kolonialnej, po kapitulacji Pary\u017ca w 1940 r. by\u0142y administrowane przez przedstawicieli kolaboracyjnego rz\u0105du Vichy. Cho\u0107 relacje premiera Francji Philippe P\u00e9taina z III Rzesz\u0105 by\u0142y bliskie, a na ziemi francuskiej odbywa\u0142y si\u0119 deportacje do oboz\u00f3w zag\u0142ady usytuowanych na okupowanych ziemiach polskich, to we francuskiej\u00a0 Afryce P\u00f3\u0142nocnej Zag\u0142ada nie mia\u0142a miejsca. Zar\u00f3wno Algieria, jak i Maroko sta\u0142y si\u0119 wi\u0119c miejscem schronienia polskich \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy znajdowali si\u0119 tu pod opiek\u0105 polskiej dyplomacji. \u0179r\u00f3d\u0142a archiwalne m\u00f3wi\u0105 o liczbie oko\u0142o 800 os\u00f3b.<\/p>\n
W tym regionie polskie przedstawicielstwo dzia\u0142a\u0142o od 1941 r., gdy Emeryk August Hutten-Czapski (1897-1979) zosta\u0142 delegatem Dyrektora Biur Polskich w Afryce P\u00f3\u0142nocnej. Nazwa tej instytucji wskazuje na to, \u017ce Polacy nie mogli dzia\u0142a\u0107 tu w ramach poselstw czy konsulat\u00f3w, jak przedstawiciele innych pa\u0144stw, ze wzgl\u0119du na naciski Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieli zdezawuowa\u0107 lub wyeliminowa\u0107 polsk\u0105 reprezentacj\u0119 dyplomatyczn\u0105, a tym samym nieuznawany przez III Rzesz\u0119 rz\u0105d polski na uchod\u017astwie. Sytuacja ta zmieni\u0142a si\u0119 po alianckiej operacji desantowej \u201eTorch\u201d zapocz\u0105tkowanej w listopadzie 1942 r. Dzi\u0119ki temu, od 1943 r. Hutten-Czapski m\u00f3g\u0142 pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 konsula generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Afryce P\u00f3\u0142nocnej, reprezentuj\u0105c legalny rz\u0105d polski w Algierze przy Francuskim Komitecie Wyzwolenia Narodowego.<\/p>\n
\u017bydzi obywatele polscy trafili tu g\u0142\u00f3wnie z nieuznawanej za bezpieczn\u0105 dla nich Hiszpanii zasadniczo dwiema drogami: przede wszystkim jako uchod\u017acy ewakuowani przez twierdz\u0119 Gibraltar (we wsp\u00f3\u0142pracy ze stron\u0105 brytyjsk\u0105) lub w wyniku indywidualnych ucieczek. Akcje ewakuacyjne koordynowa\u0142 pose\u0142 RP w Madrycie Mariana Szumlakowski (1893-1961). G\u0142\u00f3wne skupiska uchod\u017acze polskich \u017byd\u00f3w znajdowa\u0142y si\u0119 w: Algierze (Algieria) \u2013 100 os\u00f3b oraz w Casablance \u2013 160 os\u00f3b i Tangerze (Maroko) \u2013 500 os\u00f3b. Odnotowano ich obecno\u015b\u0107 tak\u017ce w innych maroka\u0144skich miastach. Cz\u0119\u015b\u0107 \u017cydowskich przybysz\u00f3w, jak \u017cyczy\u0142a sobie tego strona francuska, przebywa\u0142a w maroka\u0144skim obozie internowania-schronisku Sidi Ei Ajachi, a tak\u017ce w obozach pracy, jak: Settat, Im \u2013 Fout, Berguent, Djerada i Bou \u2013 Arfa, Dielfa, Qued-Zem i Arcole w Oranie. Trafi\u0142a do nich tak\u017ce 100-osobowa, r\u00f3wnie\u017c ewakuowana przez Szumlakowskiego, grupa \u017cydowskich cz\u0142onk\u00f3w komunistycznych Brygad Mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n
W styczniu 1943 r., dzi\u0119ki obecno\u015bci polskiego przedstawiciela we francusko-ameryka\u0144skiej komisji do spraw zwolnienia z oboz\u00f3w, kt\u00f3ra zebra\u0142a si\u0119 w Sidi \u2013 El \u2013 Ajachi, wypuszczono z oboz\u00f3w wszystkich \u017byd\u00f3w polskich oraz bezpa\u0144stwowc\u00f3w i \u017byd\u00f3w maj\u0105cych inne ni\u017c polskie obywatelstwo (niemieckie, austriackie, jugos\u0142owia\u0144skie). Starania o uwolnienie \u017byd\u00f3w z tych miejsc, jak te\u017c o przewiezienie ich wszystkich do Anglii czynione by\u0142y przez polsk\u0105 dyplomacj\u0119 od 1942 r., gdy tylko pojawi\u0142y si\u0119 szanse na zmian\u0119 sytuacji politycznej na tym terenie.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Maroko i Algiera, jako cz\u0119\u015b\u0107 francuskiej prowincji kolonialnej, po kapitulacji Pary\u017ca w 1940 r. by\u0142y administrowane przez przedstawicieli kolaboracyjnego rz\u0105du Vichy. Cho\u0107 relacje premiera Francji Philippe P\u00e9taina z III Rzesz\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2835,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-2834","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\n