– Z\u0119by s\u0105 \u015bwietnym materia\u0142em badawczym, poniewa\u017c w por\u00f3wnaniu z ko\u015b\u0107mi s\u0105 bardziej odporne na dzia\u0142ania niekorzystnych czynnik\u00f3w \u015brodowiska zewn\u0119trznego, takich jak temperatura, wysychanie czy zaleganie w wodzie. Ponadto z\u0119by tworz\u0105 si\u0119 raz w \u017cyciu i w odr\u00f3\u017cnieniu od ko\u015bci nie ulegaj\u0105 przebudowie \u2013 m\u00f3wi dr Justyna Karkus z Katedry Antropologii<\/p>\n
Prace biolog\u00f3w z U\u0141 maj\u0105 wykaza\u0107, jak zmienia\u0142 si\u0119 ludzki aparat \u017cucia w ostatnich 6 tys. lat, czyli od neolitu. W ocenie dr Karkus, mi\u0119dzy szkieletami os\u00f3b pochodz\u0105cymi z neolitu, a tymi z wczesnego \u015bredniowiecza mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 bardzo du\u017ce r\u00f3\u017cnice.<\/p>\n
Badaczka doda\u0142a, \u017ce w tym czasie populacje bardzo si\u0119 zmienia\u0142y si\u0119 pod k\u0105tem kulturowym. W okresie neolitu obserwujemy bardzo du\u017ce obci\u0105\u017cenie aparatu \u017cucia, spowodowane tward\u0105 diet\u0105, brakiem rozdrobnionego pokarmu i obr\u00f3bki termicznej, ale r\u00f3wnie\u017c obci\u0105\u017ceniami z\u0119b\u00f3w w czasie pracy – wykorzystywaniem z\u0119b\u00f3w jako tak zwanej trzeciej r\u0119ki.<\/p>\n
Dr Karkus przypomina, \u017ce badania z\u0119b\u00f3w s\u0105 cz\u0119sto wykorzystywane w kryminalistyce. Na ich podstawie mo\u017cna oceni\u0107 wiek w chwili \u015bmierci czy diet\u0119 badanego osobnika, a po\u015brednio r\u00f3wnie\u017c jego status spo\u0142eczno-ekonomiczny. \u015alady na z\u0119bach mo\u017ce zostawia\u0107 te\u017c rodzaj wykonywanej pracy.<\/p>\n
– Krawcy, szewcy, cukiernicy czy piekarze b\u0119d\u0105 mieli charakterystyczne dla wykonywanego zawodu zmiany w uz\u0119bieniu. W przypadku dw\u00f3ch pierwszych zawod\u00f3w b\u0119d\u0105 to rowki na brzegu siecznym z\u0119b\u00f3w, spowodowane przez przytrzymywanie z\u0119bami igie\u0142 lub nici. Cukiernicy i piekarze z kolei, b\u0119d\u0105 mieli ubytki pr\u00f3chnicowe, poniewa\u017c unosz\u0105ce si\u0119 w powietrzu cukry b\u0119d\u0105 si\u0119 osadza\u0142y na z\u0119bach i prowadzi\u0142y do ich zniszczenia \u2013 zaznacza badaczka.<\/p>\n
Arkadiusz S\u0142omczy\u0144ski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Co jedli\u015bmy 6 tys. lat temu, czym r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 z\u0119by kobiet i m\u0119\u017cczyzn we wczesnym \u015bredniowieczu i czy wsp\u00f3\u0142czesne wady zgryzu to wynik zmian ewolucyjnych \u2013 odpowiedzi na te pytania…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":27382,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-27381","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nauka"],"yoast_head":"\n