{"id":2729,"date":"2022-01-03T16:47:58","date_gmt":"2022-01-03T15:47:58","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=2729"},"modified":"2022-01-03T18:37:23","modified_gmt":"2022-01-03T17:37:23","slug":"zakupy-ktore-uratowaly-zycie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/zakupy-ktore-uratowaly-zycie\/","title":{"rendered":"Zakupy, kt\u00f3re uratowa\u0142y \u017cycie"},"content":{"rendered":"<p><b>Gdy w pa\u017adzierniku 1942 r. Marta Karbowska wychodzi\u0142a z domu w Warszawie na zakupy, nikt nie spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce wr\u00f3ci z 13-letnim \u017cydowskim ch\u0142opcem, kt\u00f3remu grozi\u0142a \u015bmier\u0107 z r\u0105k niemieckiego okupanta. Na terenie okupowanej przez Niemc\u00f3w Polski obowi\u0105zywa\u0142 dekret o karze \u015bmierci dla Polak\u00f3w pomagaj\u0105cych \u017bydom. Mimo to, Karbowscy zdecydowali si\u0119 pom\u00f3c nastolatkowi.<\/b><\/p>\n<p>Rodzina Karbowskich mieszka\u0142a w Warszawie przy ul. Lwowskiej \u2013 niedaleko Politechniki Warszawskiej, gdzie J\u00f3zef Karbowski pracowa\u0142 jako g\u0142\u00f3wny elektryk. Jego \u017cona, Marta, zajmowa\u0142a si\u0119 domem. Karbowscy mieli czw\u00f3rk\u0119 dzieci: trzech syn\u00f3w: Stefana, Czes\u0142awa i Jana oraz c\u00f3rk\u0119: Zofi\u0119.<\/p>\n<p><b>Wysz\u0142a tylko na zakupy<\/b><b> <\/b><\/p>\n<p>Jak relacjonuje Zofia Szo\u0142och z d. Karbowska, gdy jej matka wysz\u0142a na zakupy w pa\u017adzierniku 1942 r., kto\u015b nam\u00f3wi\u0142 j\u0105, by przyj\u0119\u0142a do siebie 13-letniego ch\u0142opca. Ch\u0142opiec nazywa\u0142 si\u0119 Natan Goren. W domu Karbowskich przybra\u0142 jednak imi\u0119 Zenon Macha\u0142owski. Zofia odst\u0105pi\u0142a mu sw\u00f3j pok\u00f3j. Po latach wspomina\u0142a go niezwykle ciep\u0142o \u2013 Bardzo sympatyczny ch\u0142opak. Mi\u0142y taki, taki przylepny, jak to si\u0119 m\u00f3wi, po prostu rodzinny i wszyscy si\u0119 nim opiekowali\u015bmy, ca\u0142a rodzina \u2013 m\u00f3wi\u0142a.<\/p>\n<p><b>Matka Natana <\/b><\/p>\n<p>Ch\u0142opca w domu Karbowskich odwiedza\u0142a jego matka, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c otrzyma\u0142a fa\u0142szywe dokumenty i ukrywa\u0142a si\u0119 przed Niemcami. Po jednej z wizyt do drzwi domu Karbowskich kto\u015b zapuka\u0142 i zacz\u0105\u0142 zadawa\u0107 o ni\u0105 pytania, opisuj\u0105c jej wygl\u0105d. Ryzyko zdemaskowania zacz\u0119\u0142o wzrasta\u0107. Matka Natana zosta\u0142a przebrana w ubrania Zofii i przeprowadzona przez jednego z jej braci tylnym wyj\u015bciem do bardziej bezpiecznego miejsca.<\/p>\n<p>W 1943 r. Karbowscy dostali nakaz przeprowadzki do jednego z mieszka\u0144, kt\u00f3re pozostawa\u0142o wolne po zlikwidowanym przez Niemc\u00f3w getcie \u017cydowskim w Warszawie. Rodzi\u0142o to kolejne niebezpiecze\u0144stwa i matka Natana przenios\u0142a go w zupe\u0142nie inne miejsce.<\/p>\n<p><b>Po wojnie<\/b><\/p>\n<p>Karbowscy stracili wtedy kontakt z Natanem i jego matk\u0105. Wojna ich oszcz\u0119dzi\u0142a, a jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o, ocala\u0142 r\u00f3wnie\u017c Natan. Jako doros\u0142y m\u0119\u017cczyzna, postanowi\u0142 odnale\u017a\u0107 swoich wybawc\u00f3w. W 1988 r. uda\u0142o mu si\u0119 skontaktowa\u0107 z Zofi\u0105 Szo\u0142och z d. Karbowsk\u0105, jedyn\u0105 \u017cyj\u0105c\u0105 z rodziny, u kt\u00f3rej si\u0119 ukrywa\u0142.<\/p>\n<p>Natan ocala\u0142 po Powstaniu Warszawskim podaj\u0105c si\u0119 za Francuza. Zofia po warszawskim zrywie zosta\u0142a przetransportowana przez Niemc\u00f3w do oboz\u00f3w w \u0141ambinowicach, a p\u00f3\u017aniej w Grossbreitenbach.<\/p>\n<p><b>Sprawiedliwi <\/b><b> <\/b><\/p>\n<p>Natan zmar\u0142 w 1991 r. Zd\u0105\u017cy\u0142 jednak przekaza\u0107 swoje \u015bwiadectwo \u017cydowskiemu Instytutowi Yad Vashem, kt\u00f3ry zajmuje si\u0119 m.in. upami\u0119tnianiem os\u00f3b ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w w czasie Holokaustu. Na podstawie przekazanego przez Natana Gorena \u015bwiadectwa instytucja ta 1 stycznia 1992 r. przyzna\u0142a rodzinie Karbowskich tytu\u0142 Sprawiedliwych W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata \u2013 sta\u0142o si\u0119 to dok\u0142adnie w 29. rocznic\u0119 \u015bmierci Marty Karbowskiej i 39. rocznic\u0119 \u015bmierci J\u00f3zefa Karbowskiego.<\/p>\n<p><i>Na podstawie sprawiedliwi.org<\/i><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gdy w pa\u017adzierniku 1942 r. Marta Karbowska wychodzi\u0142a z domu w Warszawie na zakupy, nikt nie spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce wr\u00f3ci z 13-letnim \u017cydowskim ch\u0142opcem, kt\u00f3remu grozi\u0142a \u015bmier\u0107 z r\u0105k niemieckiego&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2680,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-2729","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Zakupy, kt\u00f3re uratowa\u0142y \u017cycie - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/de\/einkaufen-das-ein-leben-gerettet-hat\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zakupy, kt\u00f3re uratowa\u0142y \u017cycie - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Gdy w pa\u017adzierniku 1942 r. Marta Karbowska wychodzi\u0142a z domu w Warszawie na zakupy, nikt nie spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce wr\u00f3ci z 13-letnim \u017cydowskim ch\u0142opcem, kt\u00f3remu grozi\u0142a \u015bmier\u0107 z r\u0105k niemieckiego&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/de\/einkaufen-das-ein-leben-gerettet-hat\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-01-03T15:47:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-01-03T17:37:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/dekret-o-karze-smierci-za-pomoc-Zydom.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"590\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"DignityNews.eu\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"DignityNews.eu\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/de\/einkaufen-das-ein-leben-gerettet-hat\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/de\/einkaufen-das-ein-leben-gerettet-hat\/\",\"name\":\"Zakupy, kt\u00f3re uratowa\u0142y \u017cycie - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-01-03T15:47:58+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-03T17:37:23+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/de\/einkaufen-das-ein-leben-gerettet-hat\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/de\/einkaufen-das-ein-leben-gerettet-hat\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/de\/einkaufen-das-ein-leben-gerettet-hat\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zakupy, kt\u00f3re uratowa\u0142y \u017cycie\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c\",\"name\":\"DignityNews.eu\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"DignityNews.eu\"},\"sameAs\":[\"aleksandra\"],\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/aleksandra\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zakupy, kt\u00f3re uratowa\u0142y \u017cycie - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/de\/einkaufen-das-ein-leben-gerettet-hat\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Zakupy, kt\u00f3re uratowa\u0142y \u017cycie - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"Gdy w pa\u017adzierniku 1942 r. Marta Karbowska wychodzi\u0142a z domu w Warszawie na zakupy, nikt nie spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce wr\u00f3ci z 13-letnim \u017cydowskim ch\u0142opcem, kt\u00f3remu grozi\u0142a \u015bmier\u0107 z r\u0105k niemieckiego&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/de\/einkaufen-das-ein-leben-gerettet-hat\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2022-01-03T15:47:58+00:00","article_modified_time":"2022-01-03T17:37:23+00:00","og_image":[{"width":800,"height":590,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/dekret-o-karze-smierci-za-pomoc-Zydom.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"DignityNews.eu","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"DignityNews.eu","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/de\/einkaufen-das-ein-leben-gerettet-hat\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/de\/einkaufen-das-ein-leben-gerettet-hat\/","name":"Zakupy, kt\u00f3re uratowa\u0142y \u017cycie - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2022-01-03T15:47:58+00:00","dateModified":"2022-01-03T17:37:23+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/de\/einkaufen-das-ein-leben-gerettet-hat\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/de\/einkaufen-das-ein-leben-gerettet-hat\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/de\/einkaufen-das-ein-leben-gerettet-hat\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zakupy, kt\u00f3re uratowa\u0142y \u017cycie"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c","name":"DignityNews.eu","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g","caption":"DignityNews.eu"},"sameAs":["aleksandra"],"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/aleksandra\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2729","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2729"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2729\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24823,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2729\/revisions\/24823"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}