{"id":25491,"date":"2022-08-02T12:01:30","date_gmt":"2022-08-02T10:01:30","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=25491"},"modified":"2022-08-02T12:01:30","modified_gmt":"2022-08-02T10:01:30","slug":"na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/","title":{"rendered":"Na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1914 roku ruszy\u0142 efekt domina, rozp\u0119tuj\u0105c I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105"},"content":{"rendered":"<h5><em>\u201e<\/em>A to zabili nam Ferdynanda<em>\u201d<\/em> \u2013 poinformowa\u0142a J\u00f3zefa Szwejka jego s\u0142u\u017c\u0105ca, streszczaj\u0105c najnowsze wiadomo\u015bci. \u201e\u0179le wyjdziecie na tym Ferdynandzie<em>\u201d <\/em>\u2013 ostrzega\u0142 \u0142agodnym g\u0142osem inspektor policyjny aresztowanych przy tej okazji w Pradze. W ich gronie niespodziewanie dla wszystkich znalaz\u0142 si\u0119 wojak Szwejk, tytu\u0142owy bohater nale\u017c\u0105cej dzi\u015b do klasyki powie\u015bci Jaroslava Haska.<\/h5>\n<p>Zamach na nast\u0119pc\u0119 tronu monarchii austriacko-w\u0119gierskiej, arcyksi\u0119cia Franciszka Ferdynanda Habsburga mia\u0142 miejsce 28 czerwca 1914 r. w Sarajewie. Austro-W\u0119gry za jego inicjatora uzna\u0142y rz\u0105d serbski. Pomimo zgody Serbii na niemal wszystkie wysuni\u0119te w zwi\u0105zku z tym \u017c\u0105dania, Habsburgowie nie czuli si\u0119 usatysfakcjonowani; splot r\u00f3\u017cnorodnych interes\u00f3w i mi\u0119dzynarodowych zale\u017cno\u015bci\u00a0 doprowadzi\u0142 do rozp\u0119tania jednego z najwi\u0119kszych konflikt\u00f3w zbrojnych w historii \u015bwiata.<\/p>\n<p>Za pocz\u0105tek I wojny \u015bwiatowej uznaje si\u0119 28 lipca 1914 r. kiedy Austro-W\u0119gry wypowiedzia\u0142y wojn\u0119 Serbii. Popieraj\u0105ce Serbi\u0119 Rosja i Francja zarz\u0105dzi\u0142y mobilizacj\u0119, w odpowiedzi Cesarstwo Niemieckie, sojusznik monarchii austro-w\u0119gierskiej, wypowiedzia\u0142y wojn\u0119 tym pa\u0144stwom (1 i 3 sierpnia). Z kolei 4 sierpnia Wielka Brytania wypowiedzia\u0142a\u00a0 wojn\u0119 Niemcom. Po stronie Niemiec i Austro-W\u0119gier stan\u0119\u0142a Turcja i Bu\u0142garia (pa\u0144stwa centralne), do strony przeciwnej przy\u0142\u0105cza\u0142y si\u0119 kolejne pa\u0144stwa europejskie oraz stany Zjednoczone, Brazylia Chiny i Kr\u00f3lestwo Hid\u017cazu (Ententa).<\/p>\n<p>Wybuch i szybka eskalacja I wojny \u015bwiatowej oznacza\u0142y koniec <em>la belle epoque<\/em> \u2013 <em>pi\u0119knej epoki<\/em>, czyli kilku poprzedzaj\u0105cych wybuch wojny dziesi\u0119cioleci wzgl\u0119dnego pokoju oraz kulturowej, ekonomicznej i technologicznej dominacji Europy. Przekonanie o w\u0142asnej wy\u017cszo\u015bci, post\u0119pie, misji cywilizacyjnej sprawi\u0142o, \u017ce wielu Europejczyk\u00f3w, zw\u0142aszcza nale\u017c\u0105cych do wykszta\u0142conych elit, by\u0142o zszokowanych rozwojem wypadk\u00f3w. W trwaj\u0105cej do 11 listopada 1918 r. wojnie, tocz\u0105cej si\u0119 w Europie, Afryce i Azji zgin\u0119\u0142o ponad 14 mln ludzi. Sytuacj\u0119 i os\u0142abienie dotychczasowych mocarstw wykorzystali m.in. Polacy, doprowadzaj\u0105c do powstania II Rzeczpospolitej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eA to zabili nam Ferdynanda\u201d \u2013 poinformowa\u0142a J\u00f3zefa Szwejka jego s\u0142u\u017c\u0105ca, streszczaj\u0105c najnowsze wiadomo\u015bci. \u201e\u0179le wyjdziecie na tym Ferdynandzie\u201d \u2013 ostrzega\u0142 \u0142agodnym g\u0142osem inspektor policyjny aresztowanych przy tej okazji w&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":25492,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-25491","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1914 roku ruszy\u0142 efekt domina, rozp\u0119tuj\u0105c I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1914 roku ruszy\u0142 efekt domina, rozp\u0119tuj\u0105c I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201eA to zabili nam Ferdynanda\u201d \u2013 poinformowa\u0142a J\u00f3zefa Szwejka jego s\u0142u\u017c\u0105ca, streszczaj\u0105c najnowsze wiadomo\u015bci. \u201e\u0179le wyjdziecie na tym Ferdynandzie\u201d \u2013 ostrzega\u0142 \u0142agodnym g\u0142osem inspektor policyjny aresztowanych przy tej okazji w&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-08-02T10:01:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Postcard_for_the_assassination_of_Archduke_Franz_Ferdinand_in_Sarajevo.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/\",\"name\":\"Na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1914 roku ruszy\u0142 efekt domina, rozp\u0119tuj\u0105c I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-08-02T10:01:30+00:00\",\"dateModified\":\"2022-08-02T10:01:30+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1914 roku ruszy\u0142 efekt domina, rozp\u0119tuj\u0105c I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1914 roku ruszy\u0142 efekt domina, rozp\u0119tuj\u0105c I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1914 roku ruszy\u0142 efekt domina, rozp\u0119tuj\u0105c I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"\u201eA to zabili nam Ferdynanda\u201d \u2013 poinformowa\u0142a J\u00f3zefa Szwejka jego s\u0142u\u017c\u0105ca, streszczaj\u0105c najnowsze wiadomo\u015bci. \u201e\u0179le wyjdziecie na tym Ferdynandzie\u201d \u2013 ostrzega\u0142 \u0142agodnym g\u0142osem inspektor policyjny aresztowanych przy tej okazji w&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2022-08-02T10:01:30+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":640,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Postcard_for_the_assassination_of_Archduke_Franz_Ferdinand_in_Sarajevo.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/","name":"Na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1914 roku ruszy\u0142 efekt domina, rozp\u0119tuj\u0105c I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2022-08-02T10:01:30+00:00","dateModified":"2022-08-02T10:01:30+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/na-przelomie-lipca-i-sierpnia-1914-roku-ruszyl-efekt-domina-rozpetujac-i-wojna-swiatowa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1914 roku ruszy\u0142 efekt domina, rozp\u0119tuj\u0105c I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25491","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25491"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25497,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25491\/revisions\/25497"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25492"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}