{"id":23722,"date":"2022-07-12T10:08:30","date_gmt":"2022-07-12T08:08:30","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=23722"},"modified":"2022-07-12T10:08:30","modified_gmt":"2022-07-12T08:08:30","slug":"lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/","title":{"rendered":"\u0141emkowie i \u0141ekmowszczyzna \u2013 bogactwo kulturowe ziem polskich"},"content":{"rendered":"<h5>\u0141emkowie, ale tak\u017ce Bojkowie, to grupy g\u00f3rali ruskich, po II wojnie okre\u015blanych jako ukrai\u0144skie. Obecnie m\u00f3wi si\u0119 o nich tak\u017ce jako o Karpatorusinach, kt\u00f3rzy wsp\u00f3lnie z Hucu\u0142ami i Rusinami Zakarpackimi mieli stanowi\u0107 nar\u00f3d, jednak do dzi\u015b funkcjonuje co najmniej kilka teorii dotycz\u0105cych ich pochodzenia.<\/h5>\n<p>Obecnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce \u0141emkowie, jako odr\u0119bna grupa etnograficzna, narodzili si\u0119 przez przemieszczanie si\u0119 w XIV-XVII w. na terenie dzisiejszej \u0141emkowszczyzny, ludno\u015bci zachodnios\u0142owia\u0144skiej (polskiej, p\u00f3\u0142nocnos\u0142owackiej) i wschodnios\u0142owia\u0144skiej (ruskiej) oraz tzw. wo\u0142oskiej. Ka\u017cda z nich reprezentowa\u0142a nieco inny typ kultury, narzucaj\u0105c swoje wzorce w poszczeg\u00f3lnych okresach: polski kod ni\u00f3s\u0142 za sob\u0105 kultur\u0119 rolnicz\u0105, dominuj\u0105c na \u0141emkowszczy\u017anie do XIV, wo\u0142osko-ruski jako pasterski od XV w., a wp\u0142ywy p\u00f3\u0142nocnos\u0142owackie (spiskie) okaza\u0142y si\u0119 nieprzerwanie silne do XIX w. Ostatecznie obszar, gdzie \u0141emkowie osiadli, to po polskiej stronie Karpaty od Wysokiego Dzia\u0142u w Bieszczadach, po dolin\u0119 Popradu w Beskidzie S\u0105deckim, oraz tzw. Ru\u015b Szlachtowsk\u0105 na pograniczu Ma\u0142ych Pienin i Beskidu S\u0105deckiego, a po s\u0142owackiej \u2013 pas Beskid\u00f3w. \u00a0Proces zasiedlania tego obszaru zako\u0144czy\u0142 si\u0119 w XVII w. Najstarszymi wsiami \u0142emkowskimi s\u0105: Radoszyce, Surowica za\u0142o\u017cone w 1361 r.<\/p>\n<p>\u0141emkowie dziel\u0105 si\u0119 na trzy podgrupy: zachodni\u0105, \u015brodkow\u0105 i wschodni\u0105. Szczeg\u00f3lnie wyra\u017anie s\u0105 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy \u0141emkowszczyzn\u0105 Zachodni\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna nazwa\u0107 \u201epolsk\u0105\u201d, a \u015arodkow\u0105 i Wschodni\u0105.<\/p>\n<p>Nazwa \u0141emko pochodz\u0105ca od s\u0142owa \u0142em, oznaczaj\u0105cego \u201etylko\u201d, wyst\u0119powa\u0142a pocz\u0105tkowo na pograniczu \u0142emkowsko-bojkowskim, a upowszechni\u0142a si\u0119 w\u015br\u00f3d Rusin\u00f3w galicyjskich dopiero w latach 30. XX w. Ewidentnie by\u0142a to forma przezwiska, lecz \u00a0w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym zaakceptowali t\u0119 nazw\u0119 sami \u0141emkowie. Inne okre\u015blenia tej ludno\u015bci to: Spi\u017caki, Kurtaki, Czucho\u0144cy. Odr\u0119bne nazwy, czasem funkcjonuj\u0105ce jako przezwiska, mia\u0142y tak\u017ce poszczeg\u00f3lne podgrupy, np. Wengriny, \u015awicaki, Torokary czy Pupkary.<\/p>\n<p>Na pocz\u0105tku XX w. po polskiej stronie Karpat zamieszkiwa\u0142o oko\u0142o 80 tys. \u0141emk\u00f3w. W 1939 r. ich liczb\u0119 oceniano na 100\u2013150 tysi\u0119cy. Los \u0141emk\u00f3w po drugiej wojny \u015bwiatowej by\u0142 podobny do Polak\u00f3w z Kres\u00f3w Wschodnich. Zostali oni wyp\u0119dzeni ze swoich teren\u00f3w, a tym samym pozbawieni swojej ojczyzny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0141emkowie, ale tak\u017ce Bojkowie, to grupy g\u00f3rali ruskich, po II wojnie okre\u015blanych jako ukrai\u0144skie. Obecnie m\u00f3wi si\u0119 o nich tak\u017ce jako o Karpatorusinach, kt\u00f3rzy wsp\u00f3lnie z Hucu\u0142ami i Rusinami Zakarpackimi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":23723,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-23722","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u0141emkowie i \u0141ekmowszczyzna \u2013 bogactwo kulturowe ziem polskich - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0141emkowie i \u0141ekmowszczyzna \u2013 bogactwo kulturowe ziem polskich - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0141emkowie, ale tak\u017ce Bojkowie, to grupy g\u00f3rali ruskich, po II wojnie okre\u015blanych jako ukrai\u0144skie. Obecnie m\u00f3wi si\u0119 o nich tak\u017ce jako o Karpatorusinach, kt\u00f3rzy wsp\u00f3lnie z Hucu\u0142ami i Rusinami Zakarpackimi&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-07-12T08:08:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Chyza_budynek.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"760\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/\",\"name\":\"\u0141emkowie i \u0141ekmowszczyzna \u2013 bogactwo kulturowe ziem polskich - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-07-12T08:08:30+00:00\",\"dateModified\":\"2022-07-12T08:08:30+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u0141emkowie i \u0141ekmowszczyzna \u2013 bogactwo kulturowe ziem polskich\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0141emkowie i \u0141ekmowszczyzna \u2013 bogactwo kulturowe ziem polskich - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u0141emkowie i \u0141ekmowszczyzna \u2013 bogactwo kulturowe ziem polskich - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"\u0141emkowie, ale tak\u017ce Bojkowie, to grupy g\u00f3rali ruskich, po II wojnie okre\u015blanych jako ukrai\u0144skie. Obecnie m\u00f3wi si\u0119 o nich tak\u017ce jako o Karpatorusinach, kt\u00f3rzy wsp\u00f3lnie z Hucu\u0142ami i Rusinami Zakarpackimi&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2022-07-12T08:08:30+00:00","og_image":[{"width":760,"height":500,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Chyza_budynek.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/","name":"\u0141emkowie i \u0141ekmowszczyzna \u2013 bogactwo kulturowe ziem polskich - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2022-07-12T08:08:30+00:00","dateModified":"2022-07-12T08:08:30+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/lemkowie-i-lekmowszczyzna-bogactwo-kulturowe-ziem-polskich\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u0141emkowie i \u0141ekmowszczyzna \u2013 bogactwo kulturowe ziem polskich"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23722","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23722"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23722\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23728,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23722\/revisions\/23728"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23723"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23722"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23722"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23722"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}