{"id":21384,"date":"2022-06-20T11:26:19","date_gmt":"2022-06-20T09:26:19","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=21384"},"modified":"2022-06-20T11:26:19","modified_gmt":"2022-06-20T09:26:19","slug":"ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/","title":{"rendered":"\u201eTa ostatnia niedziela\u201d \u2013 kto kryje si\u0119 za mi\u0119dzywojennymi muzycznymi szlagierami?"},"content":{"rendered":"
Wiele piosenek, kt\u00f3re napisano i skomponowano w II Rzeczypospolitej nadal cieszy si\u0119 popularno\u015bci\u0105. S\u0105 one cz\u0119sto wykonywane i reinterpretowane przez r\u00f3\u017cnych wsp\u00f3\u0142czesnych artyst\u00f3w. Do grona mi\u0119dzywojennych tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy zapisali si\u0119 w pami\u0119ci Polak\u00f3w jako wybitni autorzy tekst\u00f3w i kompozytorzy muzyki popularnej, nale\u017c\u0105: Jerzy Petersburski, Henryk Wars, W\u0142adys\u0142aw Szlengel i Zygmunt Bia\u0142ostocki. Wszyscy mieli \u017cydowskie pochodzenie.<\/h5>\n

To w\u0142a\u015bnie Petersburski jest autorem nie\u015bmiertelnego hitu \u201eTa ostatnia niedziela\u201d, lecz tak\u017ce \u201eTanga Milonga\u201d, znanego na \u015bwiecie przeboju pod tytu\u0142em \u201eDonna Clara\u201d, a skomponowan\u0105 przez niego inn\u0105 piosenk\u0119 \u201eNie ja, nie ty\u201d pod tytu\u0142em \u201eAmour disait follie\u201d \u015bpiewa\u0142a Edith Piaf.\u00a0 Z kolei Wars jest autorem muzyki do takich pi\u0119knych utwor\u00f3w jak \u201eMi\u0142o\u015b\u0107 ci wszystko wybaczy\u201d czy \u201dJu\u017c taki jestem zimny dra\u0144\u201d. Pisywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c piosenki dla wielu mi\u0119dzywojennych polskich gwiazd, jak Hanka Ordon\u00f3wna<\/a>, Eugeniusz Bodo<\/a>, Adolf Dymsza<\/a> czy Zula Pogorzelska<\/a>. Zajmowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce komponowaniem muzyki do film\u00f3w. By\u0142 ponadto prekursorem jazzu w Polsce, cho\u0107 pierwszy big-band przysz\u0142o za\u0142o\u017cy\u0107 mu w ponurych sowieckich czasach we Lwowie (1940 r.).<\/p>\n

Niezapomniane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c teksty autorstwa Szlengla, kt\u00f3rego zafascynowa\u0142 koloryt kulturowy Warszawy. Postanowi\u0142 wi\u0119c wystylizowa\u0107 je na miejski folklor, czyli \u201eandrusowski\u201d (\u0142obuzerski, cwaniacki). W ten spos\u00f3b powsta\u0142y: \u201ePanna Andzia ma wychodne\u201d, \u201eJadziem, panie Zielonka\u201d, \u201eDziewczyna z Podwala\u201d.<\/p>\n

Cho\u0107 by\u0142y to pastisze, niemniej okaza\u0142y si\u0119 na tyle przekonuj\u0105ce, \u017ce faktycznie sta\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 sto\u0142ecznego folkloru, z kt\u00f3rym identyfikowa\u0142y si\u0119 pokolenia mieszka\u0144c\u00f3w stolicy. W piosenkach tych utrwalone zosta\u0142y wizerunki postaci z ni\u017cszych sfer, z ulicy czy z p\u00f3\u0142\u015bwiatka.<\/p>\n

Wszyscy wspomniani nagrywali swoje utwory w Syrena-Record \u2013 pierwszej polskiej, a czwartej na \u015bwiecie firmie fonograficznej. Wytw\u00f3rnia p\u0142ytowa zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 1904 r. przez Juliusza Feigenbauma. W 1929 r. zmieni\u0142a nazw\u0119 na Syrena-Elektro, poniewa\u017c zacz\u0119\u0142a si\u0119 era elektronicznego nagrywania p\u0142yt. Przez 35 lat dominacji na rynku wyda\u0142a a\u017c 14 tys. tytu\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Wybuch drugiej wojny \u015bwiatowej przerwa\u0142 wy\u015bmienicie zapowiadaj\u0105ce si\u0119 kariery kompozytor\u00f3w i autor\u00f3w tekst\u00f3w. Petersburski i Wars znale\u017ali si\u0119 w Armii gen. Andersa w ZSRR, przy czym pierwszy w 1967 r. wr\u00f3ci\u0142 do Polski, a drugi pozosta\u0142 na emigracji w USA. Natomiast Szlengel i Bia\u0142ostocki zgin\u0119li w getcie warszawskim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wiele piosenek, kt\u00f3re napisano i skomponowano w II Rzeczypospolitej nadal cieszy si\u0119 popularno\u015bci\u0105. S\u0105 one cz\u0119sto wykonywane i reinterpretowane przez r\u00f3\u017cnych wsp\u00f3\u0142czesnych artyst\u00f3w. Do grona mi\u0119dzywojennych tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy zapisali si\u0119…<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":21385,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-21384","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\n\u201eTa ostatnia niedziela\u201d \u2013 kto kryje si\u0119 za mi\u0119dzywojennymi muzycznymi szlagierami? - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201eTa ostatnia niedziela\u201d \u2013 kto kryje si\u0119 za mi\u0119dzywojennymi muzycznymi szlagierami? - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wiele piosenek, kt\u00f3re napisano i skomponowano w II Rzeczypospolitej nadal cieszy si\u0119 popularno\u015bci\u0105. S\u0105 one cz\u0119sto wykonywane i reinterpretowane przez r\u00f3\u017cnych wsp\u00f3\u0142czesnych artyst\u00f3w. Do grona mi\u0119dzywojennych tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy zapisali si\u0119…\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-06-20T09:26:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/HenrykWars_1944.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"275\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/\",\"name\":\"\u201eTa ostatnia niedziela\u201d \u2013 kto kryje si\u0119 za mi\u0119dzywojennymi muzycznymi szlagierami? - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-06-20T09:26:19+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-20T09:26:19+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201eTa ostatnia niedziela\u201d \u2013 kto kryje si\u0119 za mi\u0119dzywojennymi muzycznymi szlagierami?\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201eTa ostatnia niedziela\u201d \u2013 kto kryje si\u0119 za mi\u0119dzywojennymi muzycznymi szlagierami? - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u201eTa ostatnia niedziela\u201d \u2013 kto kryje si\u0119 za mi\u0119dzywojennymi muzycznymi szlagierami? - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"Wiele piosenek, kt\u00f3re napisano i skomponowano w II Rzeczypospolitej nadal cieszy si\u0119 popularno\u015bci\u0105. S\u0105 one cz\u0119sto wykonywane i reinterpretowane przez r\u00f3\u017cnych wsp\u00f3\u0142czesnych artyst\u00f3w. Do grona mi\u0119dzywojennych tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy zapisali si\u0119…","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2022-06-20T09:26:19+00:00","og_image":[{"width":200,"height":275,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/HenrykWars_1944.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/","name":"\u201eTa ostatnia niedziela\u201d \u2013 kto kryje si\u0119 za mi\u0119dzywojennymi muzycznymi szlagierami? - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2022-06-20T09:26:19+00:00","dateModified":"2022-06-20T09:26:19+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ta-ostatnia-niedziela-kto-kryje-sie-za-miedzywojennymi-muzycznymi-szlagierami\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201eTa ostatnia niedziela\u201d \u2013 kto kryje si\u0119 za mi\u0119dzywojennymi muzycznymi szlagierami?"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21384"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21390,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21384\/revisions\/21390"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21385"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}