{"id":20476,"date":"2022-06-09T11:34:31","date_gmt":"2022-06-09T09:34:31","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=20476"},"modified":"2022-06-09T11:34:31","modified_gmt":"2022-06-09T09:34:31","slug":"kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/","title":{"rendered":"Kluczowe znaczenie w\u0142asno\u015bci ziemi"},"content":{"rendered":"<h5><strong>Kiedy w 1496 r. Jan I Olbracht przyzna\u0142 liczne przywileje w\u0142a\u015bcicielom ziemi, nie zdawa\u0142 sobie sprawy, \u017ce piecz\u0119tuje zap\u00f3\u017anienie gospodarcze Rzeczypospolitej, z kt\u00f3rego pa\u0144stwo nie wydob\u0119dzie si\u0119 przez kolejne ponad p\u00f3\u0142 tysi\u0105clecia. Opisuje to Andro Linklater.<\/strong><\/h5>\n<p>Wed\u0142ug autora ksi\u0105\u017cki Owning the Earth: The Transforming History of Land Ownership (Posiadaj\u0105c ziemi\u0119: przekszta\u0142caj\u0105ca historia w\u0142asno\u015bci grunt\u00f3w) wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w zachodniego \u015bwiata \u017cyje w kulturze prywatnej, wy\u0142\u0105cznej indywidualnej w\u0142asno\u015bci grunt\u00f3w. I zapewne ma wra\u017cenie, \u017ce taki stan jest naturalny i oczywisty. Nic bardziej mylnego. Niewiele ponad 200 lat temu wi\u0119kszo\u015b\u0107 produktywnej ziemi na \u015bwiecie by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 wsp\u00f3lnot, monarch\u00f3w b\u0105d\u017a Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n<p>To ma znaczenie, poniewa\u017c od obowi\u0105zuj\u0105cych w\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwie regu\u0142 posiadania ziemi zale\u017c\u0105 zar\u00f3wno jego losy gospodarcze, jak i polityczne.<\/p>\n<p>Ziemia ma ogromne znaczenie dla tego, kto rz\u0105dzi. Grunty to maj\u0105tek i doch\u00f3d. Ten, kto ma ich wi\u0119cej, ostatecznie powinien zwyci\u0119\u017cy\u0107 w starciu o w\u0142adz\u0119. Autor ilustruje ten mechanizm m.in. na przyk\u0142adzie dziej\u00f3w Polski, a w szczeg\u00f3lno\u015bci tzw. statutu piotrkowskiego. Oto w 1496 r. kr\u00f3l Rzeczypospolitej Jan I Olbracht uleg\u0142 w\u0142a\u015bcicielom ziemskim (potrzebowa\u0142 \u017co\u0142nierzy na wypraw\u0119 przeciwko imperium ottoma\u0144skiemu) i przywi\u0105za\u0142 ch\u0142op\u00f3w do ziemi, zbli\u017caj\u0105c ich status do niewolnik\u00f3w . Jednocze\u015bnie zabroni\u0142 osobom bez tytu\u0142u szlacheckiego posiadania grunt\u00f3w.<\/p>\n<p>Te niepozorne regulacje zadecydowa\u0142y o drodze rozwoju gospodarczego I Rzeczypospolitej i\u00a0po\u015brednio doprowadzi\u0142y do jej upadku. Skoro kupcy nie mogli by\u0107 w\u0142a\u015bcicielami ziemi, nie mog\u0142a ona zosta\u0107 u\u017cyta jako zabezpieczenie kredyt\u00f3w. A bez pieni\u0119dzy nie by\u0142o inwestycji i rozwoju.<\/p>\n<p>Autor zauwa\u017ca, \u017ce na Zachodzie tak\u017ce pr\u00f3bowano przywi\u0105za\u0107 ch\u0142op\u00f3w do ziemi tak jak w Polsce i\u00a0innych krajach regionu, ale tamtejsi farmerzy po prostu si\u0119 nie dali. Bronili si\u0119, zar\u00f3wno wszczynaj\u0105c bunty, jak i dochodz\u0105c, cz\u0119sto skutecznie (szczeg\u00f3lnie we Francji), swoich praw w s\u0105dach.<\/p>\n<p>W stosunku do ksi\u0105\u017cki Linklatera mam mieszane uczucia. Mam wra\u017cenie, \u017ce autor boi si\u0119 zaj\u0105\u0107 stanowisko i powiedzie\u0107 bardziej jednoznacznie, kt\u00f3ra ze struktur w\u0142asno\u015bci ziemi jest lepsza i dlaczego. Wr\u0119cz zaznacza, cytuj\u0105c Rudyarda Kiplinga, \u017ce \u201eka\u017cde z nich jest s\u0142uszne\u201d. Tak wi\u0119c nie oczekujmy po Owning the Earth jasnych s\u0105d\u00f3w. Je\u017celi komu\u015b to nie przeszkadza, publikacja Linklatera jest zdecydowanie warta uwagi, tak\u017ce dlatego \u017ce sporo miejsca po\u015bwi\u0119ca naszemu krajowi.<\/p>\n<p>Aleksander Pi\u0144ski, dziennikarz ekonomiczny, autor recenzji ksi\u0105\u017cek i przegl\u0105d\u00f3w najnowszych bada\u0144 ekonomicznych zlec<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiedy w 1496 r. Jan I Olbracht przyzna\u0142 liczne przywileje w\u0142a\u015bcicielom ziemi, nie zdawa\u0142 sobie sprawy, \u017ce piecz\u0119tuje zap\u00f3\u017anienie gospodarcze Rzeczypospolitej, z kt\u00f3rego pa\u0144stwo nie wydob\u0119dzie si\u0119 przez kolejne ponad&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":20477,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"class_list":["post-20476","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gospodarka"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Kluczowe znaczenie w\u0142asno\u015bci ziemi - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kluczowe znaczenie w\u0142asno\u015bci ziemi - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kiedy w 1496 r. Jan I Olbracht przyzna\u0142 liczne przywileje w\u0142a\u015bcicielom ziemi, nie zdawa\u0142 sobie sprawy, \u017ce piecz\u0119tuje zap\u00f3\u017anienie gospodarcze Rzeczypospolitej, z kt\u00f3rego pa\u0144stwo nie wydob\u0119dzie si\u0119 przez kolejne ponad&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-06-09T09:34:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/wlasnosc-ziemi-fot.-Marek-Lasyk-REPORTER.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"934\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/\",\"name\":\"Kluczowe znaczenie w\u0142asno\u015bci ziemi - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-06-09T09:34:31+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-09T09:34:31+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kluczowe znaczenie w\u0142asno\u015bci ziemi\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kluczowe znaczenie w\u0142asno\u015bci ziemi - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Kluczowe znaczenie w\u0142asno\u015bci ziemi - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"Kiedy w 1496 r. Jan I Olbracht przyzna\u0142 liczne przywileje w\u0142a\u015bcicielom ziemi, nie zdawa\u0142 sobie sprawy, \u017ce piecz\u0119tuje zap\u00f3\u017anienie gospodarcze Rzeczypospolitej, z kt\u00f3rego pa\u0144stwo nie wydob\u0119dzie si\u0119 przez kolejne ponad&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2022-06-09T09:34:31+00:00","og_image":[{"width":1500,"height":934,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/wlasnosc-ziemi-fot.-Marek-Lasyk-REPORTER.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/","name":"Kluczowe znaczenie w\u0142asno\u015bci ziemi - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2022-06-09T09:34:31+00:00","dateModified":"2022-06-09T09:34:31+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/kluczowe-znaczenie-wlasnosci-ziemi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kluczowe znaczenie w\u0142asno\u015bci ziemi"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20476","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20476"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20476\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20482,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20476\/revisions\/20482"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20477"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20476"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20476"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}