{"id":19633,"date":"2022-06-01T10:45:00","date_gmt":"2022-06-01T08:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=19633"},"modified":"2022-06-01T10:45:00","modified_gmt":"2022-06-01T08:45:00","slug":"fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/","title":{"rendered":"Fabryka prochu w Pionkach i Jan Prot"},"content":{"rendered":"<h5><strong>W 1924 r. uruchomiono produkcj\u0119 w Pa\u0144stwowej Wytw\u00f3rnia Proch\u00f3w i Materia\u0142\u00f3w Krusz\u0105cych w Zago\u017cd\u017conie ko\u0142o Radomia. Fabryka by\u0142a jednym z najwi\u0119kszych zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142u zbrojeniowego w mi\u0119dzywojennej Polsce. Stanowi\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0144stwowego konsorcjum przemys\u0142owego, nazwanego Centralnym Zarz\u0105dem Wytw\u00f3rni Wojskowych. Wielki wk\u0142ad w rozw\u00f3j fabryki wni\u00f3s\u0142 Jan Berlinerblau, czyli Jan Prot.<\/strong><\/h5>\n<p>Rozw\u00f3j w\u0142asnego przemys\u0142u zbrojeniowego by\u0142 oczywist\u0105 potrzeb\u0105 w pa\u0144stwa polskiego , kt\u00f3re kilka lat wcze\u015bniej odzyska\u0142o niepodleg\u0142o\u015b\u0107, a konieczno\u015b\u0107 znacjonalizowania \u00a0tej ga\u0142\u0119zi produkcji wynika\u0142a cho\u0107by z tego, \u017ce prywatni producenci nie posiadali wystarczaj\u0105cego kapita\u0142u do rozwoju swoich zak\u0142ad\u00f3w. Ulokowanie fabryki w centrum Polski wynika\u0142o zar\u00f3wno z koncepcji strategicznych, jak i ch\u0119ci pobudzenia rozwoju gospodarczego regionu.<\/p>\n<p>W wytw\u00f3rni produkowano proch i materia\u0142y wybuchowe, bawe\u0142n\u0119 strzelnicz\u0105, nitrogliceryn\u0119. Cho\u0107 niekt\u00f3re produkty okaza\u0142y si\u0119 dos\u0142ownie i w przeno\u015bni niewypa\u0142ami, fabryka rozwija\u0142a si\u0119 i zyska\u0142a mi\u0119dzynarodow\u0105 renom\u0119. Prawdopodobnie z tego powodu w 1932 r. z nazwy znikn\u0105\u0142 Zago\u017cd\u017con, a pojawi\u0142y si\u0119 Pionki, od tej pory kojarzone z zak\u0142adami. Zago\u017cd\u017con stanowi dzi\u015b cz\u0119\u015b\u0107 miasta Pionki.<\/p>\n<p>Stworzenie fabryki od zera, zw\u0142aszcza wobec braku specjalist\u00f3w, by\u0142o zadaniem bardzo trudnym. Przez ca\u0142y okres mi\u0119dzywojenny wytw\u00f3rni\u0105 kierowa\u0142 Jan Prot. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1891 r. w Warszawie, w \u017cydowskiej rodzinie jako syn Nikodema Berlinerblau. Ju\u017c w gimnazjum zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w polsk\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 patriotyczn\u0105. Dzia\u0142a\u0142 w Polskiej Partii Socjalistycznej, nast\u0119pnie walczy\u0142 w Legionach Polskich. W 1921 r. zmieni\u0142 nazwisko na Prot (tak brzmia\u0142 jego konspiracyjny pseudonim). W 1925 r. zosta\u0142 przeniesiony do rezerwy. R\u00f3wnolegle z karier\u0105 wojskow\u0105 rozwija\u0142a si\u0119 jego kariera naukowa. Uko\u0144czy\u0142 studia chemiczne, pracowa\u0142 jako asystent Ignacego Mo\u015bcickiego, a w 1924 r. uzyska\u0142 stopie\u0144 doktora.<\/p>\n<p>Po wybuchu II wojny \u015bwiatowej by\u0142 poszukiwany przez Gestapo. Ukrywa\u0142 si\u0119 pocz\u0105tkowo w Warszawie, a nast\u0119pnie przedosta\u0142 na Zach\u00f3d. Najpierw do Francji, a nast\u0119pnie do Anglii, gdzie\u00a0 wykorzystano jego kwalifikacje, powierzaj\u0105c mu stanowisko kierownicze w fabryce amunicji w Grantham (ob. hrabstwo Lincolnshire). Po wojnie pozosta\u0142 na emigracji, pracowa\u0142 jako nauczyciel akademicki, by\u0142 tak\u017ce aktywnym dzia\u0142aczem polonijnym. Zmar\u0142 w 1957 r. w Londynie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W 1924 r. uruchomiono produkcj\u0119 w Pa\u0144stwowej Wytw\u00f3rnia Proch\u00f3w i Materia\u0142\u00f3w Krusz\u0105cych w Zago\u017cd\u017conie ko\u0142o Radomia. Fabryka by\u0142a jednym z najwi\u0119kszych zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142u zbrojeniowego w mi\u0119dzywojennej Polsce. Stanowi\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0144stwowego&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":19634,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-19633","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Fabryka prochu w Pionkach i Jan Prot - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Fabryka prochu w Pionkach i Jan Prot - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W 1924 r. uruchomiono produkcj\u0119 w Pa\u0144stwowej Wytw\u00f3rnia Proch\u00f3w i Materia\u0142\u00f3w Krusz\u0105cych w Zago\u017cd\u017conie ko\u0142o Radomia. Fabryka by\u0142a jednym z najwi\u0119kszych zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142u zbrojeniowego w mi\u0119dzywojennej Polsce. Stanowi\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0144stwowego&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-06-01T08:45:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Jan_Prot_as_soldier_1920.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"861\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/\",\"name\":\"Fabryka prochu w Pionkach i Jan Prot - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-06-01T08:45:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-01T08:45:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Fabryka prochu w Pionkach i Jan Prot\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fabryka prochu w Pionkach i Jan Prot - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Fabryka prochu w Pionkach i Jan Prot - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"W 1924 r. uruchomiono produkcj\u0119 w Pa\u0144stwowej Wytw\u00f3rnia Proch\u00f3w i Materia\u0142\u00f3w Krusz\u0105cych w Zago\u017cd\u017conie ko\u0142o Radomia. Fabryka by\u0142a jednym z najwi\u0119kszych zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142u zbrojeniowego w mi\u0119dzywojennej Polsce. Stanowi\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0144stwowego&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2022-06-01T08:45:00+00:00","og_image":[{"width":861,"height":1200,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Jan_Prot_as_soldier_1920.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/","name":"Fabryka prochu w Pionkach i Jan Prot - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2022-06-01T08:45:00+00:00","dateModified":"2022-06-01T08:45:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fabryka-prochu-w-pionkach-i-jan-prot\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Fabryka prochu w Pionkach i Jan Prot"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19633"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19633\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19639,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19633\/revisions\/19639"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}