{"id":16540,"date":"2022-05-03T11:18:30","date_gmt":"2022-05-03T09:18:30","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=16540"},"modified":"2022-05-03T11:18:30","modified_gmt":"2022-05-03T09:18:30","slug":"konstytucja-3-maja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/","title":{"rendered":"Konstytucja 3 Maja"},"content":{"rendered":"<h5>W XVIII w. pa\u0144stwo polskie ogarn\u0119\u0142a \u00a0daleko posuni\u0119ta \u00a0anarchia. Rzeczpospolita Obojga Narod\u00f3w (tak\u00a0 nazywana by\u0142a po unii polsko-litewskiej w Lublinie z 1569 r.) pogr\u0105\u017ca\u0142a si\u0119 w coraz wi\u0119kszym chaosie ustrojowym, gospodarczym, a w jej wewn\u0119trzne sprawy coraz cz\u0119\u015bciej ingerowa\u0142y s\u0105siednie pa\u0144stwa: Rosja, Prusy, Austria. Kraje te nierzadko posuwa\u0142y si\u0119 do korumpowania\u00a0 przedstawicieli polskiej szlachty i magnaterii, aby uniemo\u017cliwi\u0107 przeprowadzenie jakichkolwiek reform.<\/h5>\n<p>W 1772 r. w wyniku I rozbioru Rosja, Prusy i Austria pozbawi\u0142y Polsk\u0119 cz\u0119\u015bci jej terytori\u00f3w. Dzia\u0142ania te u\u015bwiadomi\u0142y sporej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa konieczno\u015b\u0107 przeprowadzenia gruntownej reformy pa\u0144stwa. Zwolennicy zmian skupili si\u0119 wok\u00f3\u0142 Stanis\u0142awa Ma\u0142achowskiego, Ignacego Potockiego i Hugo Ko\u0142\u0142ataja oraz kr\u00f3la Stanis\u0142aw Augusta Poniatowskiego. Najwi\u0119kszym osi\u0105gni\u0119ciem ruchu reform by\u0142 Sejm Wielki, zwany r\u00f3wnie\u017c czteroletnim, kt\u00f3ry obradowa\u0142 od 1788\u00a0 do 1792 r. i uchwalenie przez niego \u00a0w dniu 3 maja 1791 r. Konstytucji. Polska w ten spos\u00f3b, sta\u0142a si\u0119 drugim krajem na \u015bwiecie (po Stanach Zjednoczonych), a pierwszym w Europie posiadaj\u0105cym ustaw\u0119 zasadnicz\u0105. Wprowadza\u0142a ona m.in. tr\u00f3jpodzia\u0142 w\u0142adzy, monarchi\u0119 dziedziczn\u0105, znosi\u0142a wewn\u0119trzny podzia\u0142 na Polsk\u0119 i Litw\u0119, cz\u0119\u015bciowo zr\u00f3wna\u0142a prawa mieszczan i szlachty, znosi\u0142a liberum veto (mo\u017cliwo\u015b\u0107 zrywania obrad sejmu) bra\u0142a ch\u0142op\u00f3w w opiek\u0119 pa\u0144stwa.<\/p>\n<p>Wprowadzane reformy spotka\u0142y si\u0119 z oporem cz\u0119\u015bci magnaterii, kt\u00f3ra znalaz\u0142a szybko poparcie w Rosji rz\u0105dzonej przez Katarzyn\u0119 II. Doprowadzi\u0142o to do podpisania aktu konfederacji targowickiej, przygotowanej i zredagowanej przez Rosj\u0119. Sygnatariusze konfederacji zwr\u00f3cili si\u0119 jednocze\u015bnie do Katarzyny II o interwencj\u0119 wojskow\u0105 w Polsce w celu obrony dawnego porz\u0105dku prawnego. W granice Polski wkroczy\u0142a armia rosyjska. Tworz\u0105ca si\u0119 polska armia pod dow\u00f3dztwem ksi\u0119cia J\u00f3zefa Poniatowskiego oraz gen. Tadeusza Ko\u015bciuszki stawia\u0142a op\u00f3r naje\u017ad\u017acy, ale pod przewag\u0105 si\u0142 rosyjskich musia\u0142a si\u0119 cofa\u0107. Wojn\u0119 w obronie Konstytucji 3 Maja zako\u0144czy\u0142 akces kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego do stronnik\u00f3w konfederacji. Samo poj\u0119cie konfederacji targowickiej sta\u0142o si\u0119 dla Polak\u00f3w synonimem zdrady narodowej. Wkr\u00f3tce, bo ju\u017c w 1793 r. nast\u0105pi\u0142 II rozbi\u00f3r Polski dokonany przez Rosj\u0119 i Prusy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W XVIII w. pa\u0144stwo polskie ogarn\u0119\u0142a \u00a0daleko posuni\u0119ta \u00a0anarchia. Rzeczpospolita Obojga Narod\u00f3w (tak\u00a0 nazywana by\u0142a po unii polsko-litewskiej w Lublinie z 1569 r.) pogr\u0105\u017ca\u0142a si\u0119 w coraz wi\u0119kszym chaosie ustrojowym,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":16541,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-16540","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Konstytucja 3 Maja - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Konstytucja 3 Maja - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W XVIII w. pa\u0144stwo polskie ogarn\u0119\u0142a \u00a0daleko posuni\u0119ta \u00a0anarchia. Rzeczpospolita Obojga Narod\u00f3w (tak\u00a0 nazywana by\u0142a po unii polsko-litewskiej w Lublinie z 1569 r.) pogr\u0105\u017ca\u0142a si\u0119 w coraz wi\u0119kszym chaosie ustrojowym,&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-05-03T09:18:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Jan-Matejko-1024x568.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"568\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/\",\"name\":\"Konstytucja 3 Maja - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-05-03T09:18:30+00:00\",\"dateModified\":\"2022-05-03T09:18:30+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Konstytucja 3 Maja\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Konstytucja 3 Maja - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Konstytucja 3 Maja - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"W XVIII w. pa\u0144stwo polskie ogarn\u0119\u0142a \u00a0daleko posuni\u0119ta \u00a0anarchia. Rzeczpospolita Obojga Narod\u00f3w (tak\u00a0 nazywana by\u0142a po unii polsko-litewskiej w Lublinie z 1569 r.) pogr\u0105\u017ca\u0142a si\u0119 w coraz wi\u0119kszym chaosie ustrojowym,&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2022-05-03T09:18:30+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":568,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Jan-Matejko-1024x568.png","type":"image\/png"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/","name":"Konstytucja 3 Maja - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2022-05-03T09:18:30+00:00","dateModified":"2022-05-03T09:18:30+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/konstytucja-3-maja\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Konstytucja 3 Maja"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16540","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16540"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16540\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16546,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16540\/revisions\/16546"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16540"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16540"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16540"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}