{"id":15169,"date":"2022-04-21T10:53:16","date_gmt":"2022-04-21T08:53:16","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=15169"},"modified":"2022-04-21T10:53:16","modified_gmt":"2022-04-21T08:53:16","slug":"ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/","title":{"rendered":"Ukrywali \u017byd\u00f3w przed Niemcami w warszawskim ZOO"},"content":{"rendered":"<h5><strong>Ma\u0142\u017ce\u0144stwo \u017babi\u0144skich, kt\u00f3re przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej prowadzi\u0142o ZOO w Warszawie, w czasie wojny ukrywa\u0142o \u017byd\u00f3w. Ca\u0142ej rodzinie, \u0142\u0105cznie z dzie\u0107mi, grozi\u0142a za to kara \u015bmierci, ale Jan i Antonina znale\u017ali sposoby, by oszuka\u0107 Niemc\u00f3w.\u00a0 <\/strong><\/h5>\n<p>Warszawskie ZOO prowadzi\u0142 dyrektor Jan \u017babi\u0144ski. Pomaga\u0142a mu \u017cona, Antonina. Gdy Niemcy we wrze\u015bniu 1939 r. zaatakowa\u0142y Polsk\u0119 i rozpocz\u0119\u0142y II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, niemieckie wojska zbombardowa\u0142y ogr\u00f3d zoologiczny. Wiele zwierz\u0105t zgin\u0119\u0142o, a inne uciek\u0142y. Niekt\u00f3re z drapie\u017cnik\u00f3w zosta\u0142y zastrzelone, gdy\u017c mog\u0142y stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Pozosta\u0142e zwierz\u0119ta Niemcy wywie\u017ali do innych miejsc. Warszawskie ZOO opustosza\u0142o, jednak nie na d\u0142ugo\u2026<\/p>\n<p><strong>Tragedia ludzi i zwierz\u0105t<\/strong><\/p>\n<p>\u017babi\u0144skiemu i jego rodzinie pozwolono zosta\u0107 w willi obok ZOO. Przyrodnik zaj\u0105\u0142 si\u0119 hodowl\u0105 \u015bwi\u0144, dla kt\u00f3rych zbiera\u0142 odpadki z restauracji. Wst\u0105pi\u0142 r\u00f3wnie\u017c do Armii Krajowej \u2013 najwi\u0119kszego podziemnego wojska w czasie II wojny \u015bwiatowej. Uda\u0142o mu si\u0119 r\u00f3wnie\u017c otrzyma\u0107 przepustk\u0119 do getta. Wykorzysta\u0142 j\u0105, by pomaga\u0107 \u017bydom. Dostarcza\u0142 im fa\u0142szywe dokumenty, grypsy, jedzenie, pomaga\u0142 wydosta\u0107 si\u0119 na \u201earyjsk\u0105 stron\u0119\u201d i znale\u017a\u0107 kryj\u00f3wk\u0119.<\/p>\n<p><strong>Gra na fortepianie jako sygna\u0142 do ucieczki<\/strong><\/p>\n<p>Z czasem \u017babi\u0144ski zacz\u0105\u0142 ukrywa\u0107 \u017byd\u00f3w na terenie ogrodu zoologicznego i swojej willi. W konspiracj\u0119 zaanga\u017cowana by\u0142a ca\u0142a rodzina dyrektora. Jego \u017cona, Antonina, gdy zbli\u017cali si\u0119 Niemcy, siada\u0142a do fortepianu i gra\u0142a melodi\u0119 \u201eJed\u017a, jed\u017a, jed\u017a na Kret\u0119!\u201d z operetki \u201ePi\u0119kna Helena\u201d Offenbacha. Nie robi\u0142a tego \u00a0bez powodu. To by\u0142 znak ostrzegawczy dla ukrywaj\u0105cych si\u0119 \u017byd\u00f3w. Gdy us\u0142yszeli melodi\u0119, biegli \u00a0na strych lub zamykali w schowkach zlokalizowanych w szafach. Niekt\u00f3rzy uciekali sekretnym tunelem prowadz\u0105cym z willi \u017babi\u0144skich do ba\u017canciarni.<\/p>\n<p>Polska by\u0142a jedynym krajem okupowanym przez Niemcy, w kt\u00f3rym nazi\u015bci wprowadzili kar\u0119 \u015bmierci za pomaganie i ukrywanie \u017byd\u00f3w.<\/p>\n<p>Szacuje si\u0119, \u017ce \u017babi\u0144scy pomogli w ten spos\u00f3b ok. 300 \u017bydom. W 1965 r. Instytut Yad Vashem wyr\u00f3\u017cni\u0142 ich za to medalem \u201eSprawiedliwi w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d. W 2017 r. na ekrany kin wszed\u0142 film \u201eAzyl\u201d, kt\u00f3ry opowiada histori\u0119 bohaterskiej rodziny \u017babi\u0144skich.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ma\u0142\u017ce\u0144stwo \u017babi\u0144skich, kt\u00f3re przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej prowadzi\u0142o ZOO w Warszawie, w czasie wojny ukrywa\u0142o \u017byd\u00f3w. Ca\u0142ej rodzinie, \u0142\u0105cznie z dzie\u0107mi, grozi\u0142a za to kara \u015bmierci, ale Jan i&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":15171,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-15169","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ukrywali \u017byd\u00f3w przed Niemcami w warszawskim ZOO - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ukrywali \u017byd\u00f3w przed Niemcami w warszawskim ZOO - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ma\u0142\u017ce\u0144stwo \u017babi\u0144skich, kt\u00f3re przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej prowadzi\u0142o ZOO w Warszawie, w czasie wojny ukrywa\u0142o \u017byd\u00f3w. Ca\u0142ej rodzinie, \u0142\u0105cznie z dzie\u0107mi, grozi\u0142a za to kara \u015bmierci, ale Jan i&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-04-21T08:53:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Fot.-Jan-Zabinski-z-lwem.-Fot.-Autorstwa-Koncern-Ilustrowany-Kurier-Codzienny-Archiwum-Ilustracji-Sygnatura-1-G-547-Narodowe-Archiwum-Cyfrowe-CC-BY-SA-4.0-httpscommons.wikimedia.orgwindex.phpcurid6721.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"556\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"787\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dignity News\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dignity News\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/\",\"name\":\"Ukrywali \u017byd\u00f3w przed Niemcami w warszawskim ZOO - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-04-21T08:53:16+00:00\",\"dateModified\":\"2022-04-21T08:53:16+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ukrywali \u017byd\u00f3w przed Niemcami w warszawskim ZOO\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb\",\"name\":\"Dignity News\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dignity News\"},\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ukrywali \u017byd\u00f3w przed Niemcami w warszawskim ZOO - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ukrywali \u017byd\u00f3w przed Niemcami w warszawskim ZOO - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"Ma\u0142\u017ce\u0144stwo \u017babi\u0144skich, kt\u00f3re przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej prowadzi\u0142o ZOO w Warszawie, w czasie wojny ukrywa\u0142o \u017byd\u00f3w. Ca\u0142ej rodzinie, \u0142\u0105cznie z dzie\u0107mi, grozi\u0142a za to kara \u015bmierci, ale Jan i&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2022-04-21T08:53:16+00:00","og_image":[{"width":556,"height":787,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Fot.-Jan-Zabinski-z-lwem.-Fot.-Autorstwa-Koncern-Ilustrowany-Kurier-Codzienny-Archiwum-Ilustracji-Sygnatura-1-G-547-Narodowe-Archiwum-Cyfrowe-CC-BY-SA-4.0-httpscommons.wikimedia.orgwindex.phpcurid6721.png","type":"image\/png"}],"author":"Dignity News","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dignity News","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/","name":"Ukrywali \u017byd\u00f3w przed Niemcami w warszawskim ZOO - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2022-04-21T08:53:16+00:00","dateModified":"2022-04-21T08:53:16+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/ukrywali-zydow-przed-niemcami-w-warszawskim-zoo\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ukrywali \u017byd\u00f3w przed Niemcami w warszawskim ZOO"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/0b62b762b8174802fabc81a3ecb1bfcb","name":"Dignity News","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/97963171a6d9108f8381bbefb1c6b150c445b6ddd9e3077b96c86cf5892c85dc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dignity News"},"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/mikolaj-palade\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15169"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15169\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25072,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15169\/revisions\/25072"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}