{"id":11992,"date":"2022-03-28T12:00:55","date_gmt":"2022-03-28T10:00:55","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=11992"},"modified":"2022-03-28T15:37:58","modified_gmt":"2022-03-28T13:37:58","slug":"rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/","title":{"rendered":"Rosyjska protekcja i monopole Leona Newachowicza"},"content":{"rendered":"<h5><strong>W okresie zniewolenia Polski w XIX wieku wiele postaci dosz\u0142o do wielkich fortun dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z zaborcami. Jedn\u0105 z takich os\u00f3b by\u0142 przedsi\u0119biorca Leon Newachowicz, w swoim czasie najbogatszy cz\u0142owiek w Kr\u00f3lestwie Polskim.<\/strong><\/h5>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W 1778 r. w miasteczku Szk\u0142\u00f3w ko\u0142o Mohylewa urodzi\u0142 si\u0119 Lejb ben Noach. W 1806 r. zmieni\u0142 wyznanie, przechodz\u0105c z judaizmu na protestantyzm, a cztery lata p\u00f3\u017aniej \u2013 jako Lew Niko\u0142ajewicz Newachowicz \u2013 otrzyma\u0142 szlachectwo i godno\u015b\u0107 radcy kolegialnego. Dla dalszego rozwoju jego kariery wa\u017cne okaza\u0142o si\u0119 pozyskanie wa\u017cnego protektora w Petersburgu \u2013 Niko\u0142aja Nowosilcowa, z kt\u00f3rym przyby\u0142 do Warszawy po upadku Napoleona Bonapartego. Zaj\u0105\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas dostawami \u017cywno\u015bci i fura\u017cu dla armii rosyjskiej. Ju\u017c w 1816 r. zawar\u0142 umow\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3rej na 6 lat dzier\u017cawi\u0142 ca\u0142\u0105 administracj\u0119 monopolu tabacznego w Kr\u00f3lestwie Polskim. Zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 przy tym do wybudowania 4 fabryk i p\u0142acenia rocznego czynszu w wysoko\u015bci 800 tys. z\u0142otych w ci\u0105gu pierwszych 3 lat i 1 mln z\u0142 w kolejnych.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Powierzenie Newachowiczowi dzier\u017cawy podatku od trunk\u00f3w i rze\u017ani sprawi\u0142o, \u017ce szybko sta\u0142 si\u0119 panem rynku alkoholowego, dyktowa\u0142 warunki sprzeda\u017cy i ceny trunk\u00f3w, wreszcie sam podj\u0105\u0142 ich produkcj\u0119. W rezultacie zbankrutowa\u0142o wielu drobnych plantator\u00f3w tytoniu i kupc\u00f3w oraz szynkarzy. Wzr\u00f3s\u0142 zwalczany przez samego monopolist\u0119 przemyt tytoniu i alkoholi. Newachowicz czerpa\u0142 ogromne zyski, w tym z \u017byd\u00f3w, b\u0119d\u0105c przej\u015bciowo poborc\u0105 podatku koszernego. Narzekano, \u017ce monopolista zasypywa\u0142 rynek najgorszym tytoniem. Szybko rosn\u0105ca fortuna, dzier\u017cenie w r\u0119kach jednej osoby wa\u017cnych dzia\u0142\u00f3w gospodarki narodowej oraz liczne oskar\u017cenia o nadu\u017cycia wystawia\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 Newachowicza pod pr\u0119gierz szerokiej opinii spo\u0142ecznej oraz przyczyni\u0142o si\u0119 do z\u0142ej s\u0142awy zaufanego cz\u0142owieka obcej biurokracji.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Maj\u0105c opini\u0119 wyzyskiwacza i s\u0142ugi Rosjan, w 1830 r. wyjecha\u0142 do Petersburga czym, uchroni\u0142 si\u0119 przed z\u0142o\u015bci\u0105 warszawskiego ludu, kt\u00f3ry przy okazji wybuchu powstania przeciwko zaborcy spl\u0105drowa\u0142 jego rezydencj\u0119, a powsta\u0144czy Rz\u0105d Tymczasowy szybko zni\u00f3s\u0142 monopole. Newachowicz zmar\u0142 1 sierpnia 1831 r., pozostawiaj\u0105c maj\u0105tek oceniany na co najmniej 3,5 mln z\u0142otych.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W okresie zniewolenia Polski w XIX wieku wiele postaci dosz\u0142o do wielkich fortun dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z zaborcami. Jedn\u0105 z takich os\u00f3b by\u0142 przedsi\u0119biorca Leon Newachowicz, w swoim czasie najbogatszy cz\u0142owiek&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11993,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-11992","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Rosyjska protekcja i monopole Leona Newachowicza - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rosyjska protekcja i monopole Leona Newachowicza - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W okresie zniewolenia Polski w XIX wieku wiele postaci dosz\u0142o do wielkich fortun dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z zaborcami. Jedn\u0105 z takich os\u00f3b by\u0142 przedsi\u0119biorca Leon Newachowicz, w swoim czasie najbogatszy cz\u0142owiek&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-03-28T10:00:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-03-28T13:37:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/10_zlotych_polskich_1820.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"397\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"DignityNews.eu\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"DignityNews.eu\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/\",\"name\":\"Rosyjska protekcja i monopole Leona Newachowicza - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-03-28T10:00:55+00:00\",\"dateModified\":\"2022-03-28T13:37:58+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rosyjska protekcja i monopole Leona Newachowicza\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c\",\"name\":\"DignityNews.eu\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"DignityNews.eu\"},\"sameAs\":[\"aleksandra\"],\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/aleksandra\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rosyjska protekcja i monopole Leona Newachowicza - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Rosyjska protekcja i monopole Leona Newachowicza - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"W okresie zniewolenia Polski w XIX wieku wiele postaci dosz\u0142o do wielkich fortun dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z zaborcami. Jedn\u0105 z takich os\u00f3b by\u0142 przedsi\u0119biorca Leon Newachowicz, w swoim czasie najbogatszy cz\u0142owiek&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2022-03-28T10:00:55+00:00","article_modified_time":"2022-03-28T13:37:58+00:00","og_image":[{"width":800,"height":397,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/10_zlotych_polskich_1820.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"DignityNews.eu","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"DignityNews.eu","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/","name":"Rosyjska protekcja i monopole Leona Newachowicza - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2022-03-28T10:00:55+00:00","dateModified":"2022-03-28T13:37:58+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/rosyjska-protekcja-i-monopole-leona-newachowicza\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Rosyjska protekcja i monopole Leona Newachowicza"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c","name":"DignityNews.eu","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g","caption":"DignityNews.eu"},"sameAs":["aleksandra"],"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/aleksandra\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11992","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11992"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11998,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11992\/revisions\/11998"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11993"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}