{"id":11174,"date":"2022-03-21T08:00:29","date_gmt":"2022-03-21T07:00:29","guid":{"rendered":"https:\/\/dignitynews.eu\/?p=11174"},"modified":"2022-03-21T15:29:18","modified_gmt":"2022-03-21T14:29:18","slug":"fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/","title":{"rendered":"Fiskalizm i ucisk ekonomiczny, czyli \u017cycie \u017byd\u00f3w pod zaborami na ziemiach polskich w XIX wieku\u00a0"},"content":{"rendered":"<h5>Upadek I Rzeczypospolitej oznacza\u0142 przej\u015bcie spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego, w tym mniejszo\u015bci narodowych, pod w\u0142adz\u0119 scentralizowanych re\u017cim\u00f3w absolutystycznych, jakimi by\u0142y pa\u0144stwa zaborcze, tj. Prusy, Austria i Rosja.<\/h5>\n<p>\u017bydzi pod zaborami znale\u017ali si\u0119 w zupe\u0142nie nowej sytuacji prawnej \u2013 ograniczono ich kompetencje stanowe i poczyniono liczne, wcze\u015bniej nieznane ingerencje w ich \u017cycie rodzinne oraz indywidualne. Ludno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105 zacz\u0105\u0142 tak\u017ce obowi\u0105zywa\u0107 powszechny pob\u00f3r do wojska. Zmiany te pogarsza\u0142y ich sytuacj\u0119, de facto oznacza\u0142y koniec licznych przywilej\u00f3w nadanych im w I Rzeczypospolitej, a zamiast nich wprowadza\u0142y ucisk ekonomiczny.<\/p>\n<p>We wszystkich trzech zaborach podatki zacz\u0119\u0142y gwa\u0142townie rosn\u0105\u0107. W zaborze pruskim pog\u0142\u00f3wne, znane jeszcze z czas\u00f3w przedrozbiorowych, wzros\u0142o z 3 do 10 z\u0142. Zamieniono go na dwa podatki \u2013 rekrutowy i protekcyjny (<i>Rekruten Und Schutzgeld<\/i>) pod pretekstem wysokich koszt\u00f3w regulacji \u201ekwestii \u017cydowskiej\u201d. Poza nim \u017bydzi musieli uiszcza\u0107 tak\u017ce inne specjalne op\u0142aty \u2013 Geleitzoll i Tagzettel. Ten pierwszy na\u0142o\u017cony zosta\u0142 na osoby przekraczaj\u0105ce granic\u0119 pa\u0144stwa pruskiego, a drugi obowi\u0105zywa\u0142 tych \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy udawali si\u0119 do Warszawy.<\/p>\n<p>Na terenie zaboru rosyjskiego eksploatacja ekonomiczna ludno\u015bci \u017cydowskiej by\u0142a jeszcze wi\u0119ksza. Ju\u017c od 1794 r. ob\u0142o\u017cono j\u0105 podatkami pa\u0144stwowymi i miejskimi o podw\u00f3jnej wysoko\u015bci w stosunku do innych dawnych stan\u00f3w. Ponadto zobowi\u0105zano rodziny \u017cydowskie do uiszczania podatku rekrutowego, a tak\u017ce po\u015brednich op\u0142at gminnych (korobka), na\u0142o\u017conych na \u017cydowskie gminy wyznaniowe.<\/p>\n<p>Najwi\u0119kszy drena\u017c finansowy wprowadzono w monarchii habsburskiej. Ju\u017c w ci\u0105gu pierwszych dziesi\u0119ciu lat, jakie up\u0142yn\u0119\u0142y od upadku I Rzeczypospolitej, dawne pog\u0142\u00f3wne w Galicji wzros\u0142o trzykrotnie, a \u015brednia wysoko\u015b\u0107 licznych innych podatk\u00f3w w przeliczeniu na jedn\u0105 rodzin\u0119 wzros\u0142a z 8 do 38 gulden\u00f3w.<\/p>\n<p>W zaborze austriackim niezwykle dotkliwymi op\u0142atami okaza\u0142y si\u0119 szczeg\u00f3lnie podatki po\u015brednie, tj. \u015bwieczkowy i koszerny. Spowodowa\u0142y one dwukrotne podwy\u017cszenie ceny mi\u0119sa, co czyni\u0142o towar ten jeszcze bardziej niedost\u0119pnym dla \u017byd\u00f3w ni\u017c dla rodzin chrze\u015bcija\u0144skich. Za zapalenie za\u015b \u015bwieczki bez wymaganej op\u0142aty grozi\u0142a praca przymusowa lub nawet wi\u0119zienie. Nad sprawami tymi czuwali szybko znienawidzeni \u017cydowscy poborcy podatkowi.<\/p>\n<p>Przejawem polityki pa\u0144stw zaborczych by\u0142a wi\u0119c pauperyzacja \u017byd\u00f3w. Najwi\u0119ksze obci\u0105\u017cenia fiskalne wprowadzono w zaborze austriackim i rosyjskim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Upadek I Rzeczypospolitej oznacza\u0142 przej\u015bcie spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego, w tym mniejszo\u015bci narodowych, pod w\u0142adz\u0119 scentralizowanych re\u017cim\u00f3w absolutystycznych, jakimi by\u0142y pa\u0144stwa zaborcze, tj. Prusy, Austria i Rosja. \u017bydzi pod zaborami znale\u017ali si\u0119&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11175,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-11174","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Fiskalizm i ucisk ekonomiczny, czyli \u017cycie \u017byd\u00f3w pod zaborami na ziemiach polskich w XIX wieku\u00a0 - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Fiskalizm i ucisk ekonomiczny, czyli \u017cycie \u017byd\u00f3w pod zaborami na ziemiach polskich w XIX wieku\u00a0 - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Upadek I Rzeczypospolitej oznacza\u0142 przej\u015bcie spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego, w tym mniejszo\u015bci narodowych, pod w\u0142adz\u0119 scentralizowanych re\u017cim\u00f3w absolutystycznych, jakimi by\u0142y pa\u0144stwa zaborcze, tj. Prusy, Austria i Rosja. \u017bydzi pod zaborami znale\u017ali si\u0119&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-03-21T07:00:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-03-21T14:29:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/3_1_0_6_2387_249388-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1864\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"DignityNews.eu\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"DignityNews.eu\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\",\"name\":\"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/\",\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/\",\"name\":\"Fiskalizm i ucisk ekonomiczny, czyli \u017cycie \u017byd\u00f3w pod zaborami na ziemiach polskich w XIX wieku\u00a0 - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-03-21T07:00:29+00:00\",\"dateModified\":\"2022-03-21T14:29:18+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Fiskalizm i ucisk ekonomiczny, czyli \u017cycie \u017byd\u00f3w pod zaborami na ziemiach polskich w XIX wieku\u00a0\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c\",\"name\":\"DignityNews.eu\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"DignityNews.eu\"},\"sameAs\":[\"aleksandra\"],\"url\":\"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/aleksandra\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fiskalizm i ucisk ekonomiczny, czyli \u017cycie \u017byd\u00f3w pod zaborami na ziemiach polskich w XIX wieku\u00a0 - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Fiskalizm i ucisk ekonomiczny, czyli \u017cycie \u017byd\u00f3w pod zaborami na ziemiach polskich w XIX wieku\u00a0 - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","og_description":"Upadek I Rzeczypospolitej oznacza\u0142 przej\u015bcie spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego, w tym mniejszo\u015bci narodowych, pod w\u0142adz\u0119 scentralizowanych re\u017cim\u00f3w absolutystycznych, jakimi by\u0142y pa\u0144stwa zaborcze, tj. Prusy, Austria i Rosja. \u017bydzi pod zaborami znale\u017ali si\u0119&hellip;","og_url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/","og_site_name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","article_published_time":"2022-03-21T07:00:29+00:00","article_modified_time":"2022-03-21T14:29:18+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1864,"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/3_1_0_6_2387_249388-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"DignityNews.eu","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"DignityNews.eu","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/","name":"Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/","url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/","name":"Fiskalizm i ucisk ekonomiczny, czyli \u017cycie \u017byd\u00f3w pod zaborami na ziemiach polskich w XIX wieku\u00a0 - Godno\u015b\u0107 - DignityNews.eu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2022-03-21T07:00:29+00:00","dateModified":"2022-03-21T14:29:18+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/fiskalizm-i-ucisk-ekonomiczny-czyli-zycie-zydow-pod-zaborami-na-ziemiach-polskich-w-xix-wieku\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Fiskalizm i ucisk ekonomiczny, czyli \u017cycie \u017byd\u00f3w pod zaborami na ziemiach polskich w XIX wieku\u00a0"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/4d8f570a0fd5c310685d78d9e520982c","name":"DignityNews.eu","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b9fb3aa3cd2d5d3a6d24e67a6b58bc2980bf0c7f7bd3657a6322b8df227da3d9?s=96&d=mm&r=g","caption":"DignityNews.eu"},"sameAs":["aleksandra"],"url":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/author\/aleksandra\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11174"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11180,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11174\/revisions\/11180"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11175"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dignitynews.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}